Chmielnicki (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Chmielnicki
Хмельницький
Herb Flaga
Herb Chmielnickiego Flaga Chmielnickiego
Państwo  Ukraina
Obwód chmielnicki
Burmistrz Serhij Mielnik
Powierzchnia 93,05 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

263 823
2835 os./km²
Nr kierunkowy +380 382
Kod pocztowy 29000
Położenie na mapie obwodu chmielnickiego
Mapa lokalizacyjna obwodu chmielnickiego
Chmielnicki
Chmielnicki
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Chmielnicki
Chmielnicki
Ziemia 49°25′N 27°00′E/49,416667 27,000000Na mapach: 49°25′N 27°00′E/49,416667 27,000000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Chmielnicki (ukr. Хмельницький, Chmelnyćkyj; do 1954 Płoskirów, ukr. Проскурів, Proskuriw) – miasto w zachodniej części Ukrainy, 230 km od granicy z Polską, nad Bohem. Stolica obwodu. Miasto liczy 263,8 tys. mieszkańców (2013).

Płoskirów był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[1].

Około 100 km na północ od miasta znajduje się elektrownia jądrowa o mocy 2 GW.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W czasach I Rzeczypospolitej nosiło nazwę Płoskirów i wchodziła początkowo w skład dóbr królewskich. W 1550 roku dzięki nadaniu króla Zygmunta Augusta, właścicielem miasta stał się rycerz Maciej Włodek z Hermanowa (zwycięzca w bitwie z Wołochami pod Gojścem, zasłużony w bitwie pod Obertynem). Od 1616 roku właścicielem miasta był Stanisław Lanckoroński z Brzezia, a w XVIII wieku w dożywotniej dzierżawie miał je ordynat Klemens Zamoyski. Po rozbiorach Polski znalazł się w zaborze rosyjskim. W 1801 roku powstał w mieście nowy kościół katolicki z fundacji Macieja Żurowskiego. W XIX wieku w mieście istniała znana fabryka powozów. Po zakończeniu I wojny światowej postulowano na konferencji w Wersalu powrót Płoskirowa do odrodzonego państwa polskiego ze względu na przeważający odsetek ludności polskiej. Ostatecznie miasto pozostało w granicach ZSRR, zaledwie 40 km od nowej granicy państwowej, jednak prężnie działały tutaj organizacje polskie. Stan ten trwał do czasu rozpoczęcia operacji NKWD skierowanej przeciwko Polakom w wyniku której zamordowano ponad 100 tys. osób pochodzenia polskiego, a drugie tyle deportowano w odległe regiony ZSRR.

W lutym 1919, na fali pogromów antyżydowskich, oddziały hajdamaków atamana Semosenko dokonały masakry żydowskich mieszkańców miasta, pozbawiając życia ponad 1500 osób[2].

Nazwa miasta[edytuj | edytuj kod]

Nazwę Chmielnicki nadano miastu dopiero w czasach sowieckich, w 1954 r., w 300 rocznicę zawarcia traktatu w Perejasławiu między kozakami pod przywództwem Bohdana Chmielnickiego a Moskwą w 1654 roku. W czasach zaboru rosyjskiego miasto nazywano Proskurow.

W tym mieście na rynku Zagłoba dostrzegł Bohuna w Ogniem i mieczem Sienkiewicza.

W Płoskirowie urodził się hipnotyzer Anatolij Kaszpirowski (1939).

Polskim miastem partnerskim Chmielnickiego jest Ciechanów.

Sport[edytuj | edytuj kod]

W mieście działa polski klub piłkarski Polonia Chmielnicki występujący obecnie w wyższej lidze obwodowej[3].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • cmentarz katolicki z XIX wieku w południowej części miasta, za wiaduktem po prawej stronie drogi do miejscowości Jarmolińce;
  • dawny kościół katolicki (przebudowany, obecnie kino);
  • cerkwie prawosławne z pocz. XX w.: św. Andrzeja i św. Jerzego[4]
  • kamienice eklektyczne.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 13.
  2. E. Heifetz: The slaughter of the Jews in the Ukraine In 1919 (ang.). Thomas Seltzer, Inc., 1921. [dostęp 2013-02-12]. s. 39-42, 202-227. Yitsḥaḳ Arad: The Holocaust in the Soviet Union. 2009, s. 13. [dostęp 2013-02-12]. (ang.) D. Vital: A People Apart: The Jews in Europe, 1789-1939. Oxford University Press, 1999, s. 716-7. ISBN 0-19-8219806. [dostęp 2013-02-12]. (ang.)
  3. "Polonia" na Turnieju Niepodległości (pol.). [dostęp 15.11.2010].
  4. Храмове будівництво на околицях міста

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]