Saab (motoryzacja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy działu motoryzacyjnego marki Saab. Zobacz też: Saab (samolot).
Saab Automobile AB
Saab Automobile AB
Saab Automobile AB
Fabryka w Trollhättan
Forma prawna spółka
Własność:
General Motors (1990 - 2010)
Spyker Cars (Swedish Automobile) (2010 - 2012)
National Electric Vehicle Sweden (od 2012)
Data założenia 1947
ponownie od 2013
Data likwidacji 2011
Państwo  Szwecja
Siedziba 461 80 Trollhättan
Prezes Carl-Peter Forste
Kai Johan Jiang (CEO NEVS)
Karl-Erling Trogen (przewodniczący NEVS)
Branża motoryzacyjna
Produkty samochody osobowe
Zatrudnienie 3 355 (2009)[1]
180 (2013)[2]
Położenie na mapie Västra Götalandu
Mapa lokalizacyjna Västra Götalandu
Saab Automobile AB
Saab Automobile AB
Położenie na mapie Szwecji
Mapa lokalizacyjna Szwecji
Saab Automobile AB
Saab Automobile AB
Ziemia 58°17′N 12°17′E/58,283333 12,283333Na mapach: 58°17′N 12°17′E/58,283333 12,283333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

SAAB ("Svenska Aeroplan Aktie Bolaget") - oddział motoryzacyjny szwedzkiego przedsiębiorstwa lotniczego SAAB założonego w 1937 roku w Linköping powstały w 1947 roku wytwarzający samochody osobowe.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Logo marki SAAB z 1965 roku
Logo marki SAAB z roku 2000
Saab 92
Saab Sonett
Saab 96
Saab 900
Saab 9000
Saab 9-3 I
Saab 9-5
Saab 9-3 II po liftingu
Saab 9-4X
Saab 9-7X

Powstanie samochodów produkowanych pod marką Saab wiąże się z II wojną światową po której dział lotniczy stanął w obliczu stagnacji na rynku samolotów, gdyż skończył się zamówienia wojskowe, dlatego kierownictwo marki postanowiło stworzyć dział "dochodowy" zajmujący się produkcją samochodów osobowych nazwany Saab Automobile AB. Stworzenie pierwszego w dziejach marki samochodu oraz kierownictwo nad tym zadaniem zlecono projektantowi skrzydeł Gunnarowi Lujunströmowi. W pracach uczestniczył również stylista Sixten Sason[3].

Pierwszym autem marki Saab był prototyp Ursaab z 1946 roku intensywnie testowany w tunelu aerodynamicznym co zaowocowało bardzo dobrym współczynnikiem aerodynamicznym wynoszącym 0,32. 10 czerwca 1947 roku zaprezentowano drugi prototyp pojazdu. W stylistyce auta widać było wpływ doświadczeń lotniczych marki. Karoserię wykonano w kształcie skrzydła samolotu. Prace projektowe, które prowadzono w Linköping kontynuowano od jesieni 1947 roku w Trollhättan, gdzie koncern przeniósł wydział motoryzacyjny[3]. Pojazd trafił do produkcji jako Saab 92 12 grudnia 1949 roku[4]. Pierwsze egzemplarz zjechały z taśm montażowych 16 stycznia 1950 roku.

W 1969 roku Saab połączył się ze szwedzkim producentem samochodów ciężarowych - Scania nosząc do rozwodu w 1995 roku nazwę oraz logo Saab-Scania. W 1977 roku doszło do pertraktacji przedstawicieli firmy Saab i Volvo Car Corporation na temat ewentualnej fuzji przedsiębiorstw, której powodem miała być duża konkurencja zagranicznych koncernów oraz obniżenie kosztów produkcji. Jednak kierownictwo Volvo wycofało się z głosowania, które miało przesadzić o całej sprawie[5]. W 1989 roku dział zajmujący się produkcją samochodów Saab Automobile został nabyty (połowa akcji) przez amerykański koncern General Motors, który dziesięć lat później dokupił resztę akcji, stając się jedynym właścicielem marki. General Motors w ostatniej chwili wyprzedziło w przejęciu Saaba włoski koncern FIAT[6].

W wyniku współpracy z General Motors w 1993 roku wprowadzono bazującą na Oplu Vectrze A drugą generację modelu 900, a w 1997 roku bazujący na modelu Vectra B model 9-5. W 2003 roku wprowadzono na rynek bazującą na Vectrze C drugą generację modelu 9-3[6], a w 2010 roku bazującą na modelu Opel Insignia drugą generację 9-5.

17 lutego 2009 roku firma złożyła wniosek do sądu w Vänersborgu o restrukturyzację[7]. Wcześniej General Motors poprosiło szwedzki rząd o pomoc w wysokości 5 miliardów koron, aby utrzymać produkcję w zakładzie do 2010 roku. Rząd jednak nie wyraził chęci zajęcia się wnioskiem General Motors[8]. Szwedzki premier Fredrik Reinfeldt powiedział ponadto, że wniosek GM jest "pułapką", mającą zmusić rząd do dotowania upadających przedsiębiorstw[9].

18 grudnia 2009 roku koncern GM ogłosił, że fiaskiem zakończyły się rozmowy z firmą Spyker o przejęciu Saaba. Z powodu braku nowego inwestora dla szwedzkiej spółki oznaczało to zakończenie działalności i likwidację marki. Wcześniej z podpisanej już w lecie umowy przejęcia spółki wycofał się szwedzki producent samochodów sportowych Koenigsegg[10].

26 stycznia 2010 roku wiceprezydent GM John Smith oświadczył, że General Motors i Spyker Cars uzgodniły warunki sprzedaży Saaba Spykerowi[11]. Spyker miał zapłacić General Motors 74 miliony dolarów w gotówce. 326 milionów w tzw. preferowanych udziałach nowopowstającej firmy zastrzeżone jest dla GM. Smith dodał, że rząd szwedzki zagwarantował pożyczkę z European Investment Bank wartości około 563,5 miliona dolarów, która musi zostać jeszcze zatwierdzona przez Komisję Europejską. Spyker podał, że otrzymał również tzw. "backup loan", czyli wspierającą pożyczkę z Global Emerging Markets Global Yield Fund Ltd z Wielkiej Brytanii w wysokości 211,3 miliona dolarów. Zaś 12 lutego 2010 roku akcjonariusze Spykera wyrazili zgodę na przejęcie Saaba[12].

W październiku 2010 roku ogłoszono informację, że Saab podpisał umowę z BMW Group na dostarczanie jednostek napędowych, które montowane będą w nowych modelach koncernu. Silniki to czterocylindrowe motory benzynowe[13].

19 grudnia 2011 roku Szef holenderskiej grupy Swedish Automobile, która jest właścicielem firmy Saab, złożył w sądzie w szwedzkim Vaenersborgu wniosek o ogłoszenie bankructwa, które oznacza koniec marki. Bezpośrednio po ogłoszeniu bankructwa szwedzkie salony, oferujące sprzedaż nowych i używanych samochodów tej firmy, odnotowały rekordowy popyt. Produkcję wszystkich samochodów zakończono w 2012 roku. W czerwcu 2012 roku markę SAAB wykupiła firma NEVS (National Electric Vehicle Sweden).

2 grudnia 2013 roku rozpoczęto seryjną produkcję odrodzonego Saaba modelem 9-3 II generacji po face liftingu[14]. 19 września 2013 roku z linii fabryki w Trollhättan zjechał pierwszy Saab wyprodukowany po wykupieniu przez NEVS. Wyprodukowane auto otrzymało nadwozie ostatnio produkowanego Saaba 9-3, a pod maską turbodoładowany benzynowy silnik[15].

W maju 2014 roku ze względu na chińskiego inwestora firmę Qingbo, która zwlekała z płatnościami wstrzymano produkcję modelu 9-3[16], a w czerwcu tego samego roku indyjski koncern motoryzacyjny Mahindra & Mahindra Limited ujawnił zainteresowanie zakupem marki Saab[17]. W sierpniu 2014 roku dostawca urządzeń do testowania, firma Labo Test zgłosiła do szwedzkiego sądu wniosek o odzyskanie pieniędzy, których winne jest firmie NEVS[18].

Samochody[edytuj | edytuj kod]

Modele samochodów[edytuj | edytuj kod]

Modele prototypowe[edytuj | edytuj kod]

Innowacje[edytuj | edytuj kod]

  • 1958 - trzypunktowe pasy bezpieczeństwa oferowane w standardzie
  • 1967 - kolumna kierownicy z podwójnym przegubem oraz strefy zgniotu z przodu i tyłu samochodu
  • 1969 - automatycznie włączające się światła wraz z silnikiem na rynki skandynawskie oraz umieszczenie stacyjki obok skrzyni biegów
  • 1970 – spryskiwacze i wycieraczki przednich reflektorów
  • 1971 – zderzaki pochłaniające siły zderzenia do prędkości 8 km/h
  • 1972 – podgrzewane siedzenia oraz belki wzmacniające w drzwiach
  • 1972 – Saab 99 EMS – manualna skrzynia biegów + automatyczne sprzęgło
  • 1976 – zastosowanie sondy Lambda wraz z trójdrożnym katalizatorem
  • 1978 – filtr powietrza przedziału pasażerskiego
  • 1980 – Automatic Performance Control (APC)-funkcja regulacji turbosprężarki pozwalający na używanie niskooktanowej benzyny
  • 1981 – Saab wprowadza dzielone na strefy lusterko boczne, co eliminuje martwy punkt
  • 1982 – Saab rezygnuje z używania materiałów zawierających azbest
  • 1983 – Saab prezentuje turbodoładowany 16-zaworowy silnik
  • 1985 – system sterowanego zapłonu (DI) ułatwiający rozruch przy niskich temperaturach
  • 1991 – Saab Trionic – system sterowania silnikiem
  • 1993 – Saab Safeseat – siedzenia pozbawione niebezpiecznych elementów
  • 1997 – Saab Active Head Restraint (SAHR) – aktywne zagłówki
  • 1997 - Saab wprowadza elektroniczny rozdział siły hamowania oraz wentylowane fotele
  • 2000 – Saab Variable Compression (SVC) – prototyp silnika benzynowego o zmiennym stopniu sprężania
  • 2002 – Saab wprowadza system aktywnej osi tylnej (ReAxs) oraz drugą generację aktywnych zagłówków SAHR2
  • 2007 – Saab wprowadza innowacyjny napęd na cztery koła (XWD)

Sukcesy sportowe[edytuj | edytuj kod]

Szwedzki zawodnik Erik Carlsson prowadząc Saaba 96 wygrał m.in. Rajd 1000 jezior, brytyjski RAC oraz Rajd Monte Carlo[3].

Fabryki produkcyjne[19][edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Z badań Top Gear wynika, że kierowcy pojazdów marki Saab znajdują się na pierwszym miejscu listy najinteligentniejszych zmotoryzowanych[20]
  • Pojazdy marki SAAB wyposażane były do 2012 roku i ponownie od 2013 roku są w produkowane od 2011 roku w Poznaniu akumulatory firmy Exide Technologies, która do 1999 roku produkowała je w Szwecji, a od 1999 do 2011 w innych europejskich krajach[21]

Przypisy

  1. Saab.com
  2. http://www.caradvice.com.au/246971/saab-factory-re-opened-for-nevs-production-report/
  3. 3,0 3,1 3,2 Robert Rybicki: Historia Saaba. auto-swiat.pl, 2009-05-21. [dostęp 2014-03-13].
  4. Historia koncernu Saab. samochody.mojeauto.pl. [dostęp 2013-07-27].
  5. Paweł: Historia Marki SAAB. saabklub.pl, 2008-05-26. [dostęp 2014-03-13].
  6. 6,0 6,1 Jacek Bereźnicki: Dlaczego Saab był skazany na upadek? Lista powodów jest długa.... biztok.pl, 2011-12-24. [dostęp 2014-05-31].
  7. bbc.co.uk z 20 lutego 2009
  8. timesonline.pl z 18 lutego 2009
  9. bloomberg.com z 18 lutego 2009
  10. Wyborcza.biz z 19 grudnia 2009
  11. Nowa historia Saaba – Onet.pl Moto – 26.01.2010
  12. Spyker-Aktionäre stimmen Übernahme von Saab zu
  13. Tomasz Popławski: Saab z silnikami BMW od 2012 r.. autogaleria.pl, 2010-10-04. [dostęp 2014-05-14].
  14. A. Ruciński: Saab wznawia produkcję. Pierwsze auta zjadą z taśm już w poniedziałek. v10.pl, 2013-11-30. [dostęp 2013-12-01].
  15. http://www.bytbil.com/nyheter/uv5tvkyg/?cmpid=37
  16. A. Ruciński: Saab wstrzymał produkcję z powodu problemów finansowych. v10.pl, 2014-05-21. [dostęp 2014-05-21].
  17. Lesław Sagan: SAAB w rękach Hindusów. auto-swiat.pl, 2014-06-19. [dostęp 2014-06-19].
  18. Mariusz Zmysłowski: Właściciel Saaba zbankrutuje?. autokult.pl, 2014-08-13. [dostęp 2014-08-14].
  19. Zakłady produkcyjne. pl.saab.wikia.com. [dostęp 2013-09-27].
  20. MAK: Produkcja Saaba wznowiona. autokrata.pl, 2013-02-02. [dostęp 2014-03-13].
  21. Bawo: Szwedzkie Saaby z polską baterią. trojmiasto.pl, 2014-02-06. [dostęp 2014-03-13].