Dominikana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
República Dominicana
Republika Dominikańska
Flaga Dominikany
Godło Dominikany
Flaga Dominikany Godło Dominikany
Dewiza: (hisz.) Dios, patria, libertad
(Bóg, Ojczyzna, Wolność)
Hymn: Quisqueyanos valientes
Położenie Dominikany
Język urzędowy hiszpański
Stolica Santo Domingo
Ustrój polityczny republika
Głowa państwa prezydent Danilo Medina
Szef rządu prezydent Danilo Medina
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
129. na świecie
48 730 km²
1,6%
Liczba ludności (2010)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
84. na świecie
9 445 281
194 osób/km²
PKB (2013)
 • całkowite 
 • na osobę

60,76 mld[1] USD
5834[1] USD
PKB (PPP) (2013)
 • całkowite 
 • na osobę

103,2 mld[1] USD
9911[1] USD
Jednostka monetarna peso dominikańskie (DOP)
Niepodległość od Haiti
27 lutego 1844
Strefa czasowa UTC -4
Kod ISO 3166 DO
Domena internetowa .do
Kod samochodowy DOM
Kod samolotowy HI i J7
Kod telefoniczny +1 809
Mapa Dominikany
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Dominikana w Wikipodróżach

Dominikana (Republika Dominikańska) – drugie co do wielkości (po Kubie) państwo na Morzu Karaibskim. Zajmuje ok. 2/3 powierzchni wyspy Haiti, dzieląc ją z położonym po stronie zachodniej państwem Haiti.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Dominikany.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rdzennymi mieszkańcami Hispanioli byli Tainowie. W roku 1492 została odkryta dla Europy przez Krzysztofa Kolumba, czego konsekwencją była stopniowo postępująca kolonizacja hiszpańska. Santo Domingo, stolica kraju założona w 1496, jest najstarszym stałym osiedlem europejskim w obu Amerykach.

W ciągu stuleci ludność wyspy wzbogaciła się m.in. o niewolników afrykańskich (od początku XVI w.) oraz francuskich osadników. Zachodnia część wyspy, pod kontrolą francuską, znana jako Saint-Domingue, wyodrębniła się jako niepodległe państwo Haiti w roku 1804 po serii powstań (do walk przeciw powstańcom użyto m.in. Polskich Legionów, którym w zamian za zgodę na ekspedycję zamorską obiecano wypłatę zaległego żołdu). W latach 1821-1843 Dominikana znajdowała się pod okupacją haitańską. 27 lutego 1844, po zwycięstwie powstańców, ogłoszono niepodległość. Nastąpiła seria wojen z Haiti, a w latach 1861-1865 była kolonia znalazła się ponownie pod okupacją hiszpańską. Nie był to koniec niepokojów. W latach 1916-1924 Dominikanę okupowały wojska amerykańskie. Wkrótce potem, w roku 1930, rozpoczęła się era rządów Rafaela Trujillo, trwająca do roku 1961. W tym czasie dyktator zgromadził pokaźny majątek oraz dopuścił się licznych zbrodni, m.in. masakry Haitańczyków. Po upadku rządów Trujillo prezydenturę – po raz pierwszy – objął Joaquín Balaguer. Mimo upadku rządów dawnego dyktatora w kraju władzę w dalszym ciągu sprawowali jego poplecznicy[2].

W 1963, po zrzeczeniu się prezydentury przez Balaguera i chwilowym objęciu stanowiska przez Juana Boscha, nastąpił wojskowy zamach stanu, dwa lata później kolejny zamach stanu obalił dyktaturę wojskową i doprowadził do interwencji amerykańskiej, nazwanej Operation Power Pack. W 1966 Balaguer został ponownie wybrany na prezydenta, w latach 1970 oraz 1974 ponownie otrzymał ten urząd. W 1978 prezydentem został Antonio Guzmán Fernández; na miesiąc przed końcem kadencji popełnił on samobójstwo, a jego obowiązki objął dotychczasowy wiceprezydent Jacobo Majluta Azar. W 1982 fotel prezydenta objął Salvador Jorge Blanco; próby wprowadzenia reform gospodarczych doprowadzają w roku 1984 do krwawych zamieszek.

W 1986 i 1990 prezydentem został ponownie Joaquín Balaguer a w 1994 Bbjął on prezydenturę na skróconą kadencję. W 1996 prezydentem został Leonel Fernández, a w 2000 roku kandydat neoliberalnej Partii Rewolucyjnej[3], Hipólito Mejía, który doprowadził do hiperinflacji i wielu skandali pośród ekipy rządzącej. W 2004 Leonel Fernández został ponownie prezydentem. w 2008 Leonel Fernández został wybrany prezydentem na trzecią kadencję. W 2012 nowym prezydentem został Danilo Medina.

Ustrój polityczny[edytuj | edytuj kod]

Partie: Społeczno-Chrześcijańska Partia Reformistyczna (PRSC), Partia Wyzwolenia Dominikany (PLD), Przymierze Demokratycznego-Ruchu 19 Kwietnia (AD-M19), Narodowy Ruch Ocalenia (MSN)[4].

  • Podział administracyjny: 26 prowincji + dystrykt stołeczny

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z CIA Factbook, około 73% Dominikańczyków ma mieszane pochodzenie (gł. Mulaci). Reszta jest nie mieszanego pochodzenia europejskiego (gł. hiszpańskiego) ok. 16% lub afrykańskiego (11%). Ekonomiczne kwestie doprowadziły do ogromnej migracji Dominikańczyków do Stanów Zjednoczonych, głównie do wielkich miast wschodniego wybrzeża.

Populacja

Znaczna część ludności Republiki Dominikańskiej zamieszkuje stolicę kraju – Santo Domingo. Drugim pod względem ludności miastem jest Santiago de Los Caballeros.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Większość ludności kraju (79%) stanowią katolicy, na drugim miejscu znajduje się protestantyzm - 10%. Wśród czarnej ludności istnieje też animizm i voodoo, które często praktykowane są również przez osoby przyznające się do wiary katolickiej. Dominikańczycy są narodem bardzo religijnym - około 75% wiernych uczęszcza na niedzielne msze.

W Republice Dominikańskiej językiem urzędowym jest hiszpański. Język ten wprawdzie odbiega nieco od tego (lub tych – jako że w Hiszpanii występuje również wiele różnych dialektów), który używany jest na Półwyspie Iberyjskim, jednak nie na tyle, aby stwarzało to problemy z komunikowaniem się. Różnice te zaznaczają się zarówno na podłożu leksyki, jak i wymowy.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Protestantyzm na Dominikanie.

Źródło: Prolades, 2010[5]; Pew Forum, 2010[6]; LDS, 2012[7]; Rocznik Świadków Jehowy, 2013.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Główne produkty przemysłu rolno-spożywczego to cukier, tytoń oraz kawa, które są obok złota i innych metali, cennym towarem eksportowym.

Bardzo dużą rolę odgrywa przynosząca znaczne dochody turystyka. Dominikana posiada najlepiej rozwiniętą na Karaibach infrastrukturę pod kątem turystów. Dwoma najbardziej znanymi regionami wypoczynkowymi są Punta Cana i Puerto Plata. W obydwu dominują wielkie kompleksy hotelowe międzynarodowych sieci, usytuowane bezpośrednio przy plażach uważanych za jedne z najpiękniejszych na Karaibach.

Mapa lokalizacyjna Dominikany
El Portillo
El Portillo
Barahona
Barahona
Pedernales
Pedernales
Santiago de los Caballeros
Santiago de los Caballeros
Constanza
Constanza
San Pedro
San Pedro
Dajabón
Dajabón
Sosúa
Sosúa
Santo Domingo
Santo Domingo
La Romana
La Romana
Punta Caucedo
Punta Caucedo
San Fernando
San Fernando
Punta Cana
Punta Cana
Santa Barbara
Santa Barbara
Geographylogo.svg
Porty lotnicze w Dominikanie

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Dominikana w Wikisłowniku

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2013: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, April 2014 (ang.). [dostęp 211-04-2014].
  2. Simon Sebag Montefiore Potwory s.273
  3. Guzmán Then, Abel. ""El PRD requiere de una seria reorientación ideológica hacia la izquierda democrática""
  4. "Systemy polityczne współczesnego świata", Andrzej Antoszewski, Ryszard Herbut, wyd. ARCHE Gdańsk 2004
  5. Conela: Resumen estadistico de la iglesia latina global. Prolades.com, 2011.
  6. Religious Composition by Country, in Percentages. The Pew Research Center. [dostęp 2014-05-26].
  7. Facts and Statistics. An Official WEBSITE of The Church of JESUS CHRIST of LATTER-DAY SAINTS. [dostęp 2014-05-26].