River Phoenix

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
River Phoenix
Ilustracja
River Phoenix w 1989 roku
Imię i nazwisko River Jude Bottom
Data i miejsce urodzenia 23 sierpnia 1970
Madras, Oregon, USA
Data i miejsce śmierci 31 października 1993
West Hollywood, Kalifornia, USA
Zawód aktor, muzyk, aktywista
Lata aktywności 1982–1993

River Phoenix, właściwie River Jude Bottom[1][2] (ur. 23 sierpnia 1970[3] w Madras[4] w Oregonie, zm. 31 października 1993[5] w Hollywood[6]) – amerykański muzyk, aktor i aktywista. Był wschodzącym gwiazdorem Hollywood, w trakcie swojej krótkiej, ale błyskotliwej kariery, określany jako James Dean nowej ery[7][8].

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

„The Viper Room” w West Hollywood

Przyszedł na świat w wielodzietnej rodzinie jako najstarszy syn kalifornijskiego dekoratora Johna Lee Phoenixa ("Bottom", "Amram"; ur. 14 czerwca 1947) i sekretarki z nowojorskiego Bronxu Arlyn Dunetz Jochebed (ur. 31 grudnia 1944)[9][10]. Wychowywał się z młodszym bratem Joaquinem Rafaelem (ur. 28 października 1974)[11] i trzema siostrami: Rain Joan of Arc (ur. 21 listopada 1972)[12], Liberty Mariposą (ur. 5 lipca 1976)[13] i Summer Joy (ur. 10 grudnia 1978)[14]. Jego rodzice byli hipisami[15], żyjącymi w Ameryce Południowej, gdzie stali się członkami organizacji Dzieci Boga[16][17]. W 1977 roku rodzina przeniosła się do Los Angeles i zmieniła swoje nazwisko na Phoenix od Feniksa, który odradza się z popiołów[18][19].

Kariera[edytuj]

River od wczesnych lat pasjonował się muzyką i aktorstwem. Mając dwanaście lat trafił do serialu CBS Siedem narzeczonych dla siedmiu braci (Seven Brides for Seven Brothers, 1982–83) z udziałem Richarda Deana Andersona, Drake'a Hogestyna i Petera Hortona, w roli Guthrie McFaddena, za którą był nominowany do Young Artist Awards dla najlepszego aktora w nowym serialu (1982) i otrzymał Young Artist Awards dla najlepszego aktora w serialu (1984). Wkrótce zagrał rolę młodego naukowca Wolfganga Müllera w filmie familijnym sci-fi Odkrywcy (Explorers, 1985) u boku Ethana Hawke. Pierwszy sukces odniósł w wieku 18 lat, gdy za rolę syna państwa Pope w dramacie Sidneya Lumeta Stracone lata (Running on Empty, 1988) został nominowany do Oscara i Złotego Globu. Rok później wcielił się w postać młodego Indiany Jonesa w filmie Stevena Spielberga Indiana Jones i ostatnia krucjata (1989).

Zdaniem wielu krytyków i fanów najwybitniejszą swoją kreację stworzył w filmie Moje własne Idaho (1991) w reżyserii Gusa Van Santa. Otrzymał za nią Puchar Volpiego za najlepszą rolę męską na festiwalu w Wenecji.

Zaśpiewał w utworze Johna Frusciante "Height Down", który znalazł się na jego drugiej solowej płycie Smile from the streets you hold wydanej w 1997 roku, cztery lata po śmierci Rivera. Początkowo utwór ten miał się znaleźć na płycie Niandra LaDes And Ussualy Just a T-shirt z 1994 r.

Wraz z siostrą Rain założył zespół muzyczny Aleka's Attic.

Życie prywatne[edytuj]

Aktywnie wspomagał rozmaite organizacje charytatywne i społeczne. Tak jak reszta swojego rodzeństwa był weganinem.

Zmarł 31 października 1993 w West Hollywood w wyniku przedawkowania narkotyków w klubie swojego przyjaciela Johnny’ego DeppaThe Viper Room” w wieku 23 lat[20].

Filmografia[edytuj]

Rok Tytuł Rola Reżyser Nagrody
1985 Odkrywcy (Explorers) Wolfgang Müller Joe Dante Young Artist Awards za wyjątkowy występ młodego aktora
Rodzinna tragedia - Historia Eliana Gonzalesa (Surviving: A Family in Crisis, TV) Philip Brogan Waris Hussein Young Artist Awards dla najlepszego aktora w TV
1986 Stań przy mnie (Stand by Me) Chris Chambers Rob Reiner Jackie Coogan Award wspólnie z Wilem Wheatonem, Corey'em Feldmanem i Jerrym O'Connellem
Krąg przemocy (Circle of Violence: A Family Drama, TV) Chris Benfield David Greene
Wybrzeże moskitów (The Mosquito Coast) Charlie Fox Peter Weir Young Artist Awards dla najlepszego młodego supergwiazdora
1988 Jimmy Reardon (A Night in the Life of Jimmy Reardon/alternatywny tytuł Aren't You Even Gonna Kiss Me Goodbye?) Jimmy Reardon William Richert
Mały Nikita (Little Nikita/alternatywny tytuł The Sleepers Jeff Grant / Nikita Richard Benjamin
Stracone lata (Running on Empty) Danny Pope Sidney Lumet National Board of Review Award dla najlepszego aktora drugoplanowego
nominacja do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego
nominacja do Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego
1989 Indiana Jones i ostatnia krucjata (Indiana Jones and the Last Crusade) młody Indiana Jones Steven Spielberg
1990 Kocham cię na zabój (I Love You to Death) Devo Nod Lawrence Kasdan
1991 Amerykańskie psy (Dogfight) Eddie Birdlace Nancy Savoca
Moje własne Idaho (My Own Private Idaho) Mike Waters Gus Van Sant Independent Spirit Award za najlepszą rolę męską
National Society of Film Critics Award dla najlepszego aktora
Volpi Cup dla najlepszego aktora
nominacja do New York Film Critics Circle Award 1991 dla najlepszego aktora
1992 Sneakers (Włamywacze) Carl Arbogast Phil Alden Robinson
1993 Cicha zemsta (Silent Tongue) Talbot Roe Sam Shepard
W pogoni za sukcesem (The Thing Called Love) James Wright Peter Bogdanovich
2012 Dark Blood Chłopak George Sluizer

seriale TV[edytuj]

Rok Tytuł Rola Nagrody
1982–1983 Siedem narzeczonych dla siedmiu braci (Seven Brides for Seven Brothers) Guthrie McFadden 21 odcinków
Young Artist Awards dla najlepszego aktora w serialu (1984)
nominacja do Young Artist Awards dla najlepszego aktora w nowym serialu (1982)
1984 Celebrity Jeffie (11 lat)
1984 ABC Afterschool Special - odc. "Backwards: The Riddle of Dyslexia" Brian Ellsworth
nominacja do Young Artist Awards dla najlepszego aktora w familijnym filmie TV (z Joaquinem Phoenixem)
1984 It's Your Move - odc. "Pilot" Brian
1984 Hotel - odc. "Transitions" Kevin
1985 Robert Kennedy i jego czasy (Robert Kennedy & His Times) Robert Francis Kennedy Jr. (cz. 3)
1985 Family Ties - odc. "My Tutor" Eugene Forbes

teledysk[edytuj]

Rok Tytuł Artysta Rola
1986 "Stand By Me" Ben E. King w roli samego siebie

Przypisy

  1. River Phoenix (niem.). FILMSTARTS.de. [dostęp 2016-08-19].
  2. River Jude Phoenix (1970 - 1993) - Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-08-19].
  3. River Phoenix (hiszp.). SensaCine.com. [dostęp 2016-08-19].
  4. River Phoenix (fr.). AlloCiné. [dostęp 2016-08-19].
  5. River Phoenix (port.). AdoroCinema. [dostęp 2016-08-19].
  6. River Jude Phoenix (1970-1993) (ang.). Find A Grave Memorial. [dostęp 2016-08-19].
  7. River Phoenix (wł.). MYmovies. [dostęp 2016-08-19].
  8. River Phoenix - Jew Watch News (ang.). Jewish Entertainment. [dostęp 2016-08-19].
  9. Arlyn (Heart) Phoenix - Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-08-19].
  10. Arlyn Sharon Dunetz - Children of God (ang.). XFamily. [dostęp 2016-08-19].
  11. Joaquin Rafael Phoenix - Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-08-19].
  12. Rain Joan Of Arc Phoenix - Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-08-19].
  13. Libertad Mariposa Phoenix - Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-08-19].
  14. Summer Joy Phoenix - Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2016-08-19].
  15. River Phoenix (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-08-19].
  16. River Phoenix - Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2016-08-19].
  17. River Phoenix, beautiful and damned (ang.). RedMilk. [dostęp 2016-08-19].
  18. River Phoenix (ang.). TV.com. [dostęp 2016-08-19].
  19. Biographie de River Phoenix (fr.). JeSuisMort.com. [dostęp 2016-08-19].
  20. Casey Davidson, Cynthia Grisolia: The Passing of River Phoenix: At the Scene (ang.). ew.com, 1993-11-12. [dostęp 2013-10-26].

Bibliografia[edytuj]