Brokuł

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brokuł
Ilustracja
Róża brokułu
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd kapustowce
Rodzina kapustowate
Rodzaj kapusta
Gatunek kapusta warzywna
Nazwa systematyczna
Brassica oleracea L. var. italica Plenck
Icon. pl. med. 6:29, t. 534. 1794
Synonimy

Brassica cretica Lam. subsp. botrytis (L.) O. Schwartz[2]

Brokuł, kapusta szparagowa (Brassica oleracea L. var. italica Plenck) – odmiana kapusty warzywnej[3]. Jest to roślina jednoroczna należąca do rodziny kapustowatych. Prawdopodobnie pochodzi z Cypru. Był powszechnie uprawiany w starożytnej Grecji i Rzymie. Znany jest wyłącznie z uprawy, nie występuje na stanowiskach naturalnych[3].

Morfologia[edytuj]

Łodyga
Długa i mięsista, na jej końcu tworzy się kwiatostan.
Liście
Osadzone są na ogonkach dłuższych niż u kalafiora. Są one bardziej powcinane, o powierzchni falistej i zabarwione na ciemnozielono lub fioletowo-zielono.
Kwiaty
Podczas wzrostu wytwarza duży, baldachogroniasty (lecz mniej zbity niż u kalafiora) kwiatostan zwany różą. W kwiatostanie znajduje się niewiele drobnych pączków kwiatowych, które podczas przechowywania przybierają barwę fioletowobrązową. Róża ma średnicę od 8 do 15 cm.

Zastosowanie[edytuj]

Warzywo – największe uprawy w Europie znajdują się w Polsce[potrzebny przypis], Anglii, Francji, Hiszpanii i we Włoszech. Wielkie uprawy wykorzystują mikroklimaty dolin południowej Kalifornii.

Właściwości[edytuj]

Brokuł zawiera sulforafan, substancję o silnym działaniu przeciwnowotworowym jak również wykazuje korzystny wpływ na wzrok. Badacze z amerykańskiego Uniwersytetu im. Johna Hopkinsa wykryli, że ta substancja chroni wzrok przed szkodliwym działaniem promieni ultrafioletowych[4].

Ilość aminokwasów w 100 g[5]
Nazwa Ilość w mg
Izoleucyna 146
Leucyna 173
Lizyna 185
Metionina 45
Cystyna 26
Fenyloalanina 112
Tyrozyna 84
Treonina 121
Tryptofan 39
Walina 173
Arginina 193
Histydyna 67
Alanina 159
Kwas asparaginowy 278
Kwas glutaminowy 491
Glicyna 126
Prolina 152
Seryna 132
Wartość odżywcza
Brokuły, mrożone
(100 g)
Wartość energetyczna 120 kJ (29 kcal)
Białka 2,7 g
Węglowodany 4,7 g
Tłuszcze 0,4 g
Woda 91,4 g
Dane liczbowe na podstawie: [5]
Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[6]

Przypisy

  1. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-13].
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
  3. a b Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-10-27].
  4. Jadwiga Górnicka, Na Zdrowie Porady dr Górnickiej, Warszawa 2008: Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, s. 102, ISBN 978-83-7250-343-5.
  5. a b Hanna Kunachowicz; Beata Przygoda; Irena Nadolna; Krystyna Iwanow: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, s. 527. ISBN 978-83-200-5311-1.
  6. Dietary Reference Intakes Tables and Application. Institute of Health. The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (ang.)