3 Pułk Przedniej Straży Buławy Polnej Koronnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 3 Pułku Przedniej Straży Buławy Polnej Koronnej. Zobacz też: 3 Pułk Przedniej Straży.
3 Pułk Przedniej Straży
Historia
Państwo  I Rzeczpospolita
Sformowanie 1789
Nazwa wyróżniająca Buławy Polnej Koronnej
Tradycje
Rodowód Regiment Konny Buławy Polnej Koronnej
Dowódcy
Ostatni Michał Zagórski
Działania zbrojne
Wojna w obronie Konstytucji 3 maja
Powstanie kościuszkowskie
Organizacja
Rodzaj wojsk Wojska lądowe
Mundur żołnierzy pułku do 1791
Towarzysz 3 pułku w mundurze z 1792

3 Pułk Przedniej Straży Buławy Polnej Koronnejoddział jazdy armii koronnej wojska I Rzeczypospolitej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Sformowany w 1789 z regimentu tegoż imienia dragonów. W styczniu 1789 posiadał 252 „głowy”[1]. Zgodnie z planowanym etatem 100 000 armii Rzeczypospolitej Obojga Narodów, pułk miał etatowo liczyć 1369 „głów”. W sztabie wyższym miało służyć 5 oficerów, w średnim i niższym - 15. W skład pułku miało wejść 10 chorągwi po 135 „głów” każda. Etat ten nie został zrealizowany. Rozpoczęto formowanie 65 000 armii. Pułk w tym przypadku miał liczyć etatowo 1099 „głów”[2] w tym 19 w sztabie i 8 chorągwi po 135 osób[3].

Przed wybuchem wojny z Rosją, wiosną 1792 pułk liczył według etatu 1099 żołnierzy a faktycznie posiadał 923[4]. Po przegranej wojnie, stan pułku zmniejszył się znacznie i jesienią 1793 wynosił 847 żołnierzy[4], a w chwili wybuchu powstania kościuszkowskiego 800[5].

Pułk w 1792 liczył 933 „głów” i 920 koni[6]. W 1794 roku w marcu liczył 800 „głów” i 800 koni, w maju 790 „głów” i 758 koni, a we wrześniu 759 „głów” i 618 koni[7].

Stanowiska[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze regimentu[edytuj | edytuj kod]

Obsadą oficerską pułku stanowili: szef, pułkownik, podpułkownik, 2 majorów, 3 (od 1791 - 4) rotmistrzów z chorągwią, 5 lub 4 rotmistrzów sztabowych, kwatermistrz z rangą rotmistrza, audytor z rangą rotmistrza, 2 adiutantów z rangą porucznika, 8 poruczników, 8 chorążych. Liczba oficerów razem z felczerem wynosiła 34[9].

Szefowie regimentu[10][11]:

Pułkownicy[10][11]:

Walki pułku[edytuj | edytuj kod]

Regiment brał udział w wojnie w obronie Konstytucji 3 maja i w powstaniu kościuszkowskim.

Bitwy i potyczki[10]:

Jego żołnierze walczyli pod Zieleńcami (17 czerwca 1792), Dubienką (18 maja 1794), Chełmem (8 czerwca 1794), Uściługiem (28 czerwca 1794). Brali udział w obronie Warszawy, walczyli również w okolicy Powązek (28 sierpnia i 6 września).

Hierarchia regimentu[edytuj | edytuj kod]

  • regiment dragonii hetmana polnego koronnego Stanisława Mateusza Rzewuskiego (-1717) → regiment dragonii Buławy Polnej Koronnej[c] (1717-1789) → pułk 3 przedniej straży Buławy Polnej Koronnej[d] (1789-1794) ↘ rozformowany po powstaniu kościuszkowskim

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Gen. mjr od 26 maja 1792 → Gembarzewski 1925 ↓, s. 11
  2. Według Machyni i Srzednickiego Michał Zagórski był podpułkownikiem → Machynia i Srzednicki 2002 ↓, s. 423
  3. Regiment zwano również regimentem konnym Buławy Polnej Koronnej. → Machynia i Srzednicki 2002 ↓, s. 419
  4. Zwany także pułkiem lekkiej kawalerii Buławy Polnej → Machynia i Srzednicki 2002 ↓, s. 420

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]