Regiment Gwardii Konnej Koronnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy Regimentu Gwardii Konnej Koronnej. Zobacz też: Regiment Gwardii Konnej.
Regiment Gwardii Konnej Koronnej
Historia
Państwo  I Rzeczpospolita
Rozformowanie 1794
Dowódcy
Pierwszy Jakub Henryk Flemming
Działania zbrojne
Powstanie kościuszkowskie
Organizacja
Dyslokacja Stanowiska[1]:
Warszawa
Kraków
Rodzaj wojsk Wojska lądowe
Oficer i szeregowy Gwardii Konnej Koronnej w stroju paradnym w 1775
Szeregowy i oficer Gwardii Konnej Koronnej w mundurze zwykłym w 1775
Warszawa 1770 - (mal. Canaletto)
Aleksander Orłowski, Bitwa pod Maciejowicami (widok od strony polskiej)
Ocalałe budynki Koszar Gwardii Konnej Koronnej (tzw. Koszar Mirowskich) przy ul. Chłodnej 3

Regiment Gwardii Konnej Koronnejoddział jazdy armii koronnej wojska I Rzeczypospolitej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Gwardia Konna Koronna była formacją podległą bezpośrednio królowi, a opłacaną ze skarbu państwa. Zgodnie z etatem Sejmu Niemego z 1717 roku, regiment miał liczyć 1000 „porcji”[2]. . W 1766 roku ustanowiono nowy etat, zakładający 645 „głów”. W 1776 roku zredukowano liczebność etatową do 359 osób, a następnie jeszcze ograniczono - do 349 „głów”[3]. W 1777 regiment składał się ze sztabu, lejbkompanii i chorągwi: płk. Lettowa, oberlejtnanta Gordona, oberlejtnanta Hoffmana, majora Dębickiego, Majora Rynkowskiego, kapitana Lantaua i kapitana Wierzbowskiego[4].

Według lustracji w 1778 etat przewidywał 334 osoby,a stan faktyczny 426. Zgodnie z etatem z 1783 roku gwardia konna miała liczyć już 466 głów. Taka też liczebność etatowa regimentu przetrwała już bez zmian do wybuchu powstania kościuszkowskiego[3].

W styczniu 1789 posiadał 465 „głów”[5]. Po skompletowaniu w 1790 roku byłych pułków dragońskich, oddział liczył 465 żołnierzy[6]. Od nazwiska dowódcy nazywani "dragonami mirowskimi".

Regiment w 1792 liczył 487 „głów” i 429 koni[7]. W 1794 roku w marcu liczyła 554 „głów” i 433 koni, w maju 660 „głów” i 476 koni, a we wrześniu 683 „głów” i 515 koni[7].

Hala Mirowska w Warszawie stoi na miejscu koszar dragonów mirowskich.

Stan liczebny gwardii na koniec kwietnia 1794[8]:

Sztab

  • 1 pułkownik
  • 1 podpułkownik
  • 2 majów
  • 5 kapitanów sztabowych
  • 1 regkwatermistrz
  • 1 oberaudiutant
  • 1 adiutant
  • 1 fregfel
  • 1 beraiter
  • 1 furier
  • 1 paukier
  • 1 frębacz
  • 1 konował
  • 1 siodlarz
  • 1/0 puszkarz
  • 2 profos i podprofos
  • /3 podchorążowie
  • /14 szeregowi

Razem sztab 23 według etatu, 39 faktycznie, 1 brak, 17 nadkompletowych

Chorągwie

  • 3 kapitanów
  • 8 poruczników
  • 8 chorążych
  • 8 wachmistrzów
  • 8/5 podchorążych
  • 8 furierów
  • 8 trębaczy
  • 8 felczerów
  • 24/23 kaprali
  • 360/420 szeregowych
Razem w chorągwiach: etat-443, faktycznie 420

Ogółem: etat 466, faktycznie 459

Żołnierze regimentu[edytuj | edytuj kod]

W regimencie etatami oficerskimi były: szef regimentu, felczer, pułkownik, podpułkownik (do 1782 - dwóch), 2 majorów, 3 kapitanów z kompaniami, 5 kapitanów sztabowych, regimentskwatermistrz, audytor, adiutant, bereiter w randze porucznika, 8 poruczników, 8 chorążych[9].

Szefowie regimentu[1][10]:

Pułkownicy[1][10]:

Bitwy i potyczki[edytuj | edytuj kod]

Regiment brał udział w działaniach zbrojnych konfederacji barskiej. Nie wziął czynnego udziału w wojnie z Rosją 1792. Wchodził wówczas skład korpusu rezerwowego gen. Arnolda Byszewskiego[9]. Walczył w czasie insurekcji warszawskiej. Jego żołnierze walczyli pod Słonimiem (3 sierpnia 1794), Krupczycami (16 września 1794), Brześciem (17 września 1794) i Maciejowicami (10 października 1794)[1].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Starosta bohusławski i cześnik koronny.
  2. Wilhelm Mier był z pochodzenia Szkotem. Od jego nazwiska pochodzi określenie "mirowski".

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]