Bitwa pod Markuszowem (1792)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa pod Markuszowem
wojna polsko-rosyjska 1792
Czas 26 lipca 1792
Miejsce Markuszów
Terytorium Lubelszczyzna
Przyczyna atak Kozaków na polską straż tylną
Wynik wygrana Polaków
Strony konfliktu
I Rzeczpospolita Rosja, Kozacy w służbie Imperium Rosyjskiego
Dowódcy
Józef Poniatowski nieznany
Siły
12 szwadronów nieznane
Straty
ok. 20 żołnierzy
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
miejsce bitwy
miejsce bitwy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
miejsce bitwy
miejsce bitwy
51°22′31″N 22°15′25″E/51,375278 22,256944
Wojna polsko-rosyjska (1792)

OpsaStołpceMirBoruszkowceZelwaZieleńceWojszkiDubienkaKrzemieńBrześćMarkuszów

Bitwa pod Markuszowem odbyła się 26 lipca 1792 roku w czasie wojny polsko-rosyjskiej 1792. Była ostatnim starciem tej wojny.

Tło historyczne[edytuj | edytuj kod]

Między innymi wskutek dysproporcji sił, wojna w obronie Konstytucji 3 maja zamieniła się w jeden wielki odwrót wojsk polskich. Wobec niemożności utrzymania linii Bugu, książę Józef Poniatowski prowadził swój korpus w kierunku stolicy, unikając stoczenia decydującej bitwy, dbając o zachowanie armii. W staczanych bitwach obronnych osiągał zresztą niemałe sukcesy (Zieleńce). Pod koniec lipca stanął kwaterą w Kurowie, gdzie dosięgła go wieść o przejściu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego na stronę konfederacji targowickiej.

Przebieg bitwy[edytuj | edytuj kod]

Pod Markuszowem znajdowała się straż tylna wojsk polskich. Na nią uderzyli od wschodu (od strony Garbowa) niezorientowani w sytuacji politycznej Kozacy. Zrozpaczony zachowaniem krewniaka dowódca polski pociągnął wierne mu wojska (12 szwadronów kawalerii) w bezsensowną już walkę, osobiście dowodząc i wykazując się przy tym niebywałą brawurą, wedle współczesnych przekazów - szukając śmierci. Kozacy zostali odparci i odrzuceni w kierunku Garbowa. W bitwie tej zginęło około 20 Polaków, w tym generalny inspektor kawalerii gen. Janusz Stanisław Iliński.

Konsekwencje[edytuj | edytuj kod]

Bitwa z powodu swoich rozmiarów nie miałaby większego znaczenia nawet w innej sytuacji politycznej, w tej zaś była ona pozbawiona znaczenia w ogóle. Wskutek zachowania króla okazało się, że było to ostatnie zwycięstwo wojsk polskich w tej wojnie. Choć armia polska zachowała zdolność bojową, wskutek decyzji władz wojna była przegrana.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]