Carl Gustav Jung

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Carl Gustav Jung
Ilustracja
Carl Gustav Jung
Data i miejsce urodzenia 26 lipca 1875
Kesswil
Data i miejsce śmierci 6 czerwca 1961
Küsnacht
Zawód psychiatra
psycholog
Carl Jung signature.svg

Carl Gustav Jung (ur. 26 lipca 1875 w Kesswil, zm. 6 czerwca 1961 w Küsnacht) – szwajcarski psychiatra, psycholog, naukowiec, artysta malarz[1] i gnostyk. Był jednym z twórców psychologii głębi, na bazie której stworzył własne koncepcje ujęte jako psychologia analityczna (stanowiącą częściową krytykę psychoanalizy). Wprowadził pojęcia kompleksu, introwersji i ekstrawersji, nieświadomości zbiorowej, synchroniczności oraz archetypu, które odgrywają ważną i kontrowersyjną rolę[2] w naukach o kulturze i w badaniach neurologicznych[3], oraz na terenie fizyki kwantowej[4][5].

Życie[edytuj]

Lata młodości[edytuj]

Pochodził ze starej niemieckiej rodziny osiadłej w Moguncji. Jego dziadkiem był szwajcarski wolnomularz, rektor i profesor chirurgii, anatomii oraz tworzącej się psychiatrii na Uniwersytecie Bazylejskim Carl Gustav Jung (senior) (1794-1864). Istniała rodzinna „legenda” iż stary Carl Gustav był nieślubnym dzieckiem Goethego[6] co bardzo imponowało wnukowi, natomiast ojciec, Johann Paul Achilles Jung, był arabistą i pastorem reformowanego kościoła luterańskiego, podobnie jak wielu krewnych po mieczu i po kądzieli. Przyszły teść Paula, pastor Samuel Preiswerk, był jego profesorem hebrajskiego na uniwersytecie bazylejskim. Ślub Paula z Emilie Preiswerk odbył się w kwietniu 1869.[7] Emilie Jung-Preiswerk miała zainteresowania okultystyczne. Pierwsze dziecko młodej pary, Paul, umarło kilka dni po narodzeniu w 1873 r. Carl Gustav był samotnym dzieckiem, pod wielkim wrażeniem snów i koszmarów, jakie przeżywał przez całe życie i które stanowią ‘laboratorium’ i inspirację jego dzieła. Miewał trudności w szkole nie tylko z kolegami, był zawsze wyrośniętym chłopcem i przewyższał wzrostem innych uczniów, ale i z nauką. W swej tak zwanej „autobiografii” pt. „Memories, Dreams, Reflections” pisał o problemach jakie miał w pojmowaniu algebry[8]. Brytyjski psychoanalityk i pediatra, Donald Woods Winnicott, osądził, że jest prawdopodobne iż, Jung cierpiał wówczas na depresję[9]. Jedyna jego siostra, Johanna Gertrud, urodziła się, gdy Carl miał dziewięć lat. Później pomagała swemu bratu jako sekretarka. Ojciec Junga zmarł w 1895 r., gdy miał on rozpocząć studia medyczne. Rodzina Jungów nie była zamożna; pomocy udzieliły jej wówczas ciotki Carla.

Studia medyczne ukończył na Uniwersytecie Bazylejskim. W 1900 roku przeniósł się do Zurychu, gdzie objął posadę lekarza-asystenta w Klinice Psychiatrycznej Burghölzli Uniwersytetu Zuryskiego – pracę zaczynał na stanowisku asystenta Eugena Bleulera. W 1902 roku obronił pracę doktorską O psychologii i patologii tak zwanych zjawisk tajemnych. 14 lutego 1903 poślubił Emmę Rauschenbach – trwające ponad pięćdziesiąt lat małżeństwo przyniosło pięcioro dzieci. Zmarł w Küsnacht pod Zurychem 6 czerwca 1961 roku.

Twórczość i życie zawodowe[edytuj]

W 1904 roku, do kliniki Burghölzli została przyjęta dziewiętnastoletnia pacjentka z Rosji, Sabina Spielrein. Była to nadzwyczaj inteligentna kobieta, o której mówiono że przewróciła Jungowi zmysły. Charakter erotyczny ich relacji nie ulega wątpliwości, nie mamy jednak dowodów na to, iż byli parą[10]. Leczenie szpitalne Sabiny zakończyło się po roku ona zaś dostała się na studia medyczne w Zurichu. Stosunek lekarza z pacjentką trwał jednak siedem lat i zawdzięczamy mu nie tylko korespondencję, ale i pojęcia jak przeciwprzeniesienie i anima, oraz piśmiennictwo Sabiny Spielrein. Jung bał się skandalu, niebezpieczeństwa dla kariery i szukał zawodowego poparcia u Zygmunta Freuda. Jung chciał wysłać Sabinę na konsultacje do niego, ale Freud się nie zgodził – może sam się obawiał ‘erotycznej zarazy’. Faktem jest, że dopiero w 1911 roku Sabina sama się wybrała do Wiednia gdzie pozostała i odebrała szkolenie psychoanalityczne.

W 1905 roku Jung habilitował się z psychiatrii i został ordynatorem kliniki. W latach 1904–1905 w założonym przez siebie laboratorium psychopatologii doświadczalnej razem z amerykańskimi badaczami Carlem Petersonem i Charlesem Ricksherem wykonuje badania nad tzw. eksperymentem skojarzeniowym przeprowadzonym za pomocą własnoręcznie skonstruowanego galwanometru. Wyniki, które ogłosił, przyniosły mu sławę zwłaszcza w USA, co zaowocowało pierwszą podróżą do Stanów Zjednoczonych (1909), gdzie (razem z Zygmuntem Freudem) otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Clarka. W tym samym roku rezygnuje z pracy w klinice Burghölzli i otwiera praktykę prywatną w Küssnacht, którą prowadzi przez całe późniejsze życie.

1909 rok. W pierwszym rzędzie: Zygmunt Freud, Granville Stanley Hall, C.G.Jung, z tyłu: Abraham A. Brill, Ernest Jones, Sándor Ferenczi

Jung a Freud, niespełnione oczekiwania[edytuj]

W roku 1907 Jung udał się do Wiednia na pierwsze spotkanie z Zygmuntem Freudem – rozpoczęło ono trwający kilka lat okres intensywnej współpracy i przyjaźni. Wtedy, Jung był dużo bardziej znany wśród naukowców nowej dziedziny psychologii aniżeli neurolog, Freud. Z czasem ten zaczął dostrzegać w Jungu swego najwybitniejszego ucznia i następcę; mianował go redaktorem naczelnym powołanego przez siebie Jahrbuch für psychoanalytische und psychopathologische Forschungen, a także powierzył funkcję przewodniczącego założonego przez siebie Międzynarodowego Towarzystwa Psychoanalitycznego (Jung pełnił tę funkcję w latach 1910–1913). Do zerwania z Freudem doszło w 1913 roku w wyniku opublikowania przez Junga książki Wandlungen und Symbole der Libido (wznawianej obecnie pt. Symbole der Wandlung. Analyse des Vorspiels zu einer Schizophrenie, Symbole przemiany. Analiza preludium do schizofrenii), w której przedstawił własne ujęcie kompleksu kazirodztwa i definicję pojęcia libido. Sam Jung twierdził, że głównym powodem zerwania z psychoanalizą Freuda była niezgoda na panseksualizm; Jung nie podzielał przekonania Freuda, że w każdym zachowaniu człowieka dominującą rolę pełnią motywy czysto seksualne. W tym samym roku Jung zrezygnował z pracy dydaktycznej na rzecz własnych badań i praktyki prywatnej. Kryzys psychiczny, jaki pociągnęło za sobą zerwanie z Freudem, a także wybuch I wojny światowej spowodowały, że aż do roku 1921 – a zatem do chwili opublikowania Psychologische Typen (Typy psychologiczne) – publiczna aktywność Junga znacznie osłabła, ale to właśnie w tym okresie wykrystalizowały się idee, które zawarł w późniejszych dziełach. W 1913 roku zaczął tworzyć swój tajemny ‘dziennik’, z resztą przerwany w połowie zdania czternaście lat później, któremu powierzał swoje marzenia, strachy i wyobrażenia tak pismem gotyckim, jak i barwnymi scenami i dekoracjami. Dziennik ten, zwany „Liber Novus”, został opublikowany jako faksymil z przedmową i tłumaczeniem angielskim w 2009 roku, pod tytułem The Red Book, Czerwona Książka[11].

Poszukiwania i podróże[edytuj]

Po zerwaniu z Freudem, życie Junga i jego rodziny nabrało nowego charakteru. Dawniejsze obawy o zabezpieczeniu bytu ustąpiły z uwagi na rosnącą jego prywatną praktykę i z powodu zasobów majątkowych żony jego, Emmy. Rodzina letniskowała w namiotach na wysepce, kiedyś zamieszkałej przez opactwo, w jeziorze Zuryskim. Z tego wyłoniła się u niego chęć zbudowania tam prostego szałasu. Tubylcy się sprzeciwnili do takiej inicjatywy ze strony ‘lekarza umysłowego’, ponieważ uważali to miejsce za święte. Dopiero po kilku latach, w 1921 roku, udało się Jungowi kupić kawałek ziemi na brzegu jeziora Zuryskiego w miejscowości Bollingen. Tutaj powstała, własnoręcznie projektowana. budowana i udekorowana w kamieniu przez lat trzydzieści, ‘wieża’ w Bollingen, a właściwie mała twierdza z surowca z pobliskiego kamieniołomu, jako symbol tożsamości[12].

Późniejsze prace Junga koncentrują się wokół problemu istnienia nieświadomości zbiorowej i osobniczej oraz ich treści, które dochodzą do głosu w marzeniach sennych, różnych przejawach ludzkiej aktywności twórczej, symbolach religijnych itp. W związku z badaniami nad historią symboli Jung udał się na wyprawy badawcze do Afryki Północnej (1921), do Arizony i Nowego Meksyku (1924-1925), do Kenii (1926) i do Indii (1938). Podjął też (we współpracy z Richardem Wilhelmem i Heinrichem Zimmerem) studia nad psychologią, filozofią i religią Wschodu. Napisał między innymi „europejski komentarz” do opublikowanego przez Richarda Wilhelma tekstu traktatu taoistycznego pt. Sekret Złotego Kwiatu (1928), komentował z pozycji europejskiego psychologa wielkie systemy filozoficzno-medytacyjne rozpowszechnione w Indiach, Chinach i Japonii (m.in. Komentarz psychologiczny do Tybetańskiej Księgi Wielkiego Wyzwolenia, Joga i Zachód, O psychologii wschodniej medytacji). Razem z węgierskim filologiem klasycznym Karlem Kerényim prowadził badania nad mitologią grecką – rezultatem tych prac było opublikowanie książki Einführung in das Wesen der Mythologie.

Nietzsche, filozofia i religia[edytuj]

Ogłoszenie ‘śmierci’ Boga przez filozofa niemieckiego Nietzschego w 1881 roku, miało daleko bieżny oddźwięk w poglądach nie tylko Junga, ale wśród wielu jego współpracowników i ogólnie w społeczeństwie jego czasu. A więc osobny rozdział w dziele Carla Gustava Junga stanowi psychologia religii, którą uważał za swego rodzaju pierwotny, choć nader subtelny system psychoterapeutyczny. Spotkaniu Junga z religią Zachodu ton nadawał problem zła i jego stosunek do chrześcijańskiej idei Boga jako Najwyższego Dobra. Kwestii tej poświęcił wiele artykułów i rozpraw, spośród których najważniejsze powstały w latach czterdziestych – w trakcie trwania II wojny światowej i zaraz po jej zakończeniu: Psychologia a religia, Próba psychologicznej interpretacji dogmatu o Trójcy św., Odpowiedź Hiobowi.

Kwestia alchemii[edytuj]

Drugą połowę swego życia Jung poświęcił badaniom nad alchemią, historycznym prekursorem dzisiejszej chemii a sięgającym do starożytnego Babilonu, Asyrii i Egiptu. W tym celu nagromadził poważną bibliotekę prac średniowiecznych na ten temat. Te zainteresowania Junga ściśle wiązały się z koncepcją jego indywiduacji oraz z badaniami nad religiami zachodnimi, jak i wschodnimi. W alchemii dostrzegał świadectwo zmagań ludzkiego ducha z własnym doświadczeniem wewnętrznym. Według Junga, w czasach, gdy nauki jeszcze nie zdążyły się wyspecjalizować, a granica między tym, co subiektywne, a tym, co obiektywne, była nader płynna, alchemia mogła stanowić swego rodzaju pre-psychologię. W alchemii także znalazły wyraz te świadectwa życia duszy ludzkiej, które nie mogły się doczekać uznania przez ówczesny Kościół. Poglądy te Jung zawarł w powstałych w latach 1940–1960 pracach Aion. Przyczynki do symboliki Jaźni, Psychologia a alchemia, Mysterium coniunctionis.

Zaczątki fizyki kwantowej i płaszczyzna ‘psychoidu’[edytuj]

Jung bardzo się interesował postępami współczesnej nauki, zwłaszcza fizyki a szczególnie nowej dziedziny fizyki kwantowej. W rozwoju teorii względności dostrzegał fizykalną analogię swoich dokonań w dziedzinie psychologii. Sądził, że zdobycze współczesnej fizyki w połączeniu z badaniami psychologicznymi pozwolą wyjaśnić wiele spraw uznawanych za mistyczne czy takich, których istnienie wręcz się neguje. Jung żywo się zajmował problemem percepcji pozazmysłowej badanym na Uniwersytecie Cornella przez Josepha Banksa Rhine’a, z którym korespondował. Rozważania nad fenomenami jakie stanowią tzw. zbiegi okoliczności, doprowadziły go do pojęcia ‘psychoidu’[13], mniemanej płaszczyźnie, znanej nurtowi witalizmu, którą adaptował do nowej swej teorii tzw. synchroniczności, opartej na ‘zasadzie akauzalnej’. Razem z noblistą fizykiem Wolfgangiem Paulim prowadził badania nad synchronicznością, których wyniki opublikował w wydanej razem z nim pracy pt. Synchronizität als ein Prinzip akausaler Zusammenhänge”.

Praca dydaktyczna – korespondencja – wywiad[edytuj]

Carl Gustav Jung prowadził ożywioną działalność dydaktyczną w postaci wygłaszanych wykładów i seminariów. Seminaria (które miały miejsce przede wszystkim w USA w latach dwudziestych i trzydziestych, m.in. w Fordham University, Clark University, w Yale i Harvardzie) poświęcił m.in. marzeniom sennym dzieci, interpretacji książki Nietzschego Tako rzecze Zaratustra oraz życiu symbolicznemu, a także w Londynie, m.in. 'The Tavistock Lectures’[14]. Regularnie uczestniczył, a był poza tym poliglotą, w sympozjach towarzystwa Eranos organizowanych w Asconie, którym do śmierci przewodniczył. Bogata korespondencja została opublikowana (we fragmentach) w trzech tomach obejmujących tysiąc pięćset listów. Warto zauważyć że w 1961 roku, ostatnim roku swego życia, Jung prowadził pokrzepiającą korespondencję z Amerykaninem, „Bill W”, jednym z głównych założycieli Anonimowi alkoholicy, w której podał mu hasło, spiritus contra spiritum[15][16]. W 1959 roku, John Freeman z brytyjskiej BBC, zrobił wywiad telewizyjny z Profesorem Jungiem w serii 'Face to Face’[17].

Zapatrywania na Trzecią Rzeszę[edytuj]

Już od lat 30. znane były zarzuty, że Jung mógł sympatyzować z postawą Trzeciej Rzeszy wobec ludzi pochodzenia żydowskiego, lub że był osobiście antysemitą. Jednocześnie istnieją przykłady, gdzie wstawiał się wielokrotnie za lekarzami i analitykami pochodzenia żydowskiego, aby ich bronić przed nagonką nazizmu przed II wojną światową[18]. W tym okresie miał Jung partycypować w dwóch spiskach dążących do zdiagnozowania Hitlera jako umysłowo chorego i niezdatnego do przywództwa. Niektórzy badacze przyjmują, że Jung niewątpliwie wykazywał tendencje antysemickie w niektórych pismach i swoich wypowiedziach. Tendencje takie były wtedy bardzo rozpowszechnione w jego sferze społecznej, ale, jak pisze o tym Nahuma Tec, kiedy przyszło do bezprawia, ludzie tego pokroju potrafili wstawić się za Żydami nawet z narażeniem własnego życia[19]. W swojej przedmowie (1988) do wydania książki Junga o ‘współczesnych wydarzeniach’ prof. Andrew Samuels twierdzi, że osobiście Jung nie okazywał antysemityzmu w stosunkach z przyjaciółmi i współpracownikami pochodzenia żydowskiego[20][21]. Po wojnie Jung nie szukał usprawiedliwienia i przyznał, np. swemu przyjacielowi, rabinowi Leo Baeckowi, że popełnił błędy w swojej postawie wobec Żydów[22].

Kontrowersje[edytuj]

Jak jego współzałożyciel psychologii głębi, Freud, sam Jung jest nadal postacią kontrowersyjną. Zastrzeżenia go dotyczące można podzielić na trzy rodzaje: z punktu widzenia naukowego, teologicznego i personalnego co do jego osobowości. Często bywają wszystkie trzy pomieszane, np. u polskiego jezuity Aleksandra Posackiego[23]. W wypadku amerykańskiego wychowanka jezuickiego i historyka psychologii, Richarda Nolla, zarzuty są że Jung był właściwie założycielem Kultu, a nie naukowcem[24][25]. Z dziedziny antropologii, francuski badacz sztuki afrykańskiej, wydał polemikę ażeby udowodnić że teoria archetypów jest zupełnie bez podstaw naukowych[26]. Charakterystyką tych ataków jest energia i wymiar wkładu poświęconego im przez autorów. Postawa psychiatry, Fordhama, daje do twierdzenia, że w olbrzymim dorobku, poza ‘dziwactwami’ Junga, są niezastąpione i oryginalne wartości zasługujące na uwagę i dalsze badania naukowe. Takie badanie komentuje n.p. Barbara Stephens, w artykule o granicach psychologii analitycznej z kwestiami teologii i tym co uchodzi za święte w korespondencji Junga z Marcinem Buberem[27][28]. Obecnie rozwinęła się polemika na tle kwestii czy był ‘jeden’ Jung, czy też 'dwie postacie: ezoteryczny Jung i egzoteryczny Jung, według Wolfganga Giegericha, oponowana przez Marka Sabana[29][30].

Obszary badawcze Junga[edytuj]

Z perspektywy czasu można nakreślić pięć szerszych obszarów zainteresowań badawczych Junga.

1. Nadrzędnym dla całej metody Junga obszarem były badania fenomenologiczne, a w ich ramach badania sfery doświadczenia symbolicznego. Przedmiotem badań Junga były tu wytwory spontanicznej aktywności symbolicznej psyche i to zarówno w wymiarze jednostkowym, jak i społecznym, historycznym czy kulturowym. Wytworami podlegającymi analizie były tu: marzenia senne, fantazje, wizje oraz baśnie i mity. Jung prowadził wieloletnie studia nad symboliką alchemii, gnostycyzmu, mitologii, a także religii chrześcijańskiej.

2. Drugim obszarem badań Junga były studia filozoficzne, bo to właśnie one najwyraźniej ukierunkowały proces formułowania ogólnych zarysów jego koncepcji. Mowa tu z jednej strony o niemieckim idealizmie i filozofii niemieckiego romantyzmu, z drugiej – o filozofii starożytnej Grecji (m.in. platonizm, ale i późniejszy neoplatonizm) oraz początkach myśli chrześcijańskiej (w jej nurcie zasadniczym – Ojców Kościoła, jak i przede wszystkim w nurcie heretyckim – filozofii gnostyckiej). Tylko w perspektywie rozumienia filozoficznego rodowodu myśli Junga może być czytelna jego całościowa wizja świata i człowieka i tylko w tej perspektywie zrozumiałe okazują się kolejne propozycje teoretyczne: synchroniczność, antycypacja, jungowska emanacyjna wizja świata i Boga, koncepcja człowieka „stającego się”, zmierzającego ku Pełni i duchowego, rozumienie natury zła.

3, 4, 5. Z tymi dwoma zasadniczymi dla budowania koncepcji obszarami powiązane są trzy dalsze. Jest to obszar badań psychologiczno-psychiatrycznych, w którym Jung badał podłoże psychosomatyczne osobowości człowieka (Test Skojarzeń Słownych z użyciem pneumografu i galwanometru), sferę patologicznych zaburzeń psychicznych (schizofrenia, histeria), jak również, a może nawet przede wszystkim, długofalowy proces terapii zaburzonych psychologicznie osób (psychoterapia psychoanalityczna). Badania Junga obejmowały przy tym szerokie spektrum zagadnień, od chorób psychicznych aż po zjawiska paranormalne. Właśnie tutaj stykały się dwa przyswojone przez Junga paradygmaty badawcze, jeden antymaterialistyczny, teoretyczno-spekulatywny, osadzony na gruncie filozofii idealistycznej i fenomenologii, a drugi pozytywistyczno-materialistyczny, wyniesiony przez Junga z nauk przyrodniczych (medycyny).

Struktura osobowości według Junga

W jungowskim myśleniu o psyche zdaje się przeważać perspektywa systemowa. Jung pisze o niej jako o względnie zamkniętym systemie samoregulującym, który składa się z kilku zasadniczych podsystemów. Tymi podsystemami są z jednej strony sfera świadomości i nieświadomości, w ramach zaś innego podziału z hierarchicznie uporządkowanych podsystemów:

1. ego/ja – adaptującego psyche do środowiska zewnętrznego

2. persony – odpowiedzialnej za adaptację jednostki do rzeczywistości społecznej

3. duszy – wspomnianej wyżej funkcji adaptującej do rzeczywistości wewnętrznej podmiotu, dzieli się ona na 2 rodzaje: Anima(kobieca strona męskiej psychiki) i Animus(męski archetyp kobiecej psychiki). Dusza jest przeciwieństwem i dopełnieniem persony.

4. nieświadomości indywidualnej – zawierającej materiał oderwany od pola świadomości jednostki oraz

5. nieświadomości zbiorowej – czyli obszaru nieświadomego, wspólnego całemu rodzajowi ludzkiemu.

Z kolei każdy z tych pięciu podsystemów ma także własną strukturę, ale wspólną ich właściwością jest uporządkowanie elementów zgodne z nadrzędnym porządkiem koncentrycznym, czyli takim, w którym siatka znaczeń, wszelkiego rodzaju wzorców regulacyjnych i doświadczeń, skupia się wokół punktów kardynalnych, czyli kompleksów.

Ja jest zatem centrum skupiska treści zgromadzonych wokół niego w polu świadomości i odnoszących się w jakiś sposób do niego. To samo dotyczy persony, która skupia wokół siebie formy zachowań i doświadczeń, przystosowawczych do konkretnego środowiska społecznego. „Dusza” to nieświadoma postawa funkcjonalna, odpowiedzialna za przystosowanie podmiotu, w tym integrowanie i właściwe reagowanie na treści ze świata wewnętrznego (sfery nieświadomości indywidualnej i zbiorowej). Patrz też: Anima / Animus.

Nieświadomość indywidualna to treści osobnicze mające źródło w doświadczeniu jednostki (zgrupowane wedle wspomnianego modelu strukturalnego w kompleksy funkcjonalne); natomiast nieświadomość zbiorowa, to wrodzone i tkwiące potencjalnie w każdej istocie ludzkiej kolektywne wzorce doświadczania, aktualizujące się jednak sytuacyjnie i z ukrycia formułujące świadomość człowieka. Na nieświadomość osobową składają się więc dwa rodzaje treści: treści dające się dowolnie reprodukować i niedające się reprodukować w sposób dowolny, natomiast na nieświadomość zbiorową: treści, które w ogóle nie mogą zostać uświadomione (są to archetypy oraz instynkty).

Model graficzny podstawowych konceptów Carla Junga, uwzględniający także elementarne pojęcia psychologiczne teorii Erica Berne i Carla Rogersa. Po lewej stronie zaznaczono świadomy obszar pamięci, po prawej obszar treści nieświadomych. Zgodnie z teorią Junga osobowo „niechciane”, często neurotyczne lub przesadne postawy czy wzorce zachowań danej osoby tworzą jej Cień. Cień zawiera także w znacznej mierze nieświadome wewnętrzne wyobrażenie, czy też obraz kobiecości (Anima) / w przypadku kobiety wyobrażenie męskości (Animus). W obszarze nieświadomości tkwią liczne archetypy np. Archetyp Starego Mędrca, Archetyp Wielkiej Matki etc. Jung wyróżnił i szczegółowo dyskutował, zasadniczy dla rozwoju człowieka archetyp nazwany przez niego Jaźnią

Próba odniesienia koncepcji Erica Berne’a do koncepcji Junga

Można w oparciu o powyższy schemat próbować zintegrować psychologię analityczną Junga z podstawowymi pojęciami Erica Berne’a. W wypadku niemożności pozostawania w relacji intymnej, czy też aby uzyskać pewne „korzyści” psychologiczne stosowane są w relacjach społecznych tzw. gry (gry społecznej, Eric Berne: Games people play ). Scenariusze tych gier pochodzą z podświadomych zasobów pamięci z obszaru Cienia.

Na mniemanie o sobie, tzw. autoportret (self – esteem) mają wpływ treści podświadome, jak i wiedza o podejmowanych działaniach, toteż jego symbol graficzny zaznaczono na schemacie pomiędzy obszarem treści świadomych i nie uświadamianych w pełni.

Dzieła[edytuj]

Dzieła zebrane (Gesammelte Werke) Carla Gustava Junga, publikowane obecnie staraniem niemieckiego wydawnictwa Patmos-Verlag, obejmują dwadzieścia tomów; kolekcja ta jest stale uzupełniana o dodatkowe tomy obejmujące teksty seminariów i wykładów. Pod koniec życia, przy redakcji Anieli Jaffé, przyczynił się do ‘autobiografii’ Wspomnienia, sny, myśli.

Dzieła zebrane [Gesammelte Werke] Carla Gustava Junga w języku oryginału i w przekładach na język polski

 Osobny artykuł: Dzieła Carla Gustava Junga.

Prace o Jungu[edytuj]

Bibliografia w obcych językach[edytuj]

  • Elphis Christopher and Hester McFarland Solomon, ed., Jungian Thought in the Modern World, London – New York, Free Association Books, 2000
  • Coline Covington And Barbara Wharton ed., Sabina Spielrein – Forgotten Pioneer of Psychoanalysis, Hove and New York, Brunner Routledge, 2003
  • Frieda Fordham: An Introduction to Jung’s Psychology, Foreword by C.G. Jung, Harmondsworth, Penguin Books Ltd. 3rd Edition, 1966
  • Michael Fordham: Jungian Psychotherapy – A Study in Analytical Psychology, Chichester, John Wiley & Sons, 1978
  • Heather Formaini, ed., Landmarks – Papers by Jungian Analysts from Australia and New Zealand, Manuka, The Australian and New Zealand Society of Jungian Analysts, 2001
  • Michel Guibal et Jacques Nobécourt: Sabina Spielrein – Entre Freud et Jung, Paris, Aubier, 2004
  • Elie G. Humbert: Jung, Préface de Christian Gaillard, Paris, Hachette Littératures, 2004
  • Richard Noll: The Jung Cult: Origins of a Charismatic Movement. Princeton University Press, Princeton, New Jersey, USA, 1994.
  • Richard Noll: The Aryan Christ: The secret Life of Carl Jung. Random House, New York, 1997.
  • J.W.T. Redfearn: My Self, My Many Selves, Foreword by Rosemary Gordon, London – Orlando, Academic Press Inc. 1985
  • Susan Rowland: Jung – A Feminist Revision, Cambridge, Polity Press in association with Blackwell Publishers, 2002
  • Andrew Samuels: Jung and the Post-Jungians, London – Boston, Routledge & Kegan Paul, 1985
  • Anthony Stevens: On Jung, London – Boston, Routledge, 1990
  • Anthony Stevens: Archetype: A Natural History of the Self, London, Routledge, 1991
  • Gerhard Wehr: Carl Gustav Jung: Leben, Werk, Wirkung, München, Kösel-Verlag GmbH & Co., 1985

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. C.G.Jung, The Red Book – Liber Novus, ed. Sonu Samdashani, Philemon Series, W.W. Norton, New York – London 2009, ISBN 978-0-393-06567-1.
  2. Jean-Loïc Le Quellec, JUNG et les archétypes – un mythe contemporain, Auxerre, Editions Sciences Humaines, 2013, ISBN 978-2-36106-045-9.
  3. Jean Knox, Archetype, Attachment, Analysis – Jungian psychology and the emergent mind, Sussex, Brunner-Routledge, 2003, ISBN 1-58391-128-6.
  4. Atom and Archetype – The Pauli/Jung Letters, 1932-1958, ed. C.A. Meier, preface by Beverley Zabriskie, 2001, Princeton University Press.
  5. François Martin-Vallas, La chimère transferentielle – Proposition épistémologique, neuroscientifique et clinicothéorique du transfert psychanalytique comme système complexe.” Thèse de doctorat 2014, Université Lumière Lyon 2.
  6. Gerhard Wehr: Jung, A Biography, trans David M. Weeks, Boston – Halifax – Shaftesbury, Shambhala, 1988 ISBN 0-87773-455-0, s. 43.
  7. Gerhard Wehr, Carl Gustav Jung: Leben, Werk, Wirkung Műnchen, Kösel-Verlag GmbH & Co. 1985, angielskie tłumaczenie Shambhala Publications, 1987, ISBN 0-87773-455-0.
  8. C.G. Jung, 'Memories, Dreams, Reflections’ „MDR”, 1963, New York, Pantheon.
  9. Donald W. Winnicott. Memories, Dreams, Reflections by CG Jung. „International Journal of Psychoanalysis”. 45, s. 450–455, 1964. 
  10. Coline Covington and Barbara Wharton: Sabina Spielrein – Forgotten Pioneer of Psychoanalysis, Hove and New York, Brunner Routledge, 2003, ISBN 1-58391-903-1.
  11. C.G. Jung, Liber Novus” 'The Red Book’. (op. cit.).
  12. Deirdre Bair, Jung – A biography, USA, UK, Little Brown, 2004, ISBN 0 316 85434 4. s. 323.
  13. Ann Addison, ‘Jung, vitalism and ‘the psychoid’: an historical reconstruction’, Journal of Analytical Psychology 54, 1, Wiley-Blackwell, 2009.
  14. C.G. Jung, 'The Tavistock Lectures’, Tavistock Clinic (Institute of Medical Psychology), CW,18, s. 1–415.
  15. https.//en.wikipedia.org/wiki/History_of_Alcoholics_Anonymous.
  16. http://www.sober.org/CarlJung.html.
  17. https://www.youtube.com/watch?v=eTBs-2cloEI.
  18. Andrew Samuels, Jung And Antisemitism, University of Essex, 1997.
  19. Nahuma Tec, When Light Pierced the Darkness – Christian Rescue of Jews in Nazi Occupied Poland, New York, Oxford University Press, 1985.
  20. C.G Jung, Aufsätze zur Zeitgeschichte, Zürich, Rascher & Cie, 1946.
  21. C.G.Jung, Essays on Contemporary Events – Reflections on Nazi Germany, Foreword by Andrew Samuels, London, Ark edition (Routledge) 1988, ISBN 0 7448 0889 0.
  22. Mark Vernon, Carl Jung, Part 2, A Troubled Relationship with Freud and the Nazis.
  23. Carl Gustaw Jung a problem zła – Antychrześcijańskie aspekty psychoanalizy (sic.), Aleksander Posacki SJ, Radio Maryja = UKF 2007.
  24. Richard Noll, The Jung Cult – Origins of a Charismatic Movement, Princeton University Press, 1994.
  25. Richard Noll, The Aryan Christ – The Secret Life of Carl Gustav Jung, New York, Random House Inc., 1997 ISBN 0333 66618 6.
  26. Jean-Loïc Le Quellec, Jung et les archétypes: Un mythe contemporain, Auxerre, Éditions des Sciences Humaines, 2013 ISBN 978-2-36106-045-9.
  27. Barbara D.Stephens, 'The Martin Buber-Carl Jung disputations: protecting the sacred in the battle for the boundaries of analytical psychology’, Journal of Analytical Psychology, 46, 3, s. 455–491 http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1465-5922.00257/abstract.
  28. Martin Buber, in Martin Buber on Psychology and Psychotherapy, ed. Judith Buber Agassi. Syracuse, New York, Syracuse University Press, 1991.
  29. Wolfgang Giegerich, 'Two Jungs. Apropos a paper by Mark Saban’, Journal of Analytical Psychology, 60, no. 3, 2015.
  30. Mark Saban, 'Two in one or one in two? Pushing off from Jung with Wolfgang Giegerich’, Journal of Analytical Psychology, 60, no. 5, 2015.

Linki zewnętrzne[edytuj]