Maria Czubaszek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maria Czubaszek
Ilustracja
Maria Czubaszek (2015)
Data i miejsce urodzenia 9 sierpnia 1939
Warszawa
Imię i nazwisko przy narodzeniu Maria Alicja Bacz
Data i miejsce śmierci 12 maja 2016
Warszawa
Zawód pisarka, satyryczka, dziennikarka
Odznaczenia
Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Artur Andrus i Maria Czubaszek (2011)

Maria Alicja Czubaszek-Karolak z domu Bacz (ur. 9 sierpnia 1939 w Warszawie, zm. 12 maja 2016 tamże) – polska pisarka i satyryczka, autorka tekstów piosenek, scenarzystka, felietonistka, dziennikarka, komentatorka „Szkła kontaktowego” i juror licznych przeglądów kabaretowych.

Życiorys[edytuj]

Młodość i wykształcenie[edytuj]

Urodziła się i mieszkała w Warszawie, była córką pochodzących ze Lwowa Stanisława Bacza i Urszuli z domu Łahoda. Jej matka była bibliotekarką, ojciec pracował w Banku Gospodarstwa Krajowego[1]. Uczęszczała do Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie, jednak maturę zdała w żeńskim Liceum im. Narcyzy Żmichowskiej. Przeniosła się tam, na pół roku przed końcem szkoły, po drobnym incydencie z kolegą z klasy i groźbie nie dostania się na studia[1][2]. Studiowała dziennikarstwo i filologię angielską na Uniwersytecie Warszawskim, lecz żadnego z tych kierunków nie skończyła[3]. Mimo to przez wiele lat pracowała jako dziennikarka i przygotowywała wywiady między innymi dla „Przekroju” i „Vivy[4].

Praca w radiu[edytuj]

Pracę w (Programie I Polskiego Radia) rozpoczęła w 1960, będąc jeszcze studentką czwartego roku dziennikarstwa. Początkowo pracowała jako sekretarka w biurze reklamy, później jako opiekun techniczny. Dla radia porzuciła studia[5]. Zadebiutowała jako autorka tekstów reklamowych sloganem: Jeśli chcesz mieć radio, to sobie kup w audycji reklamowej w reż. Jerzego Dobrowolskiego Kabarecik Reklamowy, nadawanej w latach 1962–1979[6] W 1966 przyjęła propozycję pracy Jacka Janczarskiego i związała się z Programem III Polskiego Radia. Słuchowiska jej autorstwa emitowane były po raz pierwszy w programie Ilustrowany Tygodnik Rozrywkowy. Prowadziła też cykl audycji radiowych Bieg przez plotki. Pojawiała się także w programach Ilustrowany Magazyn Autorów oraz Powtórka z rozrywki. Jest autorką słuchowisk Dym z papierosa, Małgorzaty jego życia, Serwus, jestem nerwus. Jej radiowe audycje satyryczne wykonywali m.in. Irena Kwiatkowska, Bohdan Łazuka, Wojciech Pokora i Jerzy Dobrowolski.

W swoich audycjach nigdy nie występowała, dlatego wśród słuchaczy pojawiła się nawet plotka, że w ogólnie nie istnieje, a jej nazwisko jest pseudonimem innego autora. Plotka stała się też tematem felietonu Jerzego Urbana w Polityce[7].

Felietony[edytuj]

Od maja 1976 była etatowym członkiem redakcji literacko-satyrycznego tygodnika Szpilki dla którego pisała satyryczne felietony[8]. Zebrane w 1980, wraz z tekstami dla radia i telewizji, ukazały się w jej pierwszej książce Na wyspach Hula-Gula. Od kwietnia 2010 jej felietony ukazywały się w miesięczniku Sukces oraz w serwisie kultura.wp.pl[9].

Felietony pisała również do takich pism jak „Kawa", „Pies”[10] czy „Pani”[11].

Piosenki[edytuj]

Autorka licznych tekstów piosenek, które stały się przebojami. Pierwszy tekst piosenki Kochać można byle jak – napisała do muzyki Wojciecha Karolaka w 1965 a zaśpiewał ją Andrzej Dąbrowski[12]. Oprócz utworów pisanych w duecie z mężem, pisała też do muzyki m.in. Andrzeja Dąbrowskiego, Janusza Komana, Henryka Majewskiego, Jacka Malinowskiego, Jerzego Miliana, Zbigniewa Namysłowskiego, Ryszarda Poznakowskiego, Jana Ptaszyna Wróblewskiego.

Piosenki z jej tekstami można usłyszeć w wykonaniu takich artystów, jak np. Alibabki, Ewa Bem, Katarzyna Cerekwicka, Andrzej Dąbrowski, Renata Kretówna, Ewa Kuklińska, Grażyna Łobaszewska, Grzegorz Markowski, Krystyna Prońko, Ryszard Rynkowski, Trubadurzy, Vox[13].

25 maja 2013 podczas Sobotniej Wielkiej Majówki, w gdańskim Teatrze Leśnym odbył się koncert Czubaszki, czyli Maria Czubaszek i jej piosenki z piosenkami napisanymi do tekstów Marii Czubaszek. Utwory zaśpiewali Anna Serafińska, Magda Ptaszyńska oraz Janusz Szrom, a wokalistom akompaniowali muzycy z Bogdan Hołownia Trio (Hołownia, Pańta, Konrad)[14].

Praca w telewizji[edytuj]

Zajmowała się też twórczością dla telewizji. Okazjonalnie pisała teksty do cyklicznego humorystycznego programu telewizyjnego z lat 70. tych Bajka dla dorosłych. Napisała dialogi do takich filmów jak Filip z konopi i Murmurando, a do serialu Lot 001 – scenariusz. W późniejszych latach współtworzyła też scenariusze do seriali Psie serce, Na Wspólnej oraz Brzydula. W latach 2005–2010 była członkiem redakcji programu „HBO na stojaka” nadawanego w telewizji HBO. 19 maja 2009 oraz 27 kwietnia 2011 była gościem programu Kuby Wojewódzkiego. Od 2010 występowała w improwizowanym serialu Spadkobiercy, jako babcia Maggie Mekintosz Owens. Od września 2008 prowadziła program internetowy Magia magla – przegląd prasy kolorowej w portalu kultura.wp.pl. Dla Wirtualnej Polski pisała Blog niecodzienny, w którym komentowała bieżące wydarzenia w formie dialogów z „córką swojej sąsiadki”[15].

Była stałą komentatorką „Szkła kontaktowego” nadawanego w TVN24[16], była związana z Telewizją Polską, gdzie była współprowadzącą cykl „Czubaszek na śniadanie”[17] wraz z Alicją Resich-Modlińską.

W 2013 użyczyła swojego głosu w dubbingu filmu Rysiek Lwie Serce jako Babcia[18][19].

Książki[edytuj]

Maria Czubaszek i Artur Andrus podpisują swoje książki na III Warszawskich Targach Książki (maj 2012)

W 1980 ukazał się pierwszy zbiór tekstów pisanych przez Marię Czubaszek dla radia, telewizji i „Szpilek”, pt. Na wyspach Hula-Gula (książkę wznowiono w 1994).

Jej kolejna książka wydana w 2012 roku Każdy szczyt ma swój Czubaszek, prowadzona w formie rozmowy Artura Andrusa z Marią Czubaszek opowiada o jej twórczości oraz burzliwym życiu towarzyskim i rodzinnym. Dopełnieniem tych rozmów są fragmenty satyrycznej i literackiej twórczości Czubaszek oraz liryczne, a zarazem ironiczne, ilustracje jej męża Wojciecha Karolaka[20]. Kontynuacją jest wydany w 2013 Boks na Ptaku, czyli każdy szczyt ma swój Czubaszek i Karolak, zawierający rozmowy z Wojciechem Karolakiem[21].

Wydany w 2014 „Blog niecodzienny” to zbiór wpisów z bloga prowadzonego przez autorkę od 2006 roku. Ich główną bohaterką jest „córka sąsiadki“, z którą Maria Czubaszek prowadzi rozmowy i komentuje sytuacje codzienne, polityczne i związane ze światem gwiazd.

Regularnie odwiedzała Krakowskie Targi Książki, jako autor wydawnictwa Prószyński i S-ka.

17 maja 2016 ukazała się autobiografia Marii Czubaszek Nienachalna z urody[22].

Festiwale[edytuj]

Maria Czubaszek na XX Przystanku Woodstock (2014)

W 2014 roku była gościem XX Przystanku Woodstock w ramach „Akademii Sztuk Przepięknych”[23].

W dniach 10-12 października 2014 w Polanicy-Zdroju odbył się pierwszy 1. Festiwal Marii Czubaszek. Pomysłodawcą, organizatorem i reżyserem imprezy był Hirek Wrona, który do projektu oprócz Czubaszek zaprosił polskich artystów kabaretowych oraz wokalistów i muzyków [24][25]. Kolejny 1. Festiwal Marii Czubaszek Cały Kazio odbył się w 11-13 września 2015 roku[26][27].

Od 1977 była jurorem w Lidzbarskich Wieczorach Humoru i Satyry[28]. Kilkakrotnie była też jurorką Tarnowskiego festiwalu kabaretowego PAKAdemia[29], Ogólnopolskiego Festiwalu Kabaretowego Trybunały Kabaretowe odbywającego się w Piotrkowie Trybunalskim, Ogólnopolskiego Festiwalu Skeczu i Małych Form Teatralnych „Kadr” w Warszawie[30] oraz przewodniczącą jury Ogólnopolskich Spotkań z Piosenką Kabaretową w Ostrołęce[31]

Od 1972 była członkiem Stowarzyszenia Autorów ZAiKS, sekcji Autorów Utworów Literackich Małych Form[32].

20 maja 2009 z rąk ministra kultury i dziedzictwa narodowego, Bogdana Zdrojewskiego, odebrała Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[33].

Śmierć[edytuj]

Nisza cmentarna artystki po pogrzebie

Zmarła 12 maja 2016 roku w Warszawie, mając 76 lat[34]. Pogrzeb odbył się 18 maja 2016, jej prochy zostały złożone na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach[35][36][37][38]. Zgodnie z jej wolą pogrzeb miał charakter świecki. Mowę pożegnalną wygłosił dziennikarz Artur Andrus. Przytoczył fragment epitafium, które Jonasz Kofta napisał dla Louisa Armstronga.

Śmierć się ludziom przytrafia potocznie... Umiemy uśmiechem ją zbyć... Teraz po prostu odpoczniesz... Tylko nam będzie trudniej żyć...

— zacytował Andrus. Trudniej, smutniej, nudniej – podkreślił[39]

Życie prywatne[edytuj]

Miała młodszą o 12 lat siostrę Ewę, która mieszka w Australii, z którą jednak nie utrzymywała nigdy kontaktu[40].

Nazwisko Czubaszek zachowała po pierwszym mężu Wiesławie, za którego wyszła za mąż jeszcze na studiach[41]. Nie był to jednak udany związek i po 10 latach zakończył się rozwodem[42].

Drugim mężem był jazzman Wojciech Karolak, z którym związana była aż do śmierci[43].

W 2009 TVN przedstawiła o nich film z cyklu filmów dokumentalnych „Taka miłość się nie zdarza... Maria Czubaszek i Wojciech Karolak”. W 2010 para otrzymała Srebrne Jabłko – nagrodę przyznawaną „Najwspanialszym polskim parom” w plebiscycie czytelników miesięcznika „Pani[44]. 28 października 2013 w Muzycznym Studiu Polskiego Radia im. Agnieszki Osieckiej w Warszawie odbył się ich benefis. Spotkanie poprowadził Artur Andrus[45].

W rozmowie z Moniką Olejnik w Radiu Zet wyznała, że dokonała dwóch aborcji[46][47][48][49]. W 2012 została nagrodzona Okularami Równości – nagrodą przyznawaną przez Fundację im. Izabeli Jarugi-Nowackiej – za osobistą odwagę w głoszeniu poglądów, niezłomność w przełamywaniu tabu dotyczącego aborcji i obronę prawa kobiet do świadomego wyboru w kwestii posiadania dzieci[50].

Była ateistką[51].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj]

W 2011 roku została nominowana w studenckim plebiscycie MediaTory w kategorii „AkumulaTOR” oraz do Nagrody Akademii Telewizyjnej Wiktory 2010 w kategorii Wiktor Publiczności.

20. sierpnia 2011 w Lidzbarku Warmińskim podczas XXXII LWHiS odsłoniła swoją tablicę pamiątkową w Alei Gwiazd Kabaretu, alei wzorowanej na słynnej Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach[54].

Twórczość[edytuj]

Słuchowiska radiowe[edytuj]

  • Z wizytą u Kazia wyk. Jerzy Dobrowolski (pan Jurek), Irena Kwiatkowska (ciotka) i Wojciech Pokora (Kazio)
  • Serwus, jestem nerwus wyk. Jerzy Dobrowolski i Bohdan Łazuka, Jerzy Dobrowolski z Ireną Kwiatkowską, Bohdan Łazuka z Wojciechem Pokorą, Wojciech Pokora z Jackiem Janczarskim
  • Dym z papierosa wyk. Wojciech Pokora (pan Kazio), Irena Kwiatkowska (ciotka), Jerzy Dobrowolski (pan Jerzy Jurek), Jolanta Zykun (panna Jola), Bohdan Łazuka (Boguś)
  • Ciocia i Kazio wyk. Wojciech Pokora (Kazio), Irena Kwiatkowska (ciotka Kazia), Jerzy Dobrowolski (Jerzy Jurek, Bohdan Łazuka (Boguś)
  • Cały Kaczor, cały on! wyk. Irena Kwiatkowska (ciotka), Wojciech Pokora (Kaziu), Jerzy Dobrowolski (mężczyzna)
  • Dialogi małżeńskie wyk. Jolanta Zykun (żona), Jerzy Dobrowolski (mąż), Barbara Wrzesińska (Doris Clays)
  • Dzień dobry, jestem z Kobry wyk. Jerzy Dobrowolski, Bohdan Łazuka, Wojciech Pokora, Jacek Janczarski
  • Dzyń, dzyń wyk. Bohdan Łazuka (Bogdan Wiśniewski), Irena Kwiatkowska (kobieta), Wojciech Pokora (Karol), Jerzy Dobrowolski (Żeromski), Stefan Friedmann (mężczyzna II), Irena Kwiatkowska (Irena Kristi), Wojciech Pokora (mężczyzna)
  • Jemiołuszki wyk. Bogumił Kobiela (Właściciel Mieszkania), Wiesław Michnikowski (Pierwszy z Ogłoszenia), Mieczysław Czechowicz (Drugi z Ogłoszenia)
  • Kobieta i mężczyzna wyk. Barbara Wrzesińska, Jerzy Dobrowolski, Krystyna Sienkiewicz
  • Małgorzaty jego życia wyk. Jerzy Dobrowolski (zapowiedzi/Dzyń dzyń), Irena Kwiatkowska (narrator), Wojciech Pokora (Koki), Jolanta Zykun (Małgorzata)
  • Maria i Jerzy wyk. Irena Kwiatkowska (Maria), Jerzy Dobrowolski (Jerzy)
  • Maria w kawiarni wyk. Irena Kwiatkowska (Maria), Marian Kociniak (Jerzy)
  • Przez łzy do szczęścia wyk. Irena Kwiatkowska (Maria Mary Marie), Marian Kociniak (Heliot), Mieczysław Czechowicz (duch Hopkirka), Zbigniew Zapasiewicz (duch), Kazimierz Kaczor (ktoś), Edmund Fidler (poszukiwacz)
  • Przygody Holmesa wyk. Barbara Wrzesinska (Miss Greenwich), Kazimierz Wichniarz, Mieczysław Pawlikowski, Stanisław Tym, Jan Matyjaszkiewicz (Doktor Watson), Henryk Borowski, Wojciech Pokora, Kazimierz Rudzki, Marek Walczewski (Sherlock Holmes), Ewa Milde (Bianka Corchelli
  • Różne skecze i monologi wyk. Bogdan Baer, Małgorzata Niemirska, Bohdan Łazuka, Anna Seniuk, Piotr Fronczewski, Wieńczysław Gliński, Hanna Skarżanka, Barbara Wrzesińska, Jerzy Dobrowolski, Wiesław Michnikowski, Irena Kwiatkowska, Marian Kociniak, Roman Kłosowski, Zofia Mrozowska, Jan Matyjaszkiewicz, Barbara Krafftówna, Henryk Borowski, Bronisław Pawlik, Wojciech Pokora, Krzysztof Stroiński, Jerzy Turek, Damian Damięcki, Jolanta Wołłejko, Andrzej Fedorowicz, Marta Lipińska, Ewa Milde, Jolanta Zykun, Adam Kreczmar
  • Udane małżeństwa wyk. Barbara Wrzesińska, Wieńczysław Gliński, Jerzy Dobrowolski, Wojciech Pokora, Jolanta Zykun
  • Życie w zachwycie czyli kiczbook w odcinkach wyk. Zofia Czerwińska

Programy rozrywkowe[edytuj]

  • Z blondynką w tle wyk. Bohdan Łazuka i Jerzy Bończak, Barbara Wrzesińska i Maria Czubaszek, reż. Anna Barcikowska (1997)[55]
  • Piosenki na boku – program przedstawia piosenki autorstwa Wojciecha Karolaka i Marii Czubaszek (1982)

Teksty piosenek[edytuj]

  • „Kochać można byle jak” (muz. Wojciech Karola, wyk. Andrzej Dąbrowski) (1965)
  • „Odkładana miłość” (muz. Jan Ptaszyn Wróblewski, wyk. Alibabki) (1975)
  • „Miłość jest jak niedziela” (muz. Wojciech Karolak, wyk. Ewa Bem) (1975)
  • „Rycz, mała, rycz” (muz. Ryszard Rynkowski, wyk. grupa VOX) (1977)
  • „Długo i szczęśliwie” (muz. Edmund Berg, wyk. Grzegorz Markowski) (1978)
  • „Tak mało chcę” (muz. Zbigniew Namysłowski, wyk. Ewa Bem) (1980)
  • „Wyszłam za mąż – zaraz wracam” (muz. Wojciech Karolak, wyk. m.in. Ewa Bem, Krystyna Sienkiewicz) (1980)
  • „Bądź mężczyzną” (muz. Henryk Majewski, wyk Ewa Bem) 1981
  • „Tylko dni” (muz. Zbigniew Jaremko, wyk. Ewa Bem) (1981)
  • „Zakochany musi grać” (muz. Jerzy Słota, wyk. grupa VOX) (1985)
  • Tico Tico” (muz. Zequinha de Abreu, wyk. m.in. Iga Cembrzyńska, Ewa Kuklińska) (1986)
  • „Z blondynką w tle” (muz. Zbigniew Gniewaszewski) (1997)
  • „Krótki metraż” (muz. Wojciech Karolak, wyk. Ewa Bem) (1998)
  • „Każdy as bierze raz” (muz. Wojciech Karolak, wyk. Ewa Bem) (1998)

Publikacje książkowe[edytuj]

Sztuki[edytuj]

  • Kwadrat (pierwotny tytuł brzmiał Nie truj, kochanie) reż. Andrzej Zaorski, Teatr Kwadrat w Warszawie (1984)[56]
  • Roxy – teksty piosenek, reż. Tadeusz Pluciński, Teatr Syrena Warszawa (1989)
  • Sprawa Romana K. Zbigniewa Korpolewskiego – teksty piosenek, reż. Bukowski Janusz, Teatr Syrena Warszawa (1989)
  • Włącz kolor
  • Żona pana ministra Branislava Nusica – przekład z serbskiego, reż. Hanka Bielicka, Lubuski Teatr im. Leona Kruczkowskiego Zielona Góra (1991)
  • Przepraszam czy tu straszy (2008)

Role teatralne

Filmografia[edytuj]

Scenariusze

  • Lot 001 – serial fabularny (odcinki: 1, 2, 4, 6, 8, 9, 10, 11, 12) (1999)
  • Psie serce – cykl fabularny (odcinek „Bimber”) (2002–2003)
  • Na Wspólnej – serial fabularny (członek zespołu storylinerów i edytorów serialu od odcinka 376) (2003–2016)
  • Brzydula – serial fabularny (odcinki: 55, 123-125, 128, 130-131, 134-135, 154, 182, 198, 201, 203, 208) (2008–2009)

Dialogi

  • Telefon to twój przyjaciel – film animowany (1980)
  • Murmurando – film fabularny – telewizyjny (1981)
  • Filip z konopi – film fabularny (1981)

Role filmowe

  • Spadkobiercy – jako Maggie Mekintosz Owens, matka Jonathana Owensa (2010–2014)

Dubbing

Przypisy

  1. a b Piekielnie (nie)boję się śmierci. gala.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
  2. Szkolne wspomnienia - Maria Czubaszek. kobieta.pl, 2014-09-18. [dostęp 2016-05-27].
  3. Każdy szczyt ma swój Czubaszek, Maria Czubaszek, Artur Andrus; Warszawa 2011.
  4. Jestem młodsza od rówieśników. [dostęp 2016-05-27].
  5. Rozmowa na cztery pety. Polityka, 2011. [dostęp 2016-05-30].
  6. Barbara Górak-Czerska, Stanisław Jędrzejewski: Siedemdziesiąt lat polskiego radia. Polskie Radio SA, 1995, s. 131. ISBN 8386628111.
  7. Maria Czubaszek o tym, jak nie katować się dietą i nie uprawiać sportu. polskatimes.pl, 2015-10-10. [dostęp 2016-05-29].
  8. Eryk Lipiński: Drzewo Szpilkowe. Czytelnik, 1989, s. 70. ISBN 830701400X.
  9. Maria Czubaszek w Toruniu!. 2011-11-25. [dostęp 2016-05-29].
  10. Maria Czubaszek - felietony. psy.pl. [dostęp 2016-05-30].
  11. Do kogo piszę? Na kogo trafi, na tego bęc. Dziennik toruński, 2011-12-24. [dostęp 2016-05-30].
  12. Maria Czubaszek odeszła, jej piosenki pozostały. Oto 10 najpopularniejszych. dziennik.pl, 2016-05-14. [dostęp 2016-05-27].
  13. „Do pisania piosenek zmuszał mnie mąż”. Taka była Maria Czubaszek. tvp.info, 2016. [dostęp 2016-05-19].
  14. Ewa Palińska: Maria Czubaszek i jej piosenki w Teatrze Leśnym. 2013-05-24. [dostęp 2016-05-27].
  15. Bloog Niecodzienny.
  16. Małgorzata I. Niemczyńska: Maria Czubaszek: Obserwuję łubu-dubu. wyborcza.pl, 2016. [dostęp 2016-05-19].
  17. Czubaszek na śniadanie. pytanienasniadanie.tvp.pl. [dostęp 2016-05-19].
  18. Czubaszek: udawałam dobrą babcię. 2013. [dostęp 2016-05-18].
  19. Maria Czubaszek: przysięgam, że jestem normalna. onet.pl, 2013. [dostęp 2016-05-18].
  20. Artur Andrus: Marysię Czubaszek przysłały inne światy. polskieradio.pl, 2011-10-17. [dostęp 2016-05-28].
  21. Boks na Ptaku, czyli każdy szczyt ma swój Czubaszek i Karolak. polskieradio.pl, 2013-10-24. [dostęp 2016-05-28].
  22. "Nienachalna z urody": "last minute" Marii Czubaszek. 2016. [dostęp 2016-05-18].
  23. Agata Źrałko: Czubaszek na Woodstocku: "jestem tak stara, że wiszę 5 zł Mojżeszowi". wyborcza.pl, 2014-07-31. [dostęp 2016-05-27].
  24. 1. Festiwal Marii Czubaszek. 2014. [dostęp 2016-05-18].
  25. Kabaret Hrabi: Maria Czubaszek jest jak słońce. 2014-10-10. [dostęp 2016-05-28].
  26. Cały Kazio - Festiwal Marii Czubaszek. 2015. [dostęp 2016-05-18].
  27. Święto Marii Czubaszek w Polanicy-Zdroju. polskieradio.pl, 2015-09-11. [dostęp 2016-05-28].
  28. Wspomnienie o Marii Czubaszek. Lidzbark Warmiński, 2016. [dostęp 2016-05-19].
  29. Wspomnienie o Marii Czubaszek. paka.pl, 2016-05-12. [dostęp 2016-05-29].
  30. Ogólnopolski Festiwal Skeczu i Małych Form Teatralnych „Kadr”. wpek.pl. [dostęp 2016-05-29].
  31. OSPS - archiwum. [dostęp 2016-05-29].
  32. Zmarła Maria Czubaszek. www.zaiks.org.pl. [dostęp 2016-05-19].
  33. Glorie dla przedstawicieli świata rozrywki. mkidn.gov.pl, 20 maja 2009.
  34. Jan Bończa-Szabłowski: Maria Czubaszek nie żyje. rp.pl. [dostęp 2016-05-13].
  35. Pogrzeb Marii Czubaszek. Mszy nie było, żałobnicy „puszczali dymka”. interia.pl. [dostęp 2016-05-18].
  36. Pogrzeb Marii Czubaszek. onet.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
  37. Maria Czubaszek pochowana na Powązkach Wojskowych.. wpolityce.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
  38. "Jedyna, niepowtarzalna, fantastyczna". Pożegnanie Marii Czubaszek. tvn24.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
  39. Pogrzeb Marii Czubaszek. Żałobnicy przynieśli papierosy i parówki. www.rmf24.pl, 2016. [dostęp 2016-05-18].
  40. Maria Czubaszek o swojej siostrze: jest dla mnie obcym człowiekiem. 2013-03-17. [dostęp 2016-05-27].
  41. Maria Czubaszek: To raczej mężczyzna powinien się zastanawiać, jak zatrzymać kobietę. wysokieobcasy.pl, 2015-10-06. [dostęp 2016-05-30].
  42. Prawdziwej miłości małżeństwo nie zaszkodzi. styl.pl. [dostęp 2016-05-27].
  43. "Była trochę kosmitką". Wojciech Karolak opowiada o życiu z Marią Czubaszek. 2016. [dostęp 2016-05-18].
  44. Srebrne Jabłka Pani rozdane. plejada.pl, 2011. [dostęp 2016-05-19].
  45. Benefis Marii Czubaszek i Wojciecha Karolaka. polskieradio.pl, 2013-10-24. [dostęp 2016-05-27].
  46. Gość Radia Zet: Maria Czubaszek. radiozet.pl, 2012-02-05. [dostęp 2012-08-30].
  47. "Nie mieć dzieci? To cudowne". Maria Czubaszek rozpętała burzę. 2012. [dostęp 2016-05-18].
  48. Magdalena Rigamonti: „Mam wrażenie, że żyję w kraju gdzie nikt nie robi aborcji, tylko Czubaszek”. wprost.pl, 2014-12-01. [dostęp 2016-05-27].
  49. Maria Czubaszek: Starość zawsze mnie przerażała. style.pl. [dostęp 2016-05-29].
  50. Czubaszek nagrodzona za przyznanie się do aborcji. wprost.pl, 2012-03-01. [dostęp 2016-05-28].
  51. Agata Jankowska, Bartosz Janiszewski: Czubaszek: dzięki Bogu, jestem ateistką. wprost.pl, 6 października 2012. [dostęp 4 września 2016].
  52. Joanna Moro, Ewa Minge i Maria Czubaszek Osobowościami Roku 2014. 2014-03-25. [dostęp 2016-05-28].
  53. Gala Osobowości i Sukcesy 2014. 2014. [dostęp 2016-05-28].
  54. Wspomnienie o Marii Czubaszek. 2016-05-19. [dostęp 2016-05-29].
  55. Sławomir Kmiecik: Wolne żarty!: humor i polityka czyli rzecz o polskim dowcipie politycznym. Czytelnik, 1998, s. 290. ISBN 8307026318.
  56. Rocznik literacki. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1984, s. 702. ISBN 83-06-01812-5.
  57. Dużo kobiet, bo aż trzy. Teatr 6. piętro. [dostęp 2016-05-19].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]