Andronik II Paleolog

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Andronik II Paleolog
Ἀνδρόνικος Βʹ Παλαιολόγος
Ilustracja
ilustracja herbu
Cesarz bizantyński
Okres

od 11 grudnia 1282
do 23/24 maja 1328

Koronacja

8 listopada 1272
(jako współcesarz)

Poprzednik

Michał VIII Paleolog

Następca

Andronik III Paleolog

Dane biograficzne
Dynastia

Paleologowie

Data i miejsce urodzenia

25 marca 1259
Nicea

Data i miejsce śmierci

13 lutego 1332
Konstantynopol

Ojciec

Michał VIII Paleolog

Żona

Anna Węgierska
od 1273
do 1282

Dzieci

1. Michał Paleolog
2. Konstantyn Paleolog

Żona

Jolanta z Montferratu
od 1284
do 1317

Dzieci

1. Jan Paleolog
2. Teodor Paleolog
3. Symonida Paleologina
4. Demetriusz Paleolog

Moneta
moneta

Andronik II Paleolog zwany Starszym (ur. 25 marca 1259 w Konstantynopolu; zm. 13 lutego 1332 w Konstantynopolu) – cesarz bizantyński, najstarszy syn Michała VIII Paleologa i Teodory Doukainy Watatziny, wnuczki cesarza Jana III Watatzesa. Mąż Anny Węgierskiej - córki Stefana V króla Węgier. Po śmierci Anny żonaty z Jolantą z Montferratu[1].

Kronika panowania[edytuj | edytuj kod]

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Andronik II był pobożnym intelektualistą, zręcznym dyplomatą i rozważnym administratorem na tronie bizantyńskim. Seria nieszczęść, jakie spadły na Cesarstwo za jego panowania, często wypacza ocenę dokonań tej postaci, szczególnie w zestawieniu z poprzednikiem, wojowniczym Michałem VIII, okrytym chwałą restauratora Bizancjum. Andronik nie lubił ojca, diametralnie różnił się odeń temperamentem, a na dodatek musiał stawić czoła trudnemu dziedzictwu rządów Michała. W trosce o spójność państwa natychmiast anulował unię lyońską (z 1274). Usunął patriarchę Jana Bekkosa i przywrócił na tron patriarchę Józefa. Wraz z kolejnym patriarchą Nifonem doprowadził do zakończenia konfliktu ze stronnictwem arsenitów - zwolenników patriarchy Arseniusza, obalonego przez Michała VIII.

Mapa ukazująca Bałkany, Anatolię i Bliski Wschód w 1328 r.

Usiłował zahamować postępy tureckie w zaniedbanej Azji Mniejszej uciekając się do rekrutowania najemników i zabezpieczyć pozycję Bizancjum na Bałkanach poprzez przyjaźń z Serbią (1299). Realizację pierwszego zadania okupił ruiną finansową i spustoszeniem państwa przez Katalończyków, a drugiego – tragicznym losem swej pięcioletniej córeczki Symonidy oddanej za żonę brutalnemu Stefanowi Urošowi II Milutinowi (1282-1321) i utratą północnej Macedonii na rzecz Serbów.

W trakcie jego rządów doszło do dalszego upadku gospodarczego państwa. Andronik II dewaluował monetę i podwyższał podatki by ratować skarb Cesarstwa. Z oszczędności zmniejszył armię i zrezygnował z utrzymywania floty, co okazało się dużym błędem strategicznym.

Bizancjum uległo w tych latach dalszej feudalizacji i decentralizacji, a niemal cała Anatolia padła łupem Osmanów, którzy w 1326 roku zdobyli Bursę. Fatalny okres rządów Andronika zakończyła abdykacja w wyniku przegranej z wnukiem i imiennikiem, Andronikiem III (1328-1341), kolejnej wojny domowej, która pogłębiła rozkład Cesarstwa[2].

Bazylikon przedstawiający Jezusa Chrystusa (po lewej) oraz Andronika II wraz z synem Michałem IX (po prawej).

Mimo klęsk politycznych Cesarstwo przeżywało rozwój kultury i nauki. W otoczeniu Andronika II znajdowali się pisarz Teodor Metochita, uczony Nicefor Chumnos, historycy Jerzy Pachymeres oraz Nicefor Gregoras[3].

Anatolijskie władztwa (tur. beyliki) pod koniec panowania Andronika II.



Złoty Hyperpyron przedstawiający klęczącego Andronika II przed Chrystusem.



Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Zaślubiny Anny Węgierskiej z Andronikiem II.

Z Anną Węgierską miał dwóch synów:

Natomiast z Jolantą z Montferratu doczekał się trójki dzieci:

Bękarci:

Małżeństwo z Jolantą z Montferratu nie należało do udanych, a sama Jolanta za stosunek do męża i wtrącanie się do polityki była krytykowana przez bizantyjskich historyków.[3]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Paleologowie, seria: "Dynastie świata", Warszawa 2011, s. 14.
  2. Wielka Historia Świata - Późne średniowiecze. Praca zbiorowa pod redakcją naukową Krzysztofa Baczkowskiego. T. 5. Kraków: Oficyna Wydawnicza FOGRA, 2005, s. 125. ISBN 83-85719-89-X.
  3. a b M.J. Leszka, Andronik II, [w:] Paleologowie, seria: "Dynastie świata", Warszawa 2011, s. 26 - 29.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]