13 maja

13 maja jest 133. (w latach przestępnych 134.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 232 dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	maj 2012					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
30	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28	29	30	31	1	2	3

Święta

• imieniny obchodzą: Agnieszka, Andrzej, Aaron, Ciechosław, Cieszmir, Dobiesław, Dobiesława, Gerard, Gerarda, Gliceria, Jan, Magdalena, Maria, Mucjusz, Natalis, Robert, Roberta i Serwacy.
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
  • Najświętsza Maryja Panna Fatimska (na pamiątkę pierwszego objawienia Matki Bożej trojgu pasterzy z Fatimy)
  • św. Serwacy (biskup Maastricht, jeden z tzw. trzech zimnych ogrodników)

Wydarzenia w Polsce

• 1433:
  • Wojna polsko-krzyżacka: w bitwie pod Trzebnicą książę raciborski Mikołaj V pokonał księcia głogóweckiego Bolka V.
  • Wojny husyckie: zwycięstwem wojsk antyhusyckich zakończyła się bitwa żorska.
• 1534 – (lub 3 marca) Andrzejewo uzyskało prawa miejskie.
• 1657 – Potop szwedzki: wojska szwedzkie i siedmiogrodzkie zdobyły Brześć Litewski.
• 1733 – Z terenu Polski widoczne było całkowite zaćmienie Słońca.
• 1779 – Zawarto pokój cieszyński, kończący wojnę o sukcesję bawarską.
• 1831 – Powstanie listopadowe: wygrana powstańców w bitwie pod Jędrzejowem.
• 1937 – Po zabójstwie polskiego policjanta dokonanym przez Żyda doszło do pogromu w Brześciu nad Bugiem.
• 1944:
  • 215 amerykańskich bombowców dokonało bombardowania Szczecina.
  • Rozpoczęła się bitwa pod Murowaną Oszmianką, w której wojska AK pokonały kolaboracyjny Litewski Korpus Lokalny.
• 1953 – W Lublinie utworzono Wieczorową Szkołę Inżynierską, która później przekształciła się w Politechnikę Lubelską.
• 1964 – Wprowadzono nowy wzór tablic rejestracyjnych (2 litery + 4 cyfry).
• 1966 – Premiera filmu Pieczone gołąbki.
• 1967 – Otwarto Park Mikołaja Kopernika we Wrocławiu.
• 1979 – Premiera 1. odcinka serialu Doktor Murek.
• 1986 – Rzecznik rządu Jerzy Urban zapowiedział wysłanie bezdomnym w Nowym Jorku 5 tysięcy koców i śpiworów.
• 1994 – Sejm przyjął ustawę o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.

Wydarzenia na świecie

Wielka Kometa z roku 1861

•   535 – Agapit I został papieżem.
• 1239 – Francuski inkwizytor Robert le Bougre wysłał na stos 183 katarów.
• 1324 – Hugo IV został koronowany na króla Cypru i Jerozolimy.
• 1344 – W bitwie morskiej w Zatoce Smyrneńskiej flota wenecka pokonała piratów emira Ajdynu.
• 1497 – Papież Aleksander VI ekskomunikował Girolamo Savonarolę.
• 1572 – Grzegorz XIII został papieżem.
• 1647 – Trzęsienie ziemi zniszczyło Santiago de Chile zabijając 12 tys. osób.
• 1781 – Powstanie Tupaca Amaru II: rozpoczęła się bitwa pod górą Condorcuyo w Peru, zakończona następnego dnia zwycięstwem wojsk hiszpańskich.
• 1783 – Kombatanci wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych założyli Towarzystwo Cyncynatów.
• 1787 – Brytyjska Pierwsza Flota wypłynęła z 1487 osobami (w tym 778 skazańcami), w celu założenia pierwszej europejskiej kolonii na kontynencie australijskim, w Nowej Południowej Walii.
• 1830 – Ekwador wystąpił z Wielkiej Kolumbii.
• 1844 – Królewskim dekretem powołano w Hiszpanii Guardia Civil.
• 1846 – Kongres USA podjął decyzję o wypowiedzeniu wojny Meksykowi.
• 1848 – Po raz pierwszy wykonano publicznie pieśń Maamme – hymn Finlandii.
• 1861 – Australia: odkryto Wielką Kometę z roku 1861.
• 1864 – Wojna secesyjna: taktycznym zwycięstwem wojsk Unii zakończyła się bitwa pod Rocky Face Ridge.
• 1865 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwa pod Palmito Ranch.
• 1873 – Opatentowano uchwyt lampki do maszyny do szycia.
• 1888 – Zniesiono niewolnictwo w Brazylii.
• 1894 – Po raz pierwszy zaprezentowano publicznie obraz panoramiczny Przybycie Węgrów Árpáda Feszty'ego i jego pomocników.
• 1899 – Założono brazylijski klub piłkarski Vitória Salvador.
• 1902 – W Madrycie rozegrano pierwszy mecz Real Madryt-FC Barcelona (1:3).
• 1903 – Założono niemiecki klub piłkarski FC Carl Zeiss Jena.
• 1909 – Wystartował pierwszy wyścig kolarski Giro d'Italia.
• 1912 – W Wielkiej Brytanii utworzono Royal Flying Corps (obecnie Royal Air Force).
• 1913 – Igor Sikorski odbył pierwszy lot czterosilnikowym samolotem.
• 1917:
  • Eugenio Pacelli (późniejszy papież Pius XII) otrzymał sakrę biskupią.
  • Otwarto Stadion Letná w Pradze.
  • Troje dzieci z wioski w pobliżu miasta Fátima w Portugalii miało doznać objawienia Matki Bożej.
• 1920 – Otwarto Fritz-Walter-Stadion w Kaiserslautern.
• 1923 – Chadecy wygrali wybory parlamentarne na Litwie.
• 1927 – Założono klub piłkarski Dynamo Kijów.
• 1931 – Paul Doumer wygrał wybory prezydenckie we Francji.
• 1940 – Front zachodni: wojska niemieckie przerwały francuskie linie obronne na Mozie.
• 1941 – Feldmarszałek Wilhelm Keitel wydał w imieniu Hitlera rozkaz o "Jurysdykcji Barbarossa", regulujący zasady postępowania Wehrmachtu na terenach przyszłej okupacji niemieckiej w ZSRR.
• 1943 – II wojna światowa w Afryce: skapitulowały ostatnie oddziały niemiecko-włoskie.
• 1947 – Utworzono Specjalną Komisję Narodów Zjednoczonych do sprawy Palestyny (UNSCOP).
• 1948 – Wojna domowa w Mandacie Palestyny: oddziały żydowskiego Irgunu zaatakowały opuszczoną przez Brytyjczyków Jaffę.
• 1949 – Dokonano oblotu brytyjskiego bombowca odrzutowego English Electric Canberra.
• 1950 – Pierwszy w historii wyścig Formuły 1 – Grand Prix Wielkiej Brytanii na torze Silverstone.
• 1952:
  • Po raz pierwszy zebrała się Rajya Sabha, izba wyższa indyjskiego parlamentu.
  • Została utworzona Australijska Tajna Służba Wywiadowcza (ASIS).
• 1960:
  • Dokonano pierwszego wejścia na himalajski ośmiotysięcznik Dhaulagiri.
  • Wystrzelono pierwszego satelitę telekomunikacyjnego Echo 1.
• 1967:
  • Odbyła się podróż apostolska Pawła VI do Portugalii.
  • Zakir Hussain został prezydentem Indii.
• 1976 – Pol Pot został premierem Kambodży.
• 1977 – W katastrofie polskiego samolotu transportowego An-12 w Bejrucie zginęła cała 9-osobowa załoga.
• 1981 – Na Placu św. Piotra w Rzymie Turek Mehmet Ali Ağca dokonał nieudanego zamachu na papieża Jana Pawła II.
• 1982 – Został wystrzelony Sojuz T-5, pierwsza załogowa misja kosmiczna na stację Salut 7.
• 1984 – Doszło do serii eksplozji w głównym składzie amunicji radzieckiej Floty Północnej w Siewieromorsku. Zginęło od 200 do 300 osób.
• 1990:
  • Na stadionie Maksimir w Zagrzebiu, w trakcie meczu ligi jugosłowiańskiej między miejscowym Dinamem a Crveną Zvezdą Belgrad, doszło do starć kibiców, w wyniku których rannych zostało 60 osób.
  • Powstała Socjaldemokratyczna Partia Mołdawii (PSD).
• 1991 – Wystartował kanał telewizyjny Rossija 1.
• 1992:
  • Jan Paweł II ustanowił Światowy Dzień Chorego obchodzony 11 lutego.
  • Pierwsze publiczne nauczanie Falun Dafa w Changchun przez Li Hongzhi, stąd: Światowy Dzień Falun Dafa.
• 1993 – Ezer Weizman został prezydentem Izraela.
• 1995 – W Dublinie odbył się 40. Konkurs Piosenki Eurowizji.
• 1998 – USA i Japonia wprowadziły sankcje gospodarcze wobec Indii po wznowieniu przez nie testów broni atomowej.
• 2000:
  • W holenderskim Enschede 23 osoby zginęły w wyniku eksplozji w fabryce sztucznych ogni.
  • W Sztokholmie odbył się 45. Konkurs Piosenki Eurowizji.
  • Załoga amerykańskiego samolotu wojskowego zrzuciła omyłkowo 6 bomb na wioskę w Korei Płd.
• 2001 – Centroprawicowa koalicja Dom Wolności wygrała wybory parlamentarne we Włoszech.
• 2005:
  • Ponad 200 osób zginęło w mieście Andiżan w czasie rebelii w Uzbekistanie.
  • Papież Benedykt XVI ogłosił rozpoczęcie procesu beatyfikacyjnego Jana Pawła II.
• 2006 – Otwarto Muzeum Śląskie w Görlitz.
• 2007:
  • Co najmniej 50 osób zginęło, a 115 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym na siedzibę Demokratycznej Partii Kurdystanu w mieście Makhmur na północy Iraku.
  • Na granicy bułgarsko-rumuńskiej na Dunaju rozpoczęto budowę mostu Widin-Calafat.
• 2008:
  • 80 osób zginęło, a 216 zostało rannych w serii 7 zamachów bombowych w indyjskim mieście Jaipur.
  • Królowa brytyjska Elżbieta II przybyła z pierwszą od 1971 roku oficjalną wizytą do Turcji.

Urodzili się

• 1472 – Elżbieta II Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, córka Kazimierza Jagielończyka (zm. po 1480)
• 1655 – Innocenty XIII, papież (zm. 1724)
• 1717 – Maria Teresa Habsburg, cesarzowa rzymsko-niemiecka, królowa Czech i Węgier (zm. 1780)
• 1753 – Lazare Nicolas Marguerite Carnot, francuski polityk i matematyk (zm. 1823)
• 1767 – Jan VI, król Portugalii (zm. 1826)
• 1785 – Friedrich Christoph Dahlmann, niemiecki historyk i polityk (zm. 1860)
• 1792 – Pius IX, papież (zm. 1878)
• 1828 – Hannes Finsen, duński polityk, prefekt Wysp Owczych (zm. 1892)
• 1842 – Arthur Sullivan, angielski kompozytor (zm. 1900)
• 1856 – Reinhard Mannesmann, niemiecki inżynier i przemysłowiec (zm. 1922)
• 1859 – Teodor Axentowicz, polski malarz, przedstawiciel kierunku Młodej Polski (zm. 1938)
• 1878 – Muriel Robb, brytyjska tenisistka, mistrzyni Wimbledonu (zm. 1907)
• 1879 – Władysław Szenajch, polski lekarz pediatra, społecznik i organizator służby zdrowia, kierownik resortu zdrowia (zm. 1964)
• 1882 – Georges Braque, francuski malarz, rzeźbiarz i grafik (zm. 1963)
• 1888 – Stefan Michałek, polski adwokat, działacz społeczno-polityczny (zm. 1955)
• 1894 – Ásgeir Ásgeirsson, islandzki polityk, prezydent i premier Islandii (zm. 1972)
• 1896 – Władysław Mergel, polski dyplomata, polityk, nauczyciel (zm. ?)
• 1901 – Witold Pilecki, polski wojskowy, żołnierz podziemia, organizator ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau (zm. 1948)
• 1907 – Daphne du Maurier, angielska pisarka (zm. 1989)
• 1908 – Tadeusz Stępowski, polski pisarz, poeta, publicysta (zm. 1971)
• 1914 – Joe Louis, amerykański bokser (zm. 1981)
• 1916 – Franciszek Sławski, polski językoznawca, slawista (zm. 2001)
• 1919 – Pierre Sudreau, francuski polityk, minister (zm. 2012)
• 1920 – Bob Lewandowski, polski podchorąży, aktor, dziennikarz polonijny, właściciel stacji radiowej i telewizyjnej (zm. 2006)
• 1922:
  • Lillian Adams, amerykańska aktorka (zm. 2011)
  • Gladys Heldman, amerykańska działaczka i dziennikarka tenisowa (zm. 2003)
• 1924 – Harry Schwarz, południowoafrykański prawnik, dyplomata, polityk (zm. 2010)
• 1925 – Ratmir Chołmow, rosyjski szachista (zm. 2006)
• 1926 – Zdzisław Tobiasz, polski aktor
• 1928 – Enrique Bolaños, nikaraguański polityk, prezydent
• 1929 – Kazimierz Zieliński, polski neurobiolog (zm. 2004)
• 1930:
  • Sammy Baird, szkocki piłkarz (zm. 2010)
  • Manuel Marulanda, kolumbijski przywódca organizacji terrorystycznej FARC (zm. 2008)
• 1931 – Andrija Fuderer, belgijski szachista pochodzenia chorwackiego (zm. 2011)
• 1932 – Ireneusz Paliński, polski sztangista (zm. 2006)
• 1933 – Henryk Wojtyska, polski duchowny katolicki, teolog, pasjonista (zm. 2009)
• 1934 – Adolf Muschg, szwajcarski pisarz i literaturoznawca
• 1935 – Jan Saudek, czeski fotografik
• 1937:
  • Yukihiko Ikeda, japoński polityk (zm. 2004)
  • Roger Zelazny, amerykański pisarz fantastyki naukowej (zm. 1995)
• 1938 – Giuliano Amato, włoski polityk, premier
• 1939:
  • Harvey Keitel, amerykański aktor
  • Włodzimierz Press, polski aktor
• 1940 – Bruce Chatwin, brytyjski pisarz, reportażysta (zm. 1989)
• 1941 – Ritchie Valens, amerykański piosenkarz (zm. 1959)
• 1942:
  • Władimir Dżanibekow, rosyjski kosmonauta
  • Kazimierz Milner, polski polityk, działacz związkowy (zm. 2008)
  • Pál Schmitt, węgierski szpadzista, dyplomata, polityk, prezydent Węgier
• 1947 – Janusz Grzywacz, polski pianista, kompozytor
• 1949 – Piotr Moss, polski kompozytor
• 1950:
  • Joe Johnston, amerykański reżyser filmowy
  • Stevie Wonder, amerykański kompozytor, pianista, piosenkarz
• 1951 – Marek Galiński, polski zapaśnik
• 1952 – Jean-Paul Bertrand-Demanes, francuski piłkarz, bramkarz
• 1954:
  • Johnny Logan, irlandzki piosenkarz, kompozytor
  • Peter Onorati, amerykański aktor
  • Frédéric Pietruszka, francuski florecista
• 1956:
  • Aleksandr Kaleri, rosyjski kosmonauta
  • Marek Kotlinowski, polski polityk, poseł na Sejm
• 1957:
  • Alan Ball, amerykański aktor, scenarzysta, reżyser filmowy
  • Stefano Tacconi, włoski piłkarz, bramkarz
• 1958:
  • Karen Cellini, amerykańska aktorka
  • Stanisław Suchowolec, polski duchowny katolicki (zm. 1989)
  • Grażyna Trela, polska aktorka, piosenkarka, dziennikarka
• 1959 – Wiesław Ciesielski, polski poeta
• 1961 – Dennis Rodman, amerykański koszykarz
• 1963:
  • Wally Masur, australijski tenisista
  • Andrzej Przewoźnik, polski historyk, działacz państwowy, sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (zm. 2010)
• 1964 – Adam Andryszczyk, polski bard, poeta, autor tekstów piosenek, kompozytor
• 1966 – Alison Goldfrapp, angielska piosenkarka
• 1967:
  • Chuck Schuldiner, amerykański muzyk (zm. 2001)
  • Melanie Thornton, amerykańska piosenkarka (zm. 2001)
• 1970:
  • Hanna Lis, polska dziennikarka telewizyjna
  • Robert Maćkowiak, polski sprinter
• 1971 – Espen Lind, norweski muzyk, piosenkarz, producent muzyczny
• 1972 – Giovanni Tedesco, włoski piłkarz
• 1973 – Dorota Abbe, polska aktorka, wokalistka
• 1974 – Brian Geraghty, amerykański aktor
• 1975 – David Kalousek, czeski piłkarz
• 1976:
  • Grzegorz Szamotulski, polski piłkarz, bramkarz
  • Magdalena Walach, polska aktorka
• 1978:
  • Aaron Nguimbat, kameruński piłkarz
  • Maciej Rock, polski prezenter telewizyjny
• 1979 – Karol Filip Bernadotte, szwedzki książę
• 1981:
  • Nicolás Frutos, argentyński piłkarz
  • David López García, hiszpański kolarz szosowy
  • Florent Mothe, francuski muzyk, kompozytor, autor tekstów piosenek
• 1983 – Grégory Lemarchal, francuski piosenkarz (zm. 2007)
• 1986:
  • Robert Pattinson, brytyjski aktor
  • Alexander Rybak, norweski piosenkarz, skrzypek, kompozytor i aktor pochodzenia białoruskiego
• 1987:
  • Candice Accola, amerykańska aktorka, piosenkarka
• 1988 – Bibiane Schoofs, holenderska tenisistka
• 1989:
  • Fredrik Balkåsen, szwedzki skoczek narciarski
  • Marta Kubań, polska judoczka
• 1991 – Anders Fannemel, norweski skoczek narciarski
• 1993 – Debby Ryan, amerykańska aktorka

Zmarli

• 1230 – Kazimierz I opolski, książę opolsko-raciborski (ur. 1178/1179)
• 1826 – Christian Kramp, francuski matematyk zajmujący się teorią silni (ur. 1760)
• 1832 – Georges Cuvier, francuski zoolog i paleontolog (ur. 1769)
• 1834 – Andrzej Hubert Fournet, francuski ksiądz, święty katolicki (ur. 1752)
• 1871 – Daniel Auber, francuski kompozytor (ur. 1782)
• 1878 – Joseph Henry, amerykański fizyk (ur. 1797)
• 1878 – Andrzej Towiański, polski mistyk, filozof, prawnik (ur. 1799)
• 1896 – Thomas H. Stevens, Jr., amerykański kontradmirał marynarki wojennej (ur. 1819)
• 1904 – Ottokar Lorenz, austriacko-niemiecki historyk i genealog (ur. 1832)
• 1916 – Szołem Alejchem, żydowski pisarz (ur. 1859)
• 1921 – Eugeniusz Kiernik, polski zoolog i paleontolog (ur. 1877)
• 1929 – Artur Scherbius, niemiecki inżynier, założyciel firmy wytwarzającej maszynę szyfrującą Enigma (ur. 1878)
• 1930 – Arkadiusz Lisiecki, polski duchowny katolicki, biskup katowicki (ur. 1880)
• 1930 – Fridtjof Nansen, norweski oceanograf, przyrodnik, badacz Arktyki (ur. 1861)
• 1938 – Charles Édouard Guillaume, szwajcarski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1861)
• 1939 – Stanisław Leśniewski, polski filozof, logik, matematyk (ur. 1886)
• 1953 – Zygmunt Kaczyński, polski działacz polityczny, minister, duchowny (ur. 1894)
• 1958 – Eugeniusz Mossakowski, polski śpiewak operowy (ur. 1885)
• 1961 – Gary Cooper, amerykański aktor (ur. 1901)
• 1962 – Franz Kline, amerykański malarz (ur. 1910)
• 1972 – Joanna Jedlewska, polska aktorka (ur. 1937)
• 1983 – Mieczysław Giergielewicz, polski pisarz, historyk literatury (ur. 1901)
• 1984 – Stanisław Ulam, polski matematyk (ur. 1909)
• 1986 – Marcelina Grabowska, polska pisarka (ur. 1912)
• 1988 – Chet Baker, amerykański trębacz jazzowy (ur. 1929)
• 1991 – Juliusz Troynowski, polski socjolog, historyk
• 1992 – (lub 12 maja) Wanda Rutkiewicz, polska alpinistka i himalaistka (ur. 1943)
• 1999 – Jan Świąć, polski autor tekstów piosenek (ur. 1929)
• 2001 – Paweł Hertz, polski poeta, eseista, tłumacz, wydawca (ur. 1918)
• 2002 – Walery Łobanowski, ukraiński piłkarz, trener piłkarski (ur. 1939)
• 2004 – Michael Guttenbrunner, austriacki pisarz (ur. 1919)
• 2005 – Gunnar Nilsson, szwedzki bokser (ur. 1923)
• 2006:
  • Jaroslav Pelikan, amerykański historyk (ur. 1923)
  • Peter Viereck, amerykański poeta (ur. 1916)
• 2007 – Ewa Wilczur-Garztecka, polska krytyk sztuki, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1920)
• 2008:
  • Bernardin Gantin, beniński duchowny katolicki, kardynał (ur. 1922)
  • John Phillip Law, amerykański aktor (ur. 1937)
• 2009:
  • Achille Compagnoni, włoski alpinista i himalaista (ur. 1914)
  • Waldemar Levy Cardoso, brazylijski wojskowy, generał (ur. 1900)