61. ceremonia wręczenia Oscarów
.jpg) Czerwony dywan podczas ceremonii | |||
| Data |
29 marca 1989 | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce | |||
| Producent | |||
| Reżyser | |||
| Czas trwania |
3 godziny, 19 minut | ||
| Stacja telewizyjna | |||
| Nawigacja | |||
| |||
61. ceremonia wręczenia Oscarów – 61. ceremonia wręczenia Nagród Akademii Filmowej (Oscarów), nagród filmowych przyznawanych przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS). Odbyła się 29 marca 1989 w Shrine Auditorium w Los Angeles. Wręczono podczas niej nagrody w 23 kategoriach, honorujące filmy, których premiera odbyła się w 1988, a także trzy pozakonkursowe nagrody specjalne[1]. Była w Stanach Zjednoczonych transmitowana przez kanał telewizyjny ABC, a jej oglądalność wyniosła około 42,619 milionów widzów.
Nominacje zostały ogłoszone 15 lutego 1989 przez prezesa Akademii, Richarda Kahna, i aktorkę Anne Archer[2]. Najwięcej (8) otrzymał ich film Rain Man. Sigourney Weaver jako piąta osoba w historii otrzymała dwie nominacje aktorskie w tym samym roku[3][4]. Podczas ceremonii najwięcej nagród (4), w tym w kategorii najlepszy film, zdobył Rain Man[5].
Ceremonia była szeroko krytykowana w prasie i przemyśle filmowym ze względu na decyzje artystyczne producenta, Allana Carra. Retrospektywnie była nazywana w mediach najgorszą w historii Oscarów.
Laureaci i nominowani
[edytuj | edytuj kod]Kategorie konkursowe
[edytuj | edytuj kod].jpg)
_(cropped).jpg)
_(1).jpg)
.jpg)
Nagrody specjalne
[edytuj | edytuj kod]- National Film Board of Canada – „w uznaniu 50. rocznicy istnienia oraz pełnego zaangażowania w inicjowanie działalności artystycznej, twórczej i technologicznej, a także dążenie do doskonałości w każdej dziedzinie tworzenia filmów”
- Eastman Kodak Company – „w uznaniu fundamentalnego wkładu firmy w sztukę filmową w pierwszym stuleciu historii filmu”
- Richard Williams – „za reżyserię animacji w Kto wrobił królika Rogera?”[a]
Statystyki
[edytuj | edytuj kod]
|
|
Przebieg
[edytuj | edytuj kod].jpg)
_(cropped).jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Prezenterzy
[edytuj | edytuj kod]Występy muzyczne
[edytuj | edytuj kod]| Wykonawcy | Utwory |
|---|---|
| Army Archerd Eileen Bowman Coral Browne Cyd Charisse Dale Evans Alice Faye Merv Griffin Dorothy Lamour Rob Lowe Tony Martin Vincent Price Charles „Buddy” Rogers Roy Rogers Lily Tomlin |
„I Only Have Eyes for You” „You Are My Lucky Star” „I’ve Got a Lovely Bunch of Coconuts” „Proud Mary” „Hooray for Hollywood” |
| Keith Coogan Patrick Dempsey Corey Feldman Joely Fisher Tricia Leigh Fisher Savion Glover Carrie Hamilton Melora Hardin Ricki Lake Matt Lattanzi Chad Lowe Tracy Nelson Patrick O’Neal Corey Parker D.A. Pawley Tyrone Power Jr. Holly Robinson Christian Slater Blair Underwood |
„(I Wanna Be an) Oscar Winner” |
Ceremonia
[edytuj | edytuj kod]
.jpg)
W październiku 1988 Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) zatrudniła do produkcji najbliższej ceremonii Allana Carra. Poinformowała ponadto, że nie będzie nad nią pracował wieloletni reżyser oscarowych gal, Marty Pasetta[10]. Carr, który pracował jako konsultant przy poprzednich ceremoniach (począwszy od 50. w 1978), zdradził w wywiadzie, że produkcja Oscarów była od dzieciństwa jego marzeniem[11]. Również w październiku 1988 AMPAS ogłosiła, że Marvin Hamlisch będzie kierownikiem muzycznym gali, ponadto skomponuje na jej potrzeby nową muzykę[12]. Carr zaangażował jako głównego scenarzystę Bruce’a Vilancha, który później piastował tę pozycję do 2014[13][14]. Jako druga scenarzystka została zatrudniona Hildy Parks[15]. Reżyserem gali był Jeff Margolis[16].
Carr zadecydował o nieangażowaniu żadnego prowadzącego. Zamiast tego skupił się na organizacji prezenterów, którzy mieli wręczać nagrody lub zapowiadać kolejne punkty scenariusza w duetach lub grupach, uformowanych na podstawie powiązań, scharakteryzowanych jako: „pary, towarzysze, współgwiazdy i kompani”[11][16][17]. Rozbudował tradycyjny czerwony dywan i wydłużył transmisję z przybycia gości[16]. Zadecydował o zainstalowaniu przed wejściem do Shrine Auditorium 5 milionów kwiatów, sprowadzanych z Holandii dwoma samolotami[17]. Za kulisami zorganizował luksusową przestrzeń dla gwiazd, nazwaną Club Oscar[16][18]. Zainicjował także dwie zmiany w przebiegu ceremonii, które zostały zachowane przez AMPAS na stałe: prezentacje zmontowanych nagrań przedstawiających produkcje nominowane w kategorii najlepszy film oraz wymóg, by przed wyczytaniem laureatów prezenterzy powiedzieli słowa: „A Oscara otrzymuje/otrzymują…” („And the Oscar goes to…”)[16].
Carr zrezygnował również z tradycji występów muzycznych z utworami nominowanymi w kategorii najlepsza piosenka oryginalna, bo uznał ją za „nic więcej tylko promocję teledysków”. Zamiast tego zainicjował rozpoczęcie ceremonii 12-minutowym występem w hołdzie dla słynnych scen muzycznych w historii kinematografii[17][16]. Chciał nadać mu blichtr w stylu Las Vegas i Broadwayu, a inspirację stanowiła rewia Beach Blanket Babylon[16][19]. Scenografia przypominała klub nocny Cocoanut Grove w Los Angeles[11][16]. Podobnie jak w Beach Blanket Babylon, tancerze mieli na głowach wielkie kapelusze. Występ rozpoczął się od sceny, w której Eileen Bowman, przebrana za Królewnę Śnieżkę z filmu Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków (1937), przybywa do Hollywood i jest oczarowana jego urokiem. Później na scenie pojawiły się hollywoodzkie gwiazdy, w tym Alice Faye, Dorothy Lamour, Cyd Charisse, Tony Martin, Charles „Buddy” Rogers i Vincent Price, wcielający się w patronów Cocoanut Grove. Merv Griffin zaśpiewał swój przebój „I’ve Got a Lovely Bunch of Coconuts”, a następnie zapowiedział randkę w ciemno Śnieżki, Roba Lowe’a, który wspólnie z Bowman zaśpiewał „Proud Mary” ze zmienionym tekstem. Łącznie cały występ składał się z ponad 100 artystycznych lub technicznych elementów scenariusza i był kręcony przez 14 kamer[16][19]. W późniejszej części gali odbył się 10-minutowy występ młodych gwiazd, które wykonały specjalny napisany na tę okazję utwór „I Wanna Be an Oscar Winner”, dotyczący marzeń o wygraniu Oscara[19][20].
Ceremonia była emitowana w 186 państwach, w tym po raz pierwszy w historii Oscarów w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich[11]. Była ostatnim wydarzeniem publicznym, na którym pojawiła się Lucille Ball przed śmiercią (26 kwietnia 1989)[21].
Odbiór
[edytuj | edytuj kod].jpg)
![](https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:REHEARSAL_PHOTO_-_Army_Archerd_with_"Snow_White"_(252947552)_(cropped).jpg)
Według danych Nielsen Media Research, transmisja ceremonii w Stanach Zjednoczonych na ABC odnotowała średnią oglądalność na poziomie 42,619 miliona widzów w 26,94 milionach gospodarstw domowych, co stanowiło wzrost o 1% w porównaniu z poprzednim rokiem. Miała udział w rynku na poziomie 29,8, co reprezentowało 50% widowni oglądającej wówczas telewizję. Według obliczeń ABC, co najmniej przed chwilę oglądało ją 75 milionów widzów[22][23][24].
W serwisie Rotten Tomatoes ceremonia osiągnęła wynik 12% pozytywnych recenzji spośród 25 zagregowanych[25]. Howard Rosenberg z czasopisma „Los Angeles Times” wyraził opinię: „Transmisja Oscarów na antenie ABC była zaskakująco pozbawiona magii. Była dość stęchła i w porównaniu z zeszłomiesięczną transmisją Grammy, absolutnie martwa”[26]. Janet Maslin z „The New York Times” napisała: „61. ceremonia wręczenia Oscarów rozpoczęła się od stworzenia wrażenia, że 62. już nigdy nie będzie”. Dodała, że początkowy występ muzyczny „zasługuje na stałe miejsce w annałach oscarowych kompromitacji”, a występ młodych gwiazd „został nakręcony w sposób mylący i nie wzbudził zaufania do przyszłości Hollywood”[27]. Tony Scott z „Variety” ocenił: „61. gala wręczenia Oscarów, którą można było oglądać w 91 krajach, w tym po raz pierwszy w Związku Radzieckim, okazała się telewizyjną niedzielą na nyet [«nie» w języku rosyjskim]”[16].
Tom Shales z „The Washington Post” napisał: „Brakowało jedynie napięcia, dramatyzmu, emocji i ludzkich emocji. 61. ceremonia wręczenia Oscarów (…) w niewielkim stopniu rozwiązała problemy, które od wieków nękają produkcję. Dodała za to kilka nowych”[28]. Gordon Currie z „The Sydney Morning Herald” ocenił: „Gala (…) była zachwalana przez swojego nowego producenta, Allana Carra, jako taka, którą świat zapamięta. Przez wzgląd na Oscary miejmy nadzieję, że jednak nie”[29]. Pozytywną recenzję napisała Joyce Millman z „San Francisco Examiner”, zdaniem której „po ponad dekadzie nudnych, nudnych, nudnych transmisji telewizyjnych, urywek dobrego, starego klimatu San Francisco przywrócił Oscarom należne mu miejsce jako królowi telewizyjnych rozdań nagród”[30].
Ceremonia została nominowana do nagrody Primetime Emmy w kategorii najlepszy projekt oświetlenia elektrycznego w wydarzeniu specjalnym[31].
Następstwa
[edytuj | edytuj kod]Eileen Bowman wspominała, że dzień po ceremonii odwiedził ją prawnik AMPAS z prośbą o podpisanie zobowiązania, że przez kolejne 13 lat nie będzie komentowała swojego występu. Pomyślała, że zrobiła coś złego, więc je podpisała. W 2013 nazwała występ „gejowską bar micwą”[32].
31 marca 1989 przedsiębiorstwo The Walt Disney Company pozwało AMPAS za wykorzystanie wizerunku Królewny Śnieżki bez ich zgody podczas otwierającego galę występu[33]. 6 kwietnia 1989 prezes Akademii, Richard Kahn, wystosował przeprosiny, po których pozew został wycofany[34].
7 kwietnia 1989 AMPAS otrzymała list, który sporządziło 17 przedstawicieli przemysłu filmowego: Julie Andrews, David Brown, Stanley Donen, Blake Edwards, John Foreman, William Friedkin, Larry Gelbart, Sidney Lumet, Joseph L. Mankiewicz, Paul Newman, Alan J. Pakula, Gregory Peck, Martin Ritt, Mark Rydell, Peter Stone, Billy Wilder i Fred Zinnemann. Napisali w nim: „61. ceremonia wręczenia Oscarów była kompromitacją zarówno dla Akademii, jak i dla całej branży filmowej. Nie jest ani stosowne, ani akceptowalne, aby najlepsze dzieła filmowe były doceniane w tak poniżający sposób. Apelujemy do prezesa i członków zarządu Akademii o zapewnienie, aby przyszłe wręczenia nagród odzwierciedlały ten sam standard doskonałości, jaki wyznaczają filmy i twórcy, których honorują”. 9 kwietnia 1989 „Los Angeles Times” przeznaczył całą swoją sekcję 10 listów na wiadomości krytykujące ceremonię i pomysły Allana Carra[16].
27 kwietnia 1989 Kahn ogłosił powołanie komitetu, którego celem będzie zbadanie przyczyn porażki ceremonii i ustalenie planu na przyszłość. Decyzje komitetu nie zostały upublicznione[16]. Wskutek negatywnego odbioru Carr zrezygnował z kontaktów z prasą i wycofał się z życia publicznego. Prawnik James T. Ballard wspominał, że sprawiał wrażenie pogrążonego w depresji, ponadto powiedział mu: „Te dranie z Hollywood. Te niewdzięczne sukinsyny! Dałem im wszystko. Zrobiłem dla nich wszystko. A potem te dupki mnie tak traktują”[16].
Retrospektywnie media nazywały 61. ceremonią żenującą i najgorszą w historii Oscarów[16][19][20][35][36]. Peter Bradshaw z „The Guardian” określił ją mianem „prawdziwego horroru”[35]. W 2009 Gilbert Cates, jeden z członków komitetu do powołanego przez AMPAS, wypowiedział się, nawiązując do śmierci Carra w 1999: „Allan wykonał dobrą robotę, ale popełnił jeden tragiczny błąd. Na początku programu umieścił wątpliwy numer i pozwolił mu trwać 12 minut. Gdyby ta liczba wynosiła tylko 3 minuty, Allan by dziś żył”[16]. W 2005 Kahn wyznał, że mimo negatywnego odbioru AMPAS zaadaptowała na stałe wiele pomysłów Kahna. Wspominał także, że jako pierwszy producent w historii Oscarów zatrudnił koordynatora modowego i znalazł partnerów do spraw promocji ceremonii[19].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Współcześnie nagroda specjalna dla Richarda Williamsa jest uznawana w bazie danych Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej za prekursora przyszłej kategorii konkursowej najlepszy pełnometrażowy film animowany[8].
- 1 2 Nie licząc pozakonkursowej nagrody za osiągnięcie specjalne.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 The 61st Academy Awards. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-27)]. (ang.).
- ↑ Wiley i Bona 1996 ↓, s. 712.
- ↑ Michael Cieply: 'Rain Man' Given 8 Oscar Nominations; Sigourney 2 : Hoffman Wins 6th Acting Nod. Los Angeles Times, 1989-02-16. [dostęp 2013-10-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-04)]. (ang.).
- ↑ Jeannie Williams. Michael's high-profile feast. „USA Today”, s. 2D, 1989-02-16. (ang.).
- ↑ Michael Cieply: Hoffman, Jodie Foster, ‘Rain Man’ Win Oscars : Davis and Kline Capture Supporting Honors for ‘The Accidental Tourist,’ ‘A Fish Called Wanda’. Los Angeles Times, 1989-03-30. [dostęp 2026-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-10)]. (ang.).
- 1 2 The Official Academy Awards Database. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-01-12)]. (ang.). Należy rozwinąć listę „Awards Year(s)” i wybrać 1988.
- 1 2 The 61st Academy Awards Memorable Moments. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-12-16)]. (ang.).
- ↑ The Official Academy Awards Database. Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej. [dostęp 2026-05-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-10)]. (ang.). Należy rozwinąć listę „Awards Category” i wybrać „Animated Feature Film”.
- 1 2 Marrison Mull: Calendar Goes to The Oscars : The Oscar Telecast : Live from the Shrine Auditorium, Wednesday, 6 P.M., ABC-TV (7, 3, 10, 42). Los Angeles Times, 1989-03-26. [dostęp 2013-09-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-21)]. (ang.).
- ↑ John Volland: TV & Video. Los Angeles Times, 1988-10-11. [dostęp 2013-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-04)]. (ang.).
- 1 2 3 4 John Culhane: For Oscar's Producer, the Key Is C. The New York Times, 1989-03-26. [dostęp 2013-10-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-05)]. (ang.).
- ↑ John Voland: Movies. Los Angeles Times, 1988-10-27. [dostęp 2013-10-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-29)]. (ang.).
- ↑ Adam B. Vary: An Oscar Insider Tells All. Entertainment Weekly, 2010-02-05. [dostęp 2013-10-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-02-06)]. (ang.).
- ↑ Natalie Walters: Former head writer for the Oscars shares what it's like to write jokes for the show. Business Insider, 2016-02-28. [dostęp 2026-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-04-26)]. (ang.).
- ↑ Bruce Vilanch: “At least nobody sued”: Bruce Vilanch on the hilarity and chaos of writing for the Academy Awards. Salon.com, 2025-02-28. [dostęp 2026-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-10-13)]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Robert Hofler: The Worst Oscars Ever. Los Angeles Magazine, 2010-03-01. [dostęp 2020-02-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-24)]. (ang.).
- 1 2 3 Gene Siskel: One Man's War Against The Dullest Night On Television. Chicago Tribune, 1989-03-26. [dostęp 2013-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-06)]. (ang.).
- ↑ Marylynn Uricchio. Awards show producer is putting posh on Oscar. „Pittsburgh Post-Gazette”, s. 12, 1989-03-29. [dostęp 2013-10-04]. [zarchiwizowane z adresu 2021-04-18]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 Steve Pond: And the loser is.... Los Angeles Times, 2005-02-27. [dostęp 2013-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-06)]. (ang.).
- 1 2 Ben Sutherland: A look back at the 'debacle' of 1989's hostless Oscars. BBC, 2019-02-13. [dostęp 2026-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-12-03)]. (ang.).
- ↑ Peter B. Flint: Lucille Ball, Spirited Doyenne of TV Comedies, Dies at 77. The New York Times, 1989-04-27. [dostęp 2013-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-06)]. (ang.).
- ↑ Entertainment : 75 Million Watched Oscars on TV. Los Angeles Times, 1989-03-30. [dostęp 2026-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-11)]. (ang.).
- ↑ Greg Johnson: Call It the Glamour Bowl. Los Angeles Times, 1999-03-18. [dostęp 2013-08-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-28)]. (ang.).
- ↑ Bill Gorman: With No Blockbusters Up For Best Picture, Expect 'Academy Awards' Viewership To Fall; Ratings History + Your Guess For This Year (Poll). TV by the Numbers, 2012-02-24. [dostęp 2025-02-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-10)]. (ang.).
- ↑ 61st Oscars – The Academy Awards. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-04-07)]. (ang.).
- ↑ Howard Rosenberg: Overcast for Allan Carr's Oscarcast. Los Angeles Times, 1989-03-30. [dostęp 2013-09-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-05)]. (ang.).
- ↑ Janet Maslin: Review/Television; The Oscars as Home Entertainment. The New York Times, 1989-03-31. [dostęp 2013-09-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-05)]. (ang.).
- ↑ Tom Shales: 'Rain Man,' Hoffman, Foster Nab Top Oscars. The Washington Times, 1989-03-29. [dostęp 2026-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-04-26)]. (ang.).
- ↑ Gordon Currie. In Hollywood, It Was Raining Pats on the Back. „The Sydney Morning Herald”, s. 1, 1989-03-31. [dostęp 2026-04-26]. (ang.).
- ↑ Joyce Millman. S.F. Puts Some Zip in Show. „San Francisco Examiner”, s. 1, 1989-03-30. [dostęp 2026-04-26]. (ang.).
- ↑ 61st Annual Academy Awards. Emmy. [dostęp 2026-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-11-11)]. (ang.).
- ↑ Seth Abramovitch: 'I Was Rob Lowe's Snow White': The Untold Story of Oscar's Nightmare Opening. The Hollywood Reporter, 2013-02-20. [dostęp 2013-06-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-18)]. (ang.).
- ↑ Nina Easton: Disney Sues Over Use of Snow White at Oscars. Los Angeles Times, 1989-03-31. [dostęp 2013-09-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-05)]. (ang.).
- ↑ Vicki Vaughan: Disney Accepts Apology, Drops Academy Suit. Orlando Sentinel, 1989-04-07. [dostęp 2013-10-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-05)]. (ang.).
- 1 2 Peter Bradshaw: Oscars 1989: a real horror picture show. The Guardian, 2010-03-04. [dostęp 2026-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2026-04-26)]. (ang.).
- ↑ Jesse Kinos-Goodin: The last time the Oscars were hostless, things did not go well. CBC, 2019-01-10. [dostęp 2026-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-10)]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Mason Wiley, Damien Bona: Inside Oscar: The Unofficial History of the Academy Awards. Nowy Jork: Ballantine Books, 1996. OCLC 779680732. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]
- Strona internetowa Oscarów (ang.)
- 61. edycja Oscarów w bazie IMDb (ang.)
- 61. edycja Oscarów w bazie Filmweb
- 61. ceremonia wręczenia Oscarów w bazie IMDb (ang.)
- Nagrania z ceremonii na kanale Oscarów w serwisie YouTube