Markuszów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Markuszów
Kościół pw. św. Ducha wybudowany w 1608 r. przez Włocha Piotra Durie.
Kościół pw. św. Ducha wybudowany w 1608 r. przez Włocha Piotra Durie.
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat puławski
Gmina Markuszów
Liczba ludności (2009) 1256 [1]
Strefa numeracyjna (+48) 81
Kod pocztowy 24-173
Tablice rejestracyjne LPU
SIMC 0385715
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Markuszów
Markuszów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Markuszów
Markuszów
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Markuszów
Markuszów
Ziemia 51°22′31″N 22°15′25″E/51,375278 22,256944

Markuszów dawniej też Markuszewosada w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Markuszów, nad rzeką Kurówką, około 1250 mieszkańców. Znajduje się w odległości 22 km na wschód od Puław, 5 od Kurowa i 26 kilometrów na zachód od Lublina.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w starym województwie lubelskim.

Miejscowość była siedzibą gminy Markuszów, która istniała do 1973 roku i została reaktywowana ponownie od 1984 roku (choć zajmuje teraz mniejszą powierzchnię).

Historycznie położony jest w Małopolsce (początkowo w ziemi sandomierskiej, a następnie w ziemi lubelskiej).

Historia[edytuj]

Wieś wzmiankowana w 1317. Już od tego momentu w rękach rodu, który ostatecznie przyjął nazwisko Firlej. W 1330 lokacja na prawie magdeburskim. Około 1550 roku Markuszów uzyskał prawa miejskie, potwierdzone i rozszerzone w 1686. W 1630 pojawia się pierwsza wzmianka o markuszowskich Żydach. W 1661 r. było ich 9, w 1756 r. 356, zaś w 1827 343, co stanowiło 42,5% ogółu mieszkańców. Tutejsza gmina żydowska uzyskała w 1681 r. zezwolenie na wybudowanie synagogi. Żydzi z Markuszowa mieli także swoje cmentarze - stary i nowy. Jako miasto prywatne, po Firlejach przeszedł Markuszów na dłużej wraz okolicznymi dobrami w ręce Sobieskich, by następnie zmieniać właścicieli.

 Osobny artykuł: Kalendarium Markuszowa.

Podczas wojny w obronie Konstytucji 3 maja nieopodal odbyła się bitwa wojsk polskich z najeźdźcami rosyjskimi. Kolejna bitwa odbyła się tu podczas powstania listopadowego, w pobliskich miejscowościach walczono również podczas powstania styczniowego.

Te ostatnie wydarzenia skutkowały odebraniem praw miejskich, podobnie jak w przypadku wielu innych polskich miejscowości.

Ostatnim właścicielem (do parcelacji w 1938) był Bohdan Broniewski. Broniewscy zachowali park po byłym pałacu i inne nieruchomości do reformy rolnej po drugiej wojnie światowej, kiedy i tego ich pozbawiono.

W 1939 naloty niemieckie poważnie zniszczyły osadę. W 1942 Niemcy zlikwidowali społeczność żydowską, która stanowiła wówczas nieco ponad połowę ludności osady - w 1921 r. Markuszów zamieszkiwało 1001 Żydów, co stanowiło 54,2% ogółu. Część Żydów została wywieziona do Sobiboru, a część zabita na miejscu. Niemcy zdewastowali wówczas także miejscowe kirkuty i zniszczyli synagogę.

Ważniejsze obiekty[edytuj]

Turystyka[edytuj]

Szlaki turystyczne[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy