Oscar dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego
Nagrody Akademii (Oscary) dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego - jedna z kategorii Nagród Akademii, w które przyznawane są one począwszy od 20. ceremonii rozdania.
Spis treści |
Zasady [edytuj]
W każdym kraju zainteresowanym udziałem w wyścigu o tę nagrodę tworzona jest komisja, która wybiera jeden film i przesyła tę kandydaturę Akademii (tak powstaje tzw. długa lista). Zgodnie z regulaminem, wskazany może być jedynie film mający premierę w kraju pochodzenia między październikiem roku poprzedzającego rozdanie o dwa lata, a wrześniem roku poprzedzającego rozdanie bezpośrednio. I tak np. do Oscarów za rok 2007, które zostały rozdane w lutym 2008, mogły być zgłaszane filmy zaprezentowane po raz pierwszy krajowej publiczności między 1 października 2006, a 30 września 2007. W latach 1947-1955 nie przyznawano nominacji, a jedynie wskazywano zwycięzcę. Od 1956 ogłaszanych jest 5 filmów nominowanych, z których Akademia wyłania zwycięzcę. Ponieważ duża część filmów zgłoszonych na długą listę lub nawet nominowanych jest bardzo słabo znana w USA, dla członków Akademii organizowane są specjalne pokazy, gdzie mogą je obejrzeć. Nagrodę odbiera reżyser filmu, choć w praktyce uważa się ją za wyróżnienie dla całej kinematografii danego państwa.
Nazwa i kryteria dopuszczenia [edytuj]
Niekiedy kategoria ta bywa mylnie nazywana Oscarem dla najlepszego filmu zagranicznego, tymczasem jedynym kryterium dopuszczenia do udziału w rywalizacji o nagrodę jest główny język filmu, nie zaś kraj pochodzenia. Możliwy jest więc udział filmu z USA, o ile zostałby jednak nakręcony w języku innym niż angielski - w 1989 nominowany został nakręcony po hiszpańsku film ze stowarzyszonego z USA terytorium Portoryko. Na tej samej zasadzie z udziału w kategorii wykluczone są filmy zagraniczne (pochodzące z innych państw niż USA), o ile ich głównym językiem jest angielski.
Filmy nieanglojęzyczne mogą być nominowane również we wszystkich pozostałych kategoriach, w tym dla najlepszego filmu, muszą tam jednak konkurować z obrazami w języku angielskim. Polskie filmy były nominowane do nagrody dziewięciokrotnie, jednak nigdy nie zdobyły Oscara.
Laureaci i nominowani [edytuj]
Lata 1940-1949 [edytuj]
1947
Oscar: Dzieci ulicy (
Włochy)
1948
Oscar: Monsieur Vincent (
Francja)
1949
Oscar: Złodzieje rowerów (
Włochy)
Lata 1950-1959 [edytuj]
1950
Oscar: Mury Malapagi (
Włochy/
Francja)
1951
Oscar: Rashomon (
Japonia)
1952
Oscar: Zakazane gry (
Francja)
1953
nagrody nie przyznano
1954
Oscar: Wrota piekieł (
Japonia)
1955
Oscar: Samuraj (
Japonia)
1956
Oscar: La strada (
Włochy)
Nominacje:
- Kapitan z Köpenick (
RFN) - Gervaise (
Francja) - Harfa birmańska (
Japonia) - Chłopiec z Grenlandii (
Dania)
1957
Oscar: Noce Cabirii (
Włochy)
Nominacje:
- Diabeł przychodzi nocą (
RFN) - Bramy Paryża (
Francja) - Matka Indie (
Indie) - Przez śnieżną pustynię (
Norwegia)
1958
Oscar: Mój wujaszek (
Francja)
Nominacje:
1959
Oscar: Czarny Orfeusz (
Francja)
Nominacje:
- Most (
RFN) - Wielka wojna (
Włochy) - Paw (
Dania) - Wioska nad rzeką (
Holandia)
Lata 1960-1969 [edytuj]
1960
Oscar: Źródło (
Szwecja)
Nominacje:
- Kapo (
Włochy) - Prawda (
Francja) - Macario (
Meksyk) - Dziewiąty krąg (
Jugosławia)
1961
Oscar: Jak w zwierciadle (
Szwecja)
Nominacje:
- Harry i kamerdyner (
Dania) - Nieśmiertelna miłość (
Japonia) - Ważny człowiek (
Meksyk) - Plácido (
Hiszpania)
1962
Oscar: Niedziele w Avray (
Francja)
Nominacje:
1963
Oscar: 8½ (
Włochy)
Nominacje:
- Nóż w wodzie (
Polska) - Los Tarantos (
Hiszpania) - Czerwone latarnie (
Grecja) - Koto (
Japonia)
1964
Oscar: Wczoraj, dziś, jutro (
Włochy)
Nominacje:
- Dzielnica kruków (
Szwecja) - Sallah Shabbati (
Izrael) - Parasolki z Cherbourga (
Francja) - Kobieta z wydm (
Japonia)
1965
Oscar: Sklep przy głównej ulicy (
Czechosłowacja)
Nominacje:
- Krew na ziemi (
Grecja) - Drogi John (
Szwecja) - Małżeństwo po włosku (
Włochy) - Kwaidan, czyli opowieści niesamowite (
Japonia)
1966
Oscar: Kobieta i mężczyzna (
Francja)
Nominacje:
- Bitwa o Algier (
Włochy) - Faraon (
Polska) - Miłość blondynki (
Czechosłowacja) - Trzy (
Jugosławia)
1967
Oscar: Pociągi pod specjalnym nadzorem (
Czechosłowacja)
Nominacje:
- Zaczarowana miłość (
Hiszpania) - Portret Chieko (
Japonia) - Spotkałem nawet szczęśliwych Cyganów (
Jugosławia) - Żyć, aby żyć (
Francja)
1968
Oscar: Wojna i pokój (
ZSRR)
Nominacje:
- Skradzione pocałunki (
Francja) - Pali się moja panno (
Czechosłowacja) - Chłopcy z Placu Broni (
Węgry) - Dziewczyna z pistoletem (
Włochy)
1969
Oscar: Z (
Algieria)
Nominacje:
- Bitwa nad Neretwą (
Jugosławia) - Bracia Karamazow (
ZSRR) - Moja noc u Maud (
Francja) - Adalen 31 (
Szwecja)
Lata 1970-1979 [edytuj]
1970
Oscar: Śledztwo w sprawie obywatela poza wszelkim podejrzeniem (
Włochy)
Nominacje:
1971
Oscar: Ogród rodziny Finzi-Continich (
Włochy)
Nominacje:
- Czajkowski (
ZSRR) - Dō desu ka den (
Japonia) - Policjant (
Izrael) - Emigranci (
Szwecja)
1972
Oscar: Dyskretny urok burżuazji (
Francja)
Nominacje:
- Tak tu cicho o zmierzchu... (
ZSRR) - Kocham Cię Rosa (
Izrael) - Moja najdroższa pani (
Hiszpania) - Osadnicy (
Szwecja)
1973
Oscar: Noc amerykańska (
Francja)
Nominacje:
- Dom na ulicy Cheloucha (
Izrael) - Przechodzień (
RFN) - Zaproszenie (
Szwajcaria) - Turecki przysmak (
Holandia)
1974
Oscar: Amarcord (
Włochy)
Nominacje:
- Lacombe Lucien (
Francja) - Zabawa w koty (
Węgry) - Potop (
Polska) - Rozejm (
Argentyna)
1975
Oscar: Dersu Uzała (
ZSRR)
Nominacje:
1976
Oscar: Czarne i białe w kolorze (
Wybrzeże Kości Słoniowej)
Nominacje:
- Noce i dnie (
Polska) - Kuzyn, kuzynka (
Francja) - Jakub kłamca (
NRD) - Siedem piękności Pasqualino (
Włochy)
1977
Oscar: Życie przed sobą (
Francja)
Nominacje:
- Mroczny przedmiot pożądania (
Hiszpania) - Szczególny dzień (
Włochy) - Ifigenia (
Grecja) - Mivtsa Yonatan (
Izrael)
1978
Oscar: Przygotujcie chusteczki (
Francja)
Nominacje:
- Biały Bim, Czarne Ucho (
ZSRR) - Szklana cela (
RFN) - Węgrzy (
Węgry) - Nowe potwory (
Włochy)
1979
Oscar: Blaszany bębenek (
RFN)
Nominacje:
- Zapomnieć Wenecję (
Włochy) - Mama ma sto lat (
Hiszpania) - Panny z Wilka (
Polska) - Taka zwykła historia (
Francja)
Lata 1980-1989 [edytuj]
1980
Oscar: Moskwa nie wierzy łzom (
ZSRR)
Nominacje:
1981
Oscar: Mefisto (
Węgry)
Nominacje:
- Człowiek z żelaza (
Polska) - Łódź jest pełna (
Szwajcaria) - Błotnista rzeka (
Japonia) - Trzej bracia (
Włochy)
1982
Oscar: Ponownie zaczynać (
Hiszpania)
Nominacje:
- Alsino i kondor (
Nikaragua) - Życie osobiste (
ZSRR) - Czystka (
Francja) - Lot orła (
Szwecja)
1983
Oscar: Fanny i Aleksander (
Szwecja)
Nominacje:
1984
Oscar: Przekątna gońca (
Szwajcaria)
Nominacje:
- Camila (
Argentyna) - Poza prawem (
Izrael) - Sesja ciągła (
Hiszpania) - Romans polowy (
ZSRR)
1985
Oscar: Wersja oficjalna (
Argentyna)
Nominacje:
- Trzech mężczyzn i kołyska (
Francja) - Gorzkie żniwa (
RFN) - Pułkownik Redl (
Węgry) - Ojciec w podróży służbowej (
Jugosławia)
1986
Oscar: Atak (
Holandia)
Nominacje:
- '38 (
Austria) - Betty Blue (
Francja) - Upadek Cesarstwa Amerykańskiego (
Kanada[1]) - Wsi moja sielska, anielska (
Czechosłowacja)
1987
Oscar: Uczta Babette (
Dania)
Nominacje:
- Kurs zaliczony (
Hiszpania) - Do zobaczenia, chłopcy (
Francja) - Rodzina (
Włochy) - Tropiciel (
Norwegia)
1988
Oscar: Pelle zwycięzca (
Dania)
Nominacje:
- Hanussen (
Węgry) - Nauczyciel muzyki (
Belgia) - Kobiety na skraju załamania nerwowego (
Hiszpania) - Salaam Bombaj! (
Indie)
1989
Oscar: Cinema Paradiso (
Włochy)
Nominacje:
- Camille Claudel (
Francja) - Wspomnienia z małżeństwa (
Dania) - Jezus z Montrealu (
Kanada[1]) - Co się przydarzyło Santiago (
Portoryko)
Lata 1990-1999 [edytuj]
1990
Oscar: Reise der Hoffnung (
Szwajcaria)
Nominacje:
1991
Oscar: Śródziemnomorska sielanka (
Włochy)
Nominacje:
- Dzieci natury (
Islandia) - Zawieście czerwone latarnie (
Hongkong) - Szkoła podstawowa (
Czechosłowacja) - Wół (
Szwecja)
1992
Oscar: Indochiny (
Francja)
Nominacje:
1993
Oscar: Belle époque (
Hiszpania)
Nominacje:
- Żegnaj, moja konkubino (
Hongkong) - Hed Wyn (
Wielka Brytania[3]) - Przyjęcie weselne (
Tajwan) - Zapach zielonej papai (
Wietnam)
1994
Oscar: Spaleni słońcem (
Rosja)
Nominacje:
- Przed deszczem (
Macedonia) - Farinelli: ostatni kastrat (
Belgia) - Truskawki i czekolada (
Kuba) - Jedz i pij, mężczyzno i kobieto (
Tajwan)
1995
Oscar: Ród Antonii (
Holandia)
Nominacje:
- Życie jest piękne (
Szwecja) - Kurz życia (
Algieria) - O Quatrilho (
Brazylia) - Sprzedawca marzeń (
Włochy)
1996
Oscar: Kola (
Czechy)
Nominacje:
- Jeniec Kaukazu (
Rosja) - Zakochany kucharz (
Gruzja) - Śmieszność (
Francja) - Po drugiej stronie niedzieli (
Norwegia)
1997
Oscar: Charakter (
Holandia)
Nominacje:
- Tamta strona ciszy (
Niemcy) - Cztery dni we wrześniu (
Brazylia) - Złodziej (
Rosja) - Sekrety serca (
Hiszpania)
1998
Oscar: Życie jest piękne (
Włochy)
Nominacje:
- Dziadek (
Hiszpania) - Dzieci niebios (
Iran) - Dworzec nadziei (
Brazylia) - Tango (
Argentyna)
1999
Oscar: Wszystko o mojej matce (
Hiszpania)
Nominacje:
- Wschód-Zachód (
Francja) - Himalaya - Dzieciństwo wodza (
Nepal) - Solomon i Gaenor (
Wielka Brytania[4]) - Nic nowego pod słońcem (
Szwecja)
Lata 2000-2009 [edytuj]
2000
Oscar: Przyczajony tygrys, ukryty smok (
Tajwan)
Nominacje:
- Amores perros (
Meksyk) - Gusta i guściki (
Francja) - Wszyscy są sławni (
Belgia) - Musimy sobie pomagać (
Czechy)
2001
Oscar: Ziemia niczyja (
Bośnia i Hercegowina)
Nominacje:
- Elling (
Norwegia) - Amelia (
Francja) - Syn panny młodej (
Argentyna) - Lagaan: Pewnego razu w Indiach (
Indie)
2002
Oscar: Nigdzie w Afryce (
Niemcy)
Nominacje:
- Zbrodnia ojca Amaro (
Meksyk) - Człowiek bez przeszłości (
Finlandia) - Hero (
Chiny) - Zus & zo (
Holandia)
2003
Oscar: Inwazja barbarzyńców (
Kanada[1])
Nominacje:
- Żelary (
Czechy) - Tasogare seibei (
Japonia) - Bliźniaczki (
Holandia) - Zło (
Szwecja)
2004
Oscar: W stronę morza (
Hiszpania)
Nominacje:
- Jak w niebie (
Szwecja) - Pan od muzyki (
Francja) - Upadek (
Niemcy) - Wczoraj (
Republika Południowej Afryki)
2005
Oscar: Tsotsi (
Republika Południowej Afryki)
Nominacje:
- Boże Narodzenie (
Francja) - Sophie Scholl - ostatnie dni (
Niemcy) - Bestia w sercu (
Włochy) - Paradise Now (
Palestyna)
2006
Oscar: Życie na podsłuchu (
Niemcy)
Nominacje:
- Tuż po weselu (
Dania) - Dni chwały (
Algieria) - Labirynt fauna (
Meksyk) - Water (
Kanada[5])
2007
Oscar: Fałszerze (
Austria)
Nominacje:
- Dwunastu (
Rosja) - Twierdza Beaufort (
Izrael) - Czyngis-chan (
Kazachstan) - Katyń (
Polska)
2008
Oscar: Pożegnania (
Japonia)
Nominacje:
- Walc z Baszirem (
Izrael) - Baader-Meinhof (
Niemcy) - Klasa (
Francja) - Rewanż (
Austria)
2009
Oscar: Sekret jej oczu (
Argentyna)
Nominacje:
- Biała wstążka (
Niemcy) - Ajami (
Izrael) - Gorzkie mleko (
Peru) - Prorok (
Francja)
Lata 2010-2019 [edytuj]
2010
Oscar: W lepszym świecie (
Dania)
Nominacje:
- Biutiful (
Meksyk) - Pogorzelisko (
Kanada) - Kieł (
Grecja) - Ponad prawem (
Algieria)
2011
Oscar: Rozstanie (
Iran)
Nominacje:
2012[6]
Oscar: Miłość (
Austria[1])
Nominacje:
- Wiedźma wojny (
Kanada) - No (
Chile) - Kochanek królowej (
Dania) - Kon-Tiki
Norwegia
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Film zrealizowany w języku francuskim
- ↑ Film został zdyskwalifikowany w okresie między ogłoszeniem nominacji a przyznaniem nagród, ponieważ wyszło na jaw, iż pomimo zgłoszenia go jako obrazu urugwajskiego, powstał w całości w Argentynie.
- ↑ Film zrealizowany w języku walijskim
- ↑ Film zrealizowany w językach walijskim oraz jidisz
- ↑ Film zrealizowany w języku hindi
- ↑ Znamy nominacje do Oscarów 2013! (pol.). film.onet.pl, 10 stycznia 2013. [dostęp 2013-01-12].
|
|||||
|
||||||||||||||||||||||||||