Samorząd terytorialny w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Polska
Godło RP
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Polski
Portal Portal Polska

Samorząd terytorialny w Polsce – struktura samorządu terytorialnego zorganizowana w Polsce.

Wstęp[edytuj | edytuj kod]

W Polsce (na wzór innych krajów kontynentu europejskiego) tylko część zadań lokalnych i regionalnych jest realizowana przez agendy administracji rządowej, które bezpośrednio (hierarchicznie) podlegają Radzie Ministrów, Premierowi bądź poszczególnym ministrom. Zasadnicza część zadań administracyjnych, niemająca znaczenia ogólnokrajowego, jest realizowana przez samorząd terytorialny. Czynią to organy samorządowe, które są podporządkowane odpowiedniej wspólnocie lokalnej (gminnej, powiatowej) bądź regionalnej (wojewódzkiej) i które reprezentują jej interesy.

Samorząd terytorialny w Konstytucji RP[edytuj | edytuj kod]

Art. 163 Konstytucji RP stanowi, że "Samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne nie zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla organów innych władz publicznych". W artykule tym wyrażono domniemanie kompetencji samorządu terytorialnego.

Szczeble samorządu terytorialnego w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Od 1 stycznia 1999 r. obowiązuje w Polsce trójszczeblowa struktura samorządu terytorialnego:

Historia samorządu terytorialnego w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Od 27 maja 1990 do 31 grudnia 1998 r. samorząd terytorialny istniał tylko na szczeblu gminy. Samorząd terytorialny istniał także w II RP i w okresie Polski Ludowej do 1950, kiedy to jego miejsce zajął system rad narodowych[1].

Rok 2015 rokiem samorządu terytorialnego[edytuj | edytuj kod]

Uchwałą z 3 grudnia 2014 Senat RP zdecydował o ustanowieniu roku 2015 Rokiem Samorządu Terytorialnego[2].

Zmiany w 2018 roku[edytuj | edytuj kod]

10 listopada 2017 roku do Sejmu wpłynął poselski projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych, który zdaniem wnioskodawców dotyczy zgodnie z uzasadnieniem - zmiany ustaw o samorządzie gminy, powiatu, województwa mające na celu zwiększenie udziału obywateli w procesie kontrolowania oraz funkcjonowania niektórych organów publicznych - władzy samorządowej oraz zwiększenia roli społeczeństwa w procesie wybierania organów pochodzących z wyborów powszechnych, a także kontroli tego procesu i organów opowiadających za przygotowanie i przeprowadzenie wyborów[3]. 14 grudnia 2017 roku Sejm RP przyjął ustawę o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych[4], którą 21 grudnia 2017 roku Senat przyjął wraz ze zgłoszonymi poprawkami zaakceptowanymi przez Sejm w dniach 10 i 11 stycznia 2018 roku[3]. 16 stycznia 2018 roku prezydent Polski Andrzej Duda podjął decyzję o podpisaniu przyjętej ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych, która wprowadza m.in. nowelizację Kodeksu wyborczego i ustaw o samorządach[5][6]. Ustawa wprowadza m.in. dwu-kadencyjność wójtów, burmistrzów i prezydentów miast licząc pierwszą kadencję od 2018 roku, jednomandatowe okręgi wyborcze w gminach do 20 tys. mieszkańców i wydłuża kadencję organów samorządowych z 4 do 5 lat[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130, z późn. zm.)
  2. M.P. z 2014 r. poz. 1156
  3. a b Druk nr 2001, sejm.gov.pl [dostęp 2018-01-16] (pol.).
  4. Głosowanie nr 107 na 54. posiedzeniu Sejmu, sejm.gov.pl [dostęp 2017-12-17] (pol.).
  5. Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej / Kancelaria / Aktywność ministrów / Minister Mucha: Nowela Kodeksu wyborczego zawiera rozwiązania, które Prezydent popiera, www.prezydent.pl, 16 stycznia 2018 [dostęp 2018-01-16] (pol.).
  6. a b Ustawa z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 130)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]