Łopusze (pasmo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Łopusze (Beskid Wyspowy))
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łopusze, Kobyła, Jastrząbka i leżąca na ich stokach miejscowość Rozdziele
Łopusze, Kobyła, Jastrząbka i leżąca na ich stokach miejscowość Rozdziele
Łopusze
Ilustracja
Łopusze. Widok z góry Kamionna.
Państwo

 Polska

Pasmo

Beskid Wyspowy, Karpaty

Wysokość

661 m n.p.m.

Wybitność

176 m

Położenie na mapie Beskidu Wyspowego
Mapa konturowa Beskidu Wyspowego, u góry nieco na prawo znajduje się czarny trójkącik z opisem „Łopusze”
Położenie na mapie Karpat
Mapa konturowa Karpat, blisko górnej krawiędzi nieco na lewo znajduje się czarny trójkącik z opisem „Łopusze”
Ziemia49°48′04,2″N 20°26′20,4″E/49,801167 20,439000

Łopusze – nazwa obejmująca trzy szczyty w najdalej na wschód wysuniętej części Beskidu Wyspowego[1], który traci już tutaj swój „wyspowy” charakter i tworzy pasmo o równoleżnikowym przebiegu[2]. Łopusze dzieli się na Zachodnie, Środkowe i Wschodnie[3].

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Kolejno od zachodu na wschód znajdują się w nim mało wybitne wzniesienia: Górczyna (522 m), Łopusze Zachodnie (661 m), Łopusze Środkowe (596 m), Łopusze Wschodnie (612 m), Kobyła (603 m), Kopiec (585 m) i Szczełba (511 m). Pasmo to tworzy północne zbocza doliny potoku Rozdzielec[1].

Najwyższym szczytem tego pasma jest Łopusze Zachodnie, które mierzy 661 m. Wznosi się ponad miejscowościami: Żegocina, Bytomsko, Rajbrot, Rozdziele. Kilkanaście potoków spływających z północnych zboczy Łopusza wpada do Potoku Saneckiego lub Uszwicy. Na południowych zboczach mają swoje źródła dopływy Rozdzielca: Mulówka, Rosochatka i Rzycki oraz kilka mniejszych strumieni bez nazwy. Od sąsiedniego na południe grzbietu KamionnaCuba oddziela go Przełęcz Rozdziele (ok. 480 m). Po północnej stronie Łopusza znajduje się mniejsze i należące już do Pogórza Wiśnickiego wzniesienie Żarnówki[1].

Opis szczytu[edytuj | edytuj kod]

Nazwa góry pochodzi od łopuchów (ludowa nazwa lepiężnika), które niegdyś tak masowo porastały jej zbocza, że przez miejscową ludność były wykorzystywane jako podściółka dla bydła. Ludowa nazwa góry to „Łopuse”, na austriackich mapach figuruje ona pod błędną nazwą Opuszcza[4]. Miejscowa ludność używała także nazwy Patryja, dawniej bowiem na szczycie Łopusza Zachodniego stała drewniana wieża triangulacyjna przez ludność nazywana patryją. Kazimierz Ignacy Sosnowski w wydanym w 1948 przewodniku Ziemia Krakowska używał nazwy Opuszcze[5].

Obecnie zbocza góry, z wyjątkiem południowych są całkowicie zalesione. Zbocza południowe są częściowo zalesione, w niektórych jednak miejscach pola uprawne wsi Rozdziele podchodzą pod sam szczyt góry (przysiółek Na Górach)[6].

Z odsłoniętych terenów pod szczytem Łopusza rozległa panorama widokowa na południową i południowo-zachodnią stronę obejmująca takie szczyty Beskidu Wyspowego i Gorców, jak (od lewej): Chełm, Pasmo Łososińskie (nakładające się na szczyty Cichonia, Modyni i Ostrej), w głębi Gorc, Mogielica i Łopień (poniżej niego Paproć). Znaczną część horyzontu przesłania pobliski grzbiet Kamionnej[4].

Piesze szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny niebieski – niebieski: BochniaNowy WiśniczKamień GrzybPaprotna (obok Kamieni Brodzińskiego) – Rajbrot – Łopusze – Przełęcz Rozdziele – Widoma – góra KamionnaPasierbiecka GóraTymbark.
szlak turystyczny zielony – z Żegociny na szczyt Łopusza Zachodniego, do skrzyżowania ze szlakiem niebieskim. Czas przejścia 1 h (↓ 45 min), różnica wzniesień 290 m.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Beskid Wyspowy 1: 50000. Mapa turystyczna, Kraków: Compass, 2006, ISBN 83-89165-86-4.
  2. Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, ISBN 83-01-12479-2.
  3. Skibicki.pl • Zobacz wątek – Szkic „przewodnika” po Karpatach, skibicki.pl [dostęp 2017-11-28].
  4. a b Andrzej Matuszczyk, Beskid Wyspowy. Część wschodnia, Warszawa-Kraków: Wyd. PTTK „Kraj”, 1986, ISBN 83-7005-125-1.
  5. Gacek Dariusz, Beskid Wyspowy, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2012, ISBN 978-83-62460-25-0.
  6. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna [dostęp 2021-12-02].