Gao Xingjian

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Gao.
Gao Xingjian
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 高行健
Pismo tradycyjne 高行健
Hanyu pinyin Gāo Xíngjiàn
Wade-Giles Kao Hsing-chien
Wymowa (IPA) [kɑ́ʊ ɕǐŋtɕjɛ̂n]
Gao Xingjian

Gao Xingjian (ur. 4 stycznia 1940 w Ganzhou) – prozaik i dramaturg chiński (od 1997 r. obywatel Francji), laureat literackiej nagrody Nobla (2000).

Urodził się we wschodnich Chinach jako syn urzędnika bankowego i aktorki. Ukończył romanistykę w pekińskim Instytucie Języków Obcych. W czasie rewolucji kulturalnej spalił rękopisy swoich pierwszych dramatów. Został poddany kilkuletniej „reedukacji”. Po zwolnieniu pracował jako robotnik rolny i nauczyciel wiejski, później jako tłumacz i dziennikarz. Debiutował pod koniec lat 70. Rozgłos przyniosła mu wystawiona w 1983 roku w pekińskim Teatrze Ludowym sztuka Przystanek autobusowy, inspirowana europejskim teatrem absurdu. Publikował opowiadania, eseje i dramaty w chińskich pismach literackich do 1986 roku, kiedy jedna z jego sztuk Inny brzeg trafiła na indeks. W obawie przed represjami Gao rozpoczął wielomiesięczną podróż po Chinach, która zaowocowała dokończoną już na emigracji powieścią Góra duszy (1990) zawierającą elementy autobiograficzne. Chiny Gao opuścił w 1986 roku. Uzyskał francuskie obywatelstwo (1997 r.) i do dziś mieszka w Paryżu. Oprócz pisarstwa zajmuje się także reżyserią teatralną i malarstwem. Tłumaczył też na chiński współczesną literaturę francuską: Ionesco, Becketta, Michaux i Georges’a Pereca.

W Polsce sztuki Gao publikował miesięcznik „Dialog” (Ucieczka i Przystanek). Ucieczkę, sztukę poświęconą masakrze na Placu Niebiańskiego Spokoju, wystawiono, w reż. Edwarda Wojtaszka, w 1994 roku w Teatrze Polskim w Poznaniu (Gao był na premierze). Inną sztukę Na krawędzi życia Wojtaszek wyreżyserował w Teatrze Miejskim w Gdyni. Najgłośniejszą powieść autora Góra duszy wydał w 2004 roku Dom Wydawniczy Rebis.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]