64. ceremonia wręczenia Oscarów

64. ceremonia wręczenia Oscarów

Statuetka Oscara
Data	30 marca 1992
Miejsce	Dorothy Chandler Pavilion, Los Angeles
Prowadzenie	Billy Crystal
Producent	Gilbert Cates
Reżyser	Jeff Margolis
Czas trwania	3 godziny, 33 minuty
Stacja telewizyjna	ABC
Nawigacja
◄ 63. 65. ►

64. ceremonia wręczenia Oscarów – 64. ceremonia wręczenia Nagród Akademii Filmowej (Oscarów), nagród filmowych przyznawanych przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS). Odbyła się 30 marca 1992 w Dorothy Chandler Pavilion w Los Angeles. Wręczono podczas niej nagrody w 23 kategoriach, honorujące filmy, których premiera odbyła się w 1991, a także dwie pozakonkursowe nagrody specjalne. Poprowadził ją Billy Crystal. Była w Stanach Zjednoczonych transmitowana przez kanał telewizyjny ABC, a jej oglądalność wyniosła około 44,406 milionów widzów.

Nominacje zostały ogłoszone 19 lutego 1992 podczas konferencji prasowej w Samuel Goldwyn Theater, poprowadzonej przez prezesa Akademii, Karla Maldena, i aktorkę Kathleen Turner. Najwięcej (10) otrzymał ich film Bugsy. Piękna i Bestia był pierwszym w historii filmem animowanym nominowanym w kategorii najlepszy film i pierwszym filmem z trzema nominacjami w kategorii najlepsza piosenka oryginalna. John Singleton jako pierwszy czarnoskóry reżyser w historii otrzymał nominację w kategorii najlepsza reżyseria.

Podczas ceremonii najwięcej nagród (5) zdobył Milczenie owiec. Jest ostatnim z tylko trzech filmów w historii, które triumfowały w czołowych pięciu kategoriach: najlepszy film, najlepsza reżyseria, najlepszy aktor pierwszoplanowy, najlepsza aktorka pierwszoplanowy i za scenariusz (wcześniej dokonały tego Ich noce w 1935 i Lot nad kukułczym gniazdem w 1976).

Laureaci i nominowani

Kategorie konkursowe

Jonathan Demme, laureat w kategorii najlepsza reżyseria

Anthony Hopkins, laureat w kategorii najlepszy aktor pierwszoplanowy

Jodie Foster, laureatka w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa

Jack Palance, laureat w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy

Mercedes Ruehl, laureatka w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa

Callie Khouri, laureatka w kategorii najlepszy scenariusz napisany bezpośrednio na ekran

Alan Menken, laureat w kategorii najlepsza muzyka oryginalna i współlaureat w kategorii najlepsza piosenka oryginalna

Robert Richardson, laureat w kategorii najlepsze zdjęcia

Lista laureatów (pogrubioną czcionką) i nominowanych

Najlepszy film	Najlepsza reżyseria
Milczenie owiec – Edward Saxon, Kenneth Utt i Ron Bozman Bugsy – Mark Johnson, Barry Levinson i Warren Beatty JFK – A. Kitman Ho i Oliver Stone Książę przypływów – Barbra Streisand i Andrew Karsch Piękna i Bestia – Don Hahn	Jonathan Demme – Milczenie owiec Barry Levinson – Bugsy Ridley Scott – Thelma i Louise John Singleton – Chłopaki z sąsiedztwa Oliver Stone – JFK
Najlepszy aktor pierwszoplanowy	Najlepsza aktorka pierwszoplanowa
Anthony Hopkins – Milczenie owiec jako doktor Hannibal Lecter Warren Beatty – Bugsy jako Bugsy Siegel Robert De Niro – Przylądek strachu jako Max Cady Nick Nolte – Książę przypływów jako Tom Wingo Robin Williams – Fisher King jako Parry	Jodie Foster – Milczenie owiec jako Clarice Starling Geena Davis – Thelma i Louise jako Thelma Laura Dern – Historia Rose jako Rose Bette Midler – Dla naszych chłopców jako Dixie Leonard Susan Sarandon – Thelma i Louise jako Louise
Najlepszy aktor drugoplanowy	Najlepsza aktorka drugoplanowa
Jack Palance – Sułtani westernu jako Curly Tommy Lee Jones – JFK jako Clay Shaw Harvey Keitel – Bugsy jako Mickey Cohen Ben Kingsley – Bugsy jako Meyer Lansky Michael Lerner – Barton Fink jako Jack Lipnick	Mercedes Ruehl – Fisher King jako Anne Diane Ladd – Historia Rose jako matka Juliette Lewis – Przylądek strachu jako Danielle Bowden Kate Nelligan – Książę przypływów jako Lila Wingo Newbury Jessica Tandy – Smażone zielone pomidory jako Ninny Threadgoode
Najlepszy scenariusz napisany bezpośrednio na ekran	Najlepszy scenariusz oparty na materiale wcześniej produkowanym lub publikowanym
Thelma i Louise – Callie Khouri Bugsy – James Toback Chłopaki z sąsiedztwa – John Singleton Fisher King – Richard LaGravenese Wielki Kanion – Lawrence Kasdan i Meg Kasdan	Milczenie owiec – Ted Tally Europa, Europa – Agnieszka Holland JFK – Oliver Stone i Zachary Sklar Książę przypływów – Pat Conroy i Becky Johnston Smażone zielone pomidory – Fannie Flagg i Carol Sobieski
Najlepszy film nieanglojęzyczny	Najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny
Śródziemnomorska sielanka (Włochy) Dzieci natury (Islandia) Szkoła podstawowa (Czechosłowacja) Wół (Szwecja) Zawieście czerwone latarnie (Hongkong)	In the Shadow of the Stars – Allie Light i Irving Saraf Death on the Job – Vince DiPersio i William Guttentag Doing Time: Life Inside the Big House – Alan Raymond i Susan Raymond The Restless Conscience: Resistance to Hitler Within Germany 1933–1945 – Hava Kohav Beller Wild by Law – Lawrence Hott i Diane Garey
Najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny	Najlepszy krótkometrażowy film aktorski
Deadly Deception: General Electric, Nuclear Weapons and Our Environment – Debra Chasnoff Chasseurs des ténèbres – Éric Valli i Alain Majani A Little Vicious – Immy Humes The Mark of the Maker – David McGowan Memorial: Letters from American Soldiers – Bill Couturié i Bernard Edelman	Session Man – Seth Winston i Rob Fried Birch Street Gym – Stephen Kessler i Thomas R. Conroy Last Breeze of Summer – David M. Massey
Najlepszy krótkometrażowy film animowany	Najlepsza muzyka oryginalna
Zmanipulowany – Daniel Greaves Mucha – Christopher Hinton To, co łączy i dzieli – Wendy Tilby	Piękna i Bestia – Alan Menken Bugsy – Ennio Morricone Fisher King – George Fenton JFK – John Williams Książę przypływów – James Newton Howard
Najlepsza piosenka oryginalna	Najlepsza scenografia
„Beauty and the Beast” (Piękna i Bestia) – muzyka: Alan Menken; tekst: Howard Ashman „Be Our Guest” (Piękna i Bestia) – muzyka: Alan Menken; tekst: Howard Ashman „Belle” (Piękna i Bestia) – muzyka: Alan Menken; tekst: Howard Ashman „(Everything I Do) I Do It for You” (Robin Hood: Książę złodziei) – muzyka: Michael Kamen; tekst: Bryan Adams i Robert John Lange „When You’re Alone” (Hook) – muzyka: John Williams; tekst: Leslie Bricusse	Bugsy – scenografia: Dennis Gassner; dekoracja wnętrz: Nancy Haigh Barton Fink – scenografia: Dennis Gassner; dekoracja wnętrz: Nancy Haigh Fisher King – scenografia: Mel Bourne; dekoracja wnętrz: Cindy Carr Hook – scenografia: Norman Garwood; dekoracja wnętrz: Garrett Lewis Książę przypływów – scenografia: Paul Sylbert; dekoracja wnętrz: Caryl Heller
Najlepsze zdjęcia	Najlepsze kostiumy
JFK – Robert Richardson Bugsy – Allen Daviau Książę przypływów – Stephen Goldblatt Terminator 2: Dzień sądu – Adam Greenberg Thelma i Louise – Adrian Biddle	Bugsy – Albert Wolsky Barton Fink – Richard Hornung Hook – Anthony Powell Pani Bovary – Corinne Jorry Rodzina Addamsów – Ruth Myers
Najlepszy montaż	Najlepsza charakteryzacja
JFK – Joe Hutshing i Pietro Scalia The Commitments – Gerry Hambling Milczenie owiec – Craig McKay Terminator 2: Dzień sądu – Conrad Buff, Mark Goldblatt i Richard A. Harris Thelma i Louise – Thom Noble	Terminator 2: Dzień sądu – Stan Winston i Jeff Dawn Hook – Christina Smith, Monty Westmore i Greg Cannom Star Trek VI: Wojna o pokój – Michael Mills, Edward French i Richard Snell
Najlepszy dźwięk	Najlepszy montaż efektów dźwiękowych
Terminator 2: Dzień sądu – Tom Johnson, Gary Rydstrom, Gary Summers i Lee Orloff JFK – Michael Minkler, Gregg Landaker i Tod A. Maitland Milczenie owiec – Tom Fleischman i Christopher Newman Ognisty podmuch – Gary Rydstrom, Randy Thom, Gary Summers i Glenn Williams Piękna i Bestia – Terry Porter, Mel Metcalfe, David J. Hudson i Doc Kane	Terminator 2: Dzień sądu – Gary Rydstrom i Gloria S. Borders Ognisty podmuch – Gary Rydstrom i Richard Hymns Star Trek VI: Wojna o pokój – George Watters II i F. Hudson Miller
Najlepsze efekty specjalne
Terminator 2: Dzień sądu – Dennis Muren, Stan Winston, Gene Warren Jr. i Robert Skotak Hook – Eric Brevig, Harley Jessup, Mark Sullivan i Michael Lantieri Ognisty podmuch – Mikael Salomon, Allen Hall, Clay Pinney i Scott Farrar

Nagrody specjalne

Satyajit Ray, laureat nagrody honorowej

George Lucas, laureat Nagrody im. Irvinga G. Thalberga

Nagroda honorowa

• Satyajit Ray – „w uznaniu jego wyjątkowego mistrzostwa w sztuce filmowej i głębokiego humanistycznego podejścia, które wywarło niezatarty wpływ na twórców filmowych i widzów na całym świecie”

Nagroda im. Irvinga G. Thalberga

• George Lucas

Statystyki

Filmy z co najmniej dwiema nagrodami

Nagrody	Film
5	Milczenie owiec
4	Terminator 2: Dzień sądu
2	Bugsy
	JFK
	Piękna i Bestia

Filmy z co najmniej dwiema nominacjami

Nominacje	Film
10	Bugsy
8	JFK
7	Książę przypływów
	Milczenie owiec
6	Piękna i Bestia
	Terminator 2: Dzień sądu
	Thelma i Louise
5	Fisher King
	Hook
3	Barton Fink
	Ognisty podmuch
2	Chłopaki z sąsiedztwa
	Historia Rose
	Przylądek strachu
	Smażone zielone pomidory
	Star Trek VI: Wojna o pokój

Przebieg

Prezenterzy

Prezenterzy podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej)

Prezenterzy	Rola
Karl Malden	przemowa powitalna
Whoopi Goldberg	wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy
Kathleen Turner	prezentacja filmu Bugsy
Rebecca De Mornay Christopher Lloyd	wręczenie nagrody w kategorii najlepsza charakteryzacja
Angela Lansbury	zapowiedź występów z „Belle” i „Be Our Guest”
Joe Pesci	wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa
Annette Bening	wręczenie nagrody w kategorii najlepsza scenografia
Steven Spielberg	wręczenie Nagrody im. Irvinga G. Thalberga
Nicole Kidman	zapowiedź występu z „(Everything I Do) I Do It for You”
Antonio Banderas Sharon Stone	wręczenie nagrody w kategorii najlepszy montaż efektów dźwiękowych
Denzel Washington	prezentacja filmu JFK
Geena Davis Susan Sarandon	wręczenie nagrody w kategorii najlepszy montaż
Dana Carvey Mike Myers	wręczenie nagrody w kategorii najlepszy krótkometrażowy film aktorski zapowiedź Pięknej i Bestii
Piękna (Paige O’Hara) Bestia (Robby Benson) Bryczek (Bradley Pierce)	wręczenie nagrody w kategorii najlepszy krótkometrażowy film animowany
Demi Moore	wręczenie nagrody w kategorii najlepsze kostiumy
Sylvester Stallone	wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny
Daryl Hannah Edward James Olmos	wręczenie nagrody w kategorii najlepszy dźwięk
John Candy	zapowiedź występu z „When You’re Alone”
Tom Hanks	prezentacja segmentu nagród naukowych i technicznych Akademii
Spike Lee John Singleton	wręczenie nagród w kategoriach najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny i najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny
Sally Field	prezentacja filmu Piękna i Bestia
Richard Gere	wręczenie nagrody w kategorii najlepsze zdjęcia
Laura Dern Diane Ladd	wręczenie nagrody w kategorii najlepsze efekty specjalne
Patrick Swayze	zapowiedź występu tanecznego do nominowanych ścieżek dźwiękowych wręczenie nagrody w kategorii najlepsza muzyka oryginalna
Jack Valenti	zapowiedź Audrey Hepburn
Audrey Hepburn	wręczenie nagrody honorowej
John Lithgow	prezentacja filmu Milczenie owiec
Robert Duvall Anjelica Huston	wręczenie nagród w kategoriach najlepszy scenariusz napisany bezpośrednio na ekran oraz najlepszy scenariusz oparty na materiale wcześniej produkowanym lub publikowanym
Kathy Bates	wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor pierwszoplanowy
Shirley MacLaine Liza Minnelli	wręczenie nagrody w kategorii najlepsza piosenka oryginalna
Michael Douglas	wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa
Jessica Tandy	prezentacja filmu Książę przypływów
Kevin Costner	wręczenie nagrody w kategorii najlepsza reżyseria
Paul Newman Elizabeth Taylor	wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film

Występy muzyczne

Występy muzyczne podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej)

Wykonawcy	Utwory
Billy Crystal	„Beauty and the Beast” (do melodii „Cousins”) „The Silence of the Lambs” (do melodii „The Shadow of Your Smile”) „Bugsy” (do melodii „Toot, Toot, Tootsie (Goo’ Bye!)”) „JFK” (do melodii „Three Coins in the Fountain”) „The Prince of Tides” (do melodii „Don’t Rain on My Parade”)
Paige O’Hara Richard White	„Belle”
Jerry Orbach	„Be Our Guest”
Bryan Adams	„(Everything I Do) I Do It for You”
Amber Scott	„When You’re Alone”
Peabo Bryson Céline Dion Angela Lansbury	„Beauty and the Beast”

Ceremonia

Billy Crystal, prowadzący ceremonii

Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) zatrudniła do produkcji ceremonii, po raz trzeci z rzędu, Gilberta Catesa. Cates zapowiedział, że jego intencją jest celebrowanie „czystej radości z filmów”, dodając: „W obliczu upadku Związku Radzieckiego i szaleństwa w Europie Wschodniej, wydawało się dobrym pomysłem świętowanie faktu, że zawsze można uciec do kina”. W październiku 1991 AMPAS poinformowała, że po raz czwarty galę wyreżyseruje Jeff Margolis. W grudniu 1991 Debbie Allen została zaangażowana jako choreografka występów muzycznych. W lutym 1992 Billy Crystal został ogłoszony prowadzącym, również po raz trzeci z rzędu. Decyzję o przyjęciu propozycji podjął stosunkowo późno ze względu na zdjęcia do filmu Komik na sobotę, które miały potrwać do 7 marca 1992. Cates wyjaśnił, że zależało mu na Crystalu, więc czekał na jego decyzję. Kierownikiem muzycznym i dyrygentem orkiestry podczas ceremonii był Bill Conti. Na krótko przed galą Crystal zachorował na grypę, w związku z czym Cates poprosił Toma Hanksa o zastąpienie go. Hanks się zgodził, ale ostatecznie Crystal poinformował producentów, że wyzdrowiał i poprowadzi imprezę zgodnie z planem.

Chuck Workman przygotował montaż scen z ponad 2000 filmów komediowych, który został wyświetlony podczas gali jako hołd dla komedii. Magazyn „Variety” doniósł, że ceremonia miała się rozpocząć skokiem Crystala na bungee, ale plan został anulowany ze względu na wysokie koszty ubezpieczenia i grypę prowadzącego. Ostatecznie gala rozpoczęła się od wejścia Crystala z maską Hannibala Lectera z nominowanego filmu Milczenie owiec.

Ceremonia zbiegła się w czasie z protestami aktywistów LGBT przeciwko negatywnemu przedstawianiu członków społeczności w hollywoodzkich filmach, w tym w nominowanych: Milczeniu owiec i JFK, a także wydanym kilka dni przed Oscarami Nagim instynkcie. Organizacje LGBT zapowiedziały protest podczas ceremonii, w szczególności blokowanie samochodów jadących na ceremonię i zakłócanie samej gali. Gates wypowiedział się: „Każdy może protestować w dowolnej sprawie poza ceremonią”, ale zapowiedział, że reakcją na ewentualne zakłócenia będzie rozpoczęcie przerwy reklamowej. Ostatecznie przed Dorothy Chandler Pavilion protestowało kilkaset osób, a co najmniej 10 zostało aresztowanych.

Odbiór

Według danych Nielsen Media Research, transmisja ceremonii w Stanach Zjednoczonych na ABC odnotowała średnią oglądalność na poziomie 44,406 miliona widzów w 27,446 milionach gospodarstw domowych, co stanowiło wzrost o 4% w porównaniu z poprzednim rokiem i było najlepszym wynikiem Oscarów od czasu 51. gali w 1983. Miała udział w rynku na poziomie 29,8, co reprezentowało 50% widowni oglądającej wówczas telewizję. Była trzecią najlepiej oglądaną transmisją w amerykańskiej telewizji w 1992.

W serwisie Rotten Tomatoes ceremonia osiągnęła wynik 83% pozytywnych recenzji spośród 6 zagregowanych. Janet Maslin z czasopisma „The New York Times” określiła ją jako „nietypowo żywą”. Pochwaliła także przemowę Billy’ego Crystala na początku, dodając, że „nadała wieczorowi inteligentny i obrazoburczy ton”. Scott Williams z Associated Press ocenił: „Czy nam się to podoba, czy nie, ceremonia wręczenia Oscarów nadal pozostaje ostatnią twierdzą telewizyjnej rozrywki na żywo”. Alan Pergament z „The Buffalo News” napisał: „Sekretem każdej transmisji rozdania Oscarów jest jedno: gospodarz taki jak Billy Crystal”. Tom Shales z „The Washington Post” napisał: „Spektakl zasługiwał na pochwałę za brak dotkliwych kompromitacji – choć i te się zdarzały – i za to, że prowadził swoją działalność ze żwawą skutecznością, jak na Oscary. Niestety, poziom emocji utrzymywał się na niskim poziomie niemal przez cały wieczór (…). Teraz parodia Crystala stała się równie przewidywalna i żałosna jak to, co rzekomo parodiuje”.

Ceremonia została uhonorowana nagrodami Primetime Emmy w kategoriach najlepszy scenariusz w programie rozrywkowym lub muzycznym, najlepsze kierownictwo muzyczne i najlepsze kostiumy w programie rozrywkowym lub muzycznym. Ponadto była nominowana w sześciu innych kategoriach.

Zobacz też

• Filmy zgłoszone do rywalizacji o 64. rozdanie Oscara w kategorii filmu nieanglojęzycznego
• 45. ceremonia wręczenia nagród Brytyjskiej Akademii Filmowej
• 49. ceremonia wręczenia Złotych Globów

Bibliografia

• Mason Wiley, Damien Bona: Inside Oscar: The Unofficial History of the Academy Awards. Nowy Jork: Ballantine Books, 1996. OCLC 779680732. (ang.).

Linki zewnętrzne

• Strona internetowa Oscarów (ang.)
• 64. edycja Oscarów w bazie IMDb (ang.)
• 64. edycja Oscarów w bazie Filmweb
• 64. ceremonia wręczenia Oscarów w bazie IMDb (ang.)
• Nagrania z ceremonii na kanale Oscarów w serwisie YouTube