FIAT

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
FIAT S.p.A.
FIAT S.p.A.
Forma prawna Spółka akcyjna
Założyciel(e) Giovanni Agnelli[1]
Data założenia 11 lipca 1899[1]
Państwo  Włochy
Siedziba Corso Giovanni Agnelli 200
10125 Turyn
Prezes John Elkann
Ważni pracownicy Sergio Marchionne
Branża motoryzacyjna
Produkty samochody
Zatrudnienie 200 701 (2008)
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Fiat Idea, 2007
Fiat Croma II po faceliftingu
Fiat Palio IV generacji
Fiat 500 po 50 latach
Fiat Uno, 1983
Fiat Scudo, 2007

FIAT, Fabbrica Italiana Automobili Torino (w tłumaczeniu: włoska fabryka samochodów w Turynie) – włoski koncern motoryzacyjny, mający swą siedzibę w Turynie. Znany głównie z produkcji pod swoją marką popularnych samochodów osobowych i dostawczych. 29 stycznia 2014 roku Fiat sfinalizował trwający pięć lat proces przejmowania koncernu Chrysler. W wyniku fuzji założono nową spółkę: Fiat Chrysler Automobiles, która ma formalną siedzibę w Holandii[2].

Historia i struktura koncernu[edytuj | edytuj kod]

Przedsiębiorstwo założyła w Turynie grupa przemysłowców, w tym Giovanni Agnelli. Stało się to 11 lipca 1899. Po przejęciu istniejącej manufaktury samochodowej w listopadzie 1899 rozpoczęli produkcję samochodów pod własną marką. Spółka szybko się rozwijała. W swojej historii przejęła wiele przedsiębiorstw samochodowych, z których część już nie działa.

Współcześnie FIAT to nie tylko producent samochodów, ale także wielka grupa przemysłowa, która skoncentrowała swoją działalność na branży motoryzacyjnej. Koncern projektuje, produkuje i sprzedaje samochody, ciężarówki, autobusy, traktory, maszyny rolnicze, maszyny do robót ziemnych, silniki i komponenty motoryzacyjne, środki i systemy produkcji, w przeszłości także samoloty. Grupa rozwinęła także sieć usług dla przedsiębiorstw oraz usług związanych z branżą motoryzacyjną.

W skład grupy wchodzą:

  • FIAT Auto – samochody osobowe i dostawcze
  • Automotive Lighting Poland – lampy i oświetlenie samochodowe
  • CNH Global – maszyny rolnicze (pod marką New Holland i Case IH) i budowlane
  • Iveco – ciężarówki, samochody dostawcze i autobusy (pod marką Irisbus)
  • Ferrari i Maserati – luksusowe samochody sportowe
  • Jeep i Dodge – samochody ciężarowo-terenowe (Dodge także auta rodzinne)
  • Magneti Marelli – komponenty motoryzacyjne
  • Comau – sprzęt i systemy produkcyjne
  • Teksid – wyroby metalurgiczne
  • Business Solutions – usługi
  • Itedi – wydawnictwo i komunikacja
  • Zastava – serbska fabryka motoryzacyjna
  • Chrysler i Lancia – auta klasy średniej, luksusowe i sportowe
  • FPT – silniki dla przemysłu motoryzacyjnego, okrętowe, agregaty prądotwórcze itp.

Koncern ma swoje główne fabryki we Włoszech i Brazylii, a także w Polsce (przedsiębiorstwo Fiat Auto Poland). Do grupy FIAT należą także marki Alfa Romeo, Ferrari, Lancia, Maserati, Irisbus i Iveco. Nie sprzedaje się już samochodów pod takimi markami należącymi do koncernu, jak: Autobianchi, Innocenti i Officine Meccaniche (OM).

FIAT Auto wspólnie z koncernem PSA Peugeot Citroën jest współwłaścicielem trzech fabryk samochodów dostawczych i bazujących na nich modeli osobowych. W 1978 roku powstała spółka Sevel Sud, która w 1981 uruchomiła fabrykę samochodów dostawczych w Val di Sangro we Włoszech. Powstają w niej modele Fiat Ducato, Citroën Jumper i Peugeot Boxer. Od 1994 działa spółka Sevel Nord w Hordain koło Valenciennes we Francji. Produkuje się tam dostawcze modele Citroën Jumpy i Peugeot Expert oraz znacznie mniejsze liczby modelu Fiat Scudo. Obok dostawczych powstawały i powstają modele osobowe klasy van: Citroën Evasion, Citroën C8, Peugeot 806, Peugeot 807, oraz znacznie mniej liczne modele Fiat Ulysse oraz Lancia Zeta i Lancia Phedra. W listopadzie 2007 roku w Bursie w Turcji te dwa koncerny wspólnie z Tofaş uruchomiły produkcję lekkich samochodów dostawczych Fiat Fiorino, Citroën Nemo i Peugeot Bipper oraz ich odmian osobowych[1].

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 11 lipca 1899 roku w Palazzo Bricherasia podpisano akt założycielski „Società Anonima Fabbrica Italiana di Automobili” w Turynie. Trzydziestu udziałowców wniosło kapitał o wysokości 800 tysięcy lirów. W radzie nadzorczej zasiadł między innymi Giovanni Agnelli, który wkrótce potem bardzo aktywnie włączył się w rozwój przedsiębiorstwa. Spółka przejęła istniejący warsztat braci Ceirano. Od listopada 1899 wyprodukowano 8 sztuk modelu 3 1/2 HP w fabryce przy ulicy Corso Dante 35 w Turynie. Miała ona powierzchnię 12 tysięcy metrów kwadratowych i pracowało w niej 120 osób. Model „3 1/2 HP”, miał dwa i trzy siedzenia w układzie vis-à-vis. Ciekawostka: model „3 1/2 HP” nie miał jeszcze biegu wstecznego.
  • 1900 produkcja samochodów wyniosła 30 sztuk.
  • 1901 produkcja samochodów wyniosła około 300 sztuk.
  • 1902 produkcja samochodów wyniosła około 350 sztuk. Dziewięć samochodów FIAT wzięło udział w pierwszym Giro d’Italia Automobilistico i wszystkie dojechały do mety. W 1902 roku zaprezentowano po raz pierwszy „Fiata 24 HP Corso”, pierwszy model przeznaczony do udziału w wyścigach. Vincenzo Lancia wygrał na nim odcinek górski Sass-Superga. Giovanni Agnelli we Fiacie 8 HP ustanowił rekord w czasie drugiego Giro d’Italia Automobilistico.
  • 1906 FIAT zatrudniał już 2500 pracowników i eksportował dwie trzecie swojej produkcji. FIAT zdobył znaczne udziały w rynku amerykańskim i przejął we Włoszech zakłady „Ansaldi”, w których produkowane były lekkie pojazdy czterocylindrowe. Vincenzo Lancia wygrał Milan Coppa d’Oro, a Mathis w FIAT 40 HP wygrał Herkomer Cup Gold Plaque.
  • 1908 wyprodukowano 1800 egzemplarzy nowego modelu FIAT 1 Fiacre. Był on przeznaczony do transportu publicznego i używano go w Nowym Jorku, Londynie, Paryżu i wielu innych miastach. To pierwszy samochód, w którym FIAT zastosował układ silnika „barca” ze zintegrowaną skrzynią biegów.
  • 1910 FIAT całkowicie zmienił swoją ofertę, wprowadzając modele Tipo 1, 2, 3, 4, 5 i 6, w których po raz pierwszy zostały zamontowane akumulatory. „Tipo 3”, znany też jako „20-30 HP”, posiadał również opatentowany przez Fiata uniwersalny system rozrządu. Podczas wyścigów FIAT wygrał Puchar RAC w Hiszpanii oraz ustanowił wiele rekordów przejechanej odległości w Los Angeles, Atlancie, Narbeth i w Argentynie. Produkcja samochodów wyniosła 1780 sztuk.
  • 1911 FIAT skonstruował model „300 HP Record”, specjalnie żeby pobić światowy rekord szybkości. Jego silnik o pojemności 28353 cm³ miał moc 290 KM. Prowadzony przez Pietro Bordino w Brooklands I w Saltburn w 1911 roku osiągnął prędkość 200 km/h, a w 1912 na Long Island 290 km/h.
  • 1912 Rok 1912 był rokiem modelu Zero, znanego też jako „12/15 HP”, pierwszego małolitrażowego samochodu produkowanego masowo. Wyprodukowano ok. 2000 egzemplarzy tego modelu. W 1915 roku wyposażono go w instalację elektryczną. Był to jednocześnie ostatni rok jego produkcji. W 1912 roku założono też FIAT Lubricants Company, a w Rosji otwarto pierwszy oddział produkujący części zamienne.
  • 1915 wyprodukowano ok. 1000 modeli „FIAT 501”. Prawie wszystkie trafiły do Armii Królewskiej. Wraz z tym modelem FIAT porzucił układ silnika „barca”. „FIAT 501” miał tylną kanapę, na której mogły siedzieć wygodnie trzy osoby.
  • 1919 opracowany przez zespół pod kierownictwem Carlo Cavalli, model 501 stał się wielkim sukcesem. Na świecie sprzedano 45 tys. egzemplarzy. Konwój 23 ciężarówek „FIAT 15 Ter” ustanowił rekord, przejeżdżając jako pierwsza grupa samochodów Saharę. Na liczącej trzy tysiące kilometrów trasie nie było problemów technicznych.
  • 1920 senator Agnelli został prezesem FIAT. Odwiedził w tym roku także zakłady Forda w Ameryce, co przekonało go, że produkcja taśmowa jest jedynym sposobem na obniżenie wysokich cen samochodów. Ciekawostka techniczna: FIAT wprowadził czterobiegową skrzynię biegów, co umożliwiło pokonywanie wzniesień o nachyleniu 28%. Produkcja samochodów wyniosła 14314 sztuk.
  • 1922 fabryka „Il Lingotto” została otwarta. Miała ona powierzchnię 153000 metrów kwadratowych i pięć pięter, a na dachu futurystyczny tor próbny. Spośród wielu modeli tam wyprodukowanych wyróżnia się luksusowy Fiat 519. Miał on sześciocylindrowy silnik o pojemności 4766 centymetrów sześciennych, hamulce zamontowane na wszystkich kołach oraz kierownicę o regulowanej wysokości i nachyleniu. Silnik posiadał zawory stosowane w sportowych modelach FIAT.
  • 1925 fabrykę powiększono do powierzchni 350 tys. metrów kwadratowych. Model 509, pierwszy mały samochód FIAT produkowany na skalę masową, został właśnie w tym roku zaprezentowany na Pokazie Samochodowym w Mediolanie. Jego cena wahała się od 16000 do 25000 lirów. Do wyboru były trzy wersje: „Sportive”, „Taxi” i „Commerciale”. Wprowadzenie tego modelu zbiegło się w czasie z założeniem przedsiębiorstwa finansowego SAVA.
  • 1927 powstał Fiat 520. Miał on sześciocylindrowy silnik o pojemności 2244 centymetrów sześciennych z zapłonem akumulatorowym. W modelu 806 Corsa Pietro Bordino wygrał Monza Grand Prix. Rok później FIAT jako pierwszy producent samochodów na świecie zaczął stosować aluminium do produkcji głowic cylindrów.
  • 1930 produkcja samochodów Fiat we Włoszech wyniosła około 35000 sztuk.
  • 1932 trzybiegowy model 508, znany też jako „Balilla”, został po raz pierwszy zaprezentowany w 1932 roku i wkrótce stał się najpopularniejszym w historii modelem FIAT. Podstawowa wersja kosztowała 10000 lirów i miała czterocylindrowy silnik oraz hamulce hydrauliczne. Silny i solidnie zbudowany, „508 Balilla” zyskał wśród użytkowników przydomek „minimum charge” z powodu wyjątkowo niskiego zużycia paliwa (8 litrów na 100 km).
  • 1934 na Pokazie Samochodowym w 1934 roku zaprezentowano po raz pierwszy czterobiegową wersję „FIAT Balilla”. Trzy miesiące później dostępne były też dwie nowe wersje: roadster Spider i kabriolet Torpedo. W sumie wyprodukowano 113000 egzemplarzy tego modelu.
  • 1935 wprowadzony na rynek w 1935 roku „FIAT 150” zwieńczył lata badań nad stosowaniem karoserii aerodynamicznych. Model ten miał silnik sześciocylindrowy.
  • 1936 pojawił się „FIAT 500”, wkrótce nazwany „Topolino” (Myszka Miki), najmniejszy masowo produkowany samochód na świecie. W latach 1936-1955 wyprodukowano ponad 510000 egzemplarzy tego modelu. Jego zaokrąglone linie zerwały z tradycyjną karoseria w kształcie pudełek. W 1936 roku rozpoczęto też prace przy budowie fabryki Mirafiori w Turynie.
  • 1938 „FIAT 508c Mille Miglia” został pokazany po raz pierwszy w 1938 roku. Był to pierwszy model FIAT o ciągłej linii bocznej. W swojej pierwszej trasie pobił rekord, pokonując 1620 km ze średnią prędkością 112 km/h.
  • 1939 otwarto fabrykę Mirafiori. Zajmowała ona powierzchnię ponad miliona metrów kwadratowych (z tego 300 000 pod dachem) i pracowało w niej na dwie zmiany 22000 osób. W tym samym roku wprowadzono na rynek „FIAT 1100 Musone”.
  • 1945 zmarł senator Giovanni Agnelli.
  • 1948 na Pokazie Samochodowym w Genewie w 1948 roku zaprezentowano „FIAT 500 B”. W Turynie pokazano z kolei model „Belvedere Giardinetta”, wielozadaniowy samochód dla czterech osób. Jego wnętrze było wykończone metalem i drewnem.
  • 1949 modele „500 C”, 1100 E, „1500 E” zostały zaprezentowane w roku 1949. W modelu „1100 E” zastosowano po raz pierwszy zsynchronizowany drugi bieg. W modelu „500 C” zainstalowane były takie urządzenia jak wewnętrzne ogrzewanie, czy system odmrażania szyb.
  • 1950 pojawił się pierwszy powojenny model Fiat 1400. Przyniósł on ze sobą nową stylistykę i technologię. Wentylacja i ogrzewanie były montowane jako wyposażenie seryjne.
  • 1951 debiut samochodu terenowego Fiat Campagnola nastąpił w 1951 roku w Bari Fiera del Levante. Model ten produkowany był także w wersji wojskowej, jako „AR 51” i napędzany był zamontowanym z przodu silnikiem o pojemności 1901 centymetrów sześciennych; miał on też napęd na cztery koła oraz rozrząd wysokich i niskich obrotów. W 1952 roku Campagnola pobił rekord świata przejeżdżając Afrykę z północy na południe w czasie 11 dni, 4 godzin i 54 minut.
  • 1952 w Genewie na Pokazie Samochodowym FIAT zaprezentował model 8V, dwuosobowy roadster o zaawansowanej dynamice. Miał on niezależne zawieszenie na każdym z czterech kół. Wtedy też przedstawiono modele 1900 i „1900 Granluce”, w których po raz pierwszy zastosowano automatyczny rozrząd.
  • 1953 „FIAT 1400 Diesel”. W tym modelu po raz pierwszy zastosowano silnik Diesel.
  • 1955 na Pokazie Samochodowym w Genewie zaprezentowano Fiata 600, mały samochód z montowanym z tyłu dużym silnikiem i niezależnym zawieszeniem wszystkich czterech kół. Do 1960 roku wyprodukowano ponad 950000 egzemplarzy tego modelu, część w powiększonej wersji „Multipla”. Na licencji wyprodukowano dalsze ponad trzy miliony egzemplarzy.
  • 1955 Powstało przedsiębiorstwo Autobianchi w Mediolanie, utworzona przy pomocy finansowej trzech przedsiębiorstw motoryzacyjnych: FIAT, Pirelli i Bianchi. Pierwszy samochód pod nową nazwą Autobianchi zakłady wyprodukowały w roku 1957. Był to model z napędem na przednie koła.
  • 1957 FIAT zaprezentował model Nuova 500, w którym montowano dwucylindrowy silnik chłodzony powietrzem. W 1960 roku pojawił się model „500 Estate”, pierwowzór późniejszego stylu station wagon. Do roku 1975, gdy zakończono jego montaż, taśmy produkcyjne opuściło 3678000 egzemplarzy tego modelu.
  • 1959 wprowadzono na rynek FIAT 1800 (wersje saloon i estate) oraz „FIAT 2100”. W modelach tych zamontowane były między innymi zsynchronizowane skrzynie biegów oraz belki przeciwzgnieceniowe.
  • 1961 FIAT zaprezentował modele 1300 i 1500, które charakteryzowały się nową stylistyką nadwozia i rozwiązaniami technicznymi, w skład których wchodziły dwa silniki o mocy 65 i 72 KM. Modele produkowano w wersjach „1800 B”, 2300 i „2300 S coupe”.
  • 1964 model 600 znalazł swojego następcę – dwudrzwiowego Fiata 850. Był on wyposażony w czterocylindrowy silnik chłodzony wodą oraz niezależne zawieszenie. Wyprodukowano 2865800 egzemplarzy tego modelu.
  • Podpisanie umowy licencyjnej z Polską na produkcję modelu Fiat 125 w FSO w Warszawie. Produkcję uruchomiono w 1967 roku.
  • 1966 Giovanni Agnelli II został nowym prezesem przedsiębiorstwa. W tym samym roku na Pokazie Samochodowym w Turynie zaprezentowano roadster Dino Spider, którego silnik był wzorowany na silniku Ferrari o tej samej nazwie.
  • 1967 Fiat 124 uzyskał tytuł Samochodu Roku. Był to pojazd przeznaczony dla pięciu osób i zamontowano w nim całkiem nowy silnik o pojemności 1200 centymetrów sześciennych. Produkowano go także w wersjach estate i roadster. Ta ostatnia została zaprojektowana przez Pininfarinę i miała czterocylindrowy silnik o pojemności 1438 centymetrów sześciennych. Warto też odnotować powstanie zaprojektowanej przez Bertone czteroosobowej wersji Dino Coupe.
  • 1968 FIAT osiągnął poziom rocznej produkcji około półtora miliona egzemplarzy, z których 542000 były eksportowane. W tym samym roku zaprezentowano modele 850 Special, „850 Sport”, „Coupe” i „Roadster”, „500 Lusso”, 124 i „125 Special”. Magneti Marelli opracował zapłon elektroniczny. To nowe rozwiązanie techniczne zostało wykorzystane w FIAT Dino i w „Dino”. Na pokazie w Turynie FIAT przedstawił swój prototyp „City-Taxi”, w którym wykorzystano 15 patentów.
  • 1969 FIAT zainwestował na południu Włoch ponad 300 miliardów lirów oraz przejął Lancię i zakupił 50% Sefac-Ferrari. Zakres modeli FIAT został rozszerzony o 128, pierwszy samochód z napędem na przednie koła oraz Fiat 130, który zajął najwyższe miejsce w swojej klasie. W tym samym roku zaprezentowano FIAT Dino Coupe 2400.
  • 1970 Fiat 128 uzyskał tytuł Samochodu Roku. Produkowano go w wersjach dwu- i czterodrzwiowej. Rozpoczęła się produkcja licencyjnych modeli Fiata w ZSRR, w fabryce WAZ o powierzchni ponad 1455000 metrów kwadratowych.
  • 1971 zaprezentowano następcę Fiata 850, model 127, który stał się wielkim sukcesem zarówno na rynku włoskim, jak i za granicą. Uzyskał on rok później tytuł Samochodu Roku. W maju 1974 z taśmy zjechał milionowy egzemplarz tego modelu.
  • 1972 FIAT zaprezentował swój nowy mały samochód, Fiat 126 oraz modele X1/9, „124 Abarth Rally” oraz stworzonego specjalnie dla wymagających klientów FIAT-a 132. Ten ostatni występował w trzech wersjach: normal, special (obie z silnikiem 1600) i 1800 special. Wersja special była pierwszym samochodem, w którym lusterka boczne znajdowały się w wyposażeniu seryjnym.
  • 1973 powstało przedsiębiorstwo Fiat Automóveis z siedzibą w Betim w Brazylii.
  • 1975 z połączenia działów produkcji samochodów ciężarowych kilku przedsiębiorstw, w tym Fiat Veicoli Industriali, Lancia Veicoli Industriali, Unic i Magirus-Deutz AG (KHD), powstało przedsiębiorstwo Iveco. Fiat miał 80% akcji spółki.
  • 1975 FIAT przejął brazylijską filię Alfa Romeo.
  • 1976 9 lipca spółkaFiat Automóveis rozpoczęła w Betim produkcję modelu Fiat 147.
  • 1978 zaprezentowano model Ritmo (Strada), na którego długiej liście wyposażenia opcjonalnego znajdowała się między innymi klimatyzacja oraz trzybiegowa automatyczna skrzynia biegów. Wprowadzenie w fabrykach Rivalta i Cassina (lub Cassino) pierwszego na świecie zrobotyzowanego systemu produkcji zrewolucjonizowało metody montażu.
  • 1979 powstanie FIAT Auto S.p.A., który połączył marki FIAT, Lancia, Autobianchi, Abarth i Ferrari.
  • 1980 FIAT wprowadził na rynek nowy mały samochód, Fiata Pandę, nazwanego tak na cześć symbolu WWF. Jego nadwozie zostało zaprojektowane przez Giugiaro i kryło jeden z dwóch silników: dwucylindrowy chłodzony powietrzem o pojemności 650 centymetrów sześciennych lub chłodzony wodą czterocylindrowy o pojemności 900 centymetrów sześciennych.
  • 1980 FIAT przejął pozostałe 20% akcji spółki Iveco przejmując nad nią pełną kontrolę.
  • 1981 ruszyła produkcja modeli dostawczych w fabryce Sevel Sud. FIAT zaprezentował w maju tego roku model Argenta. Miał on zastąpić model 132 i występował w wersjach z jednym z trzech silników: benzynowym 1600, benzynowym 2000 z elektronicznym zapłonem i diesel 2500. Drugi z tych modeli został przedstawiony na Pokazie Samochodowym w Turynie w 1982 roku.
  • 1983 Przejęcie od państwa włoskiego akcji spółki Alfa Romeo.
  • 1983 Fiat Uno zaprojektowane przez Giugiaro wszedł do produkcji we Włoszech.
  • 1983 na Pokazie Samochodowym we Frankfurcie przedstawiono model Fiat Regata. Występował on w szerokim zakresie wersji: „Regata 70” z silnikiem benzynowym 1300, „Regata 85” z silnikiem benzynowym 1500, Regata 100 z silnikiem benzynowym 1600 i Regata Diesel 1700. Co więcej, model 70 był dostępny z trzema zestawami wyposażenia: „Base”, „Super”, i „E.S.”. Ostatni miał silnik o zmniejszonym zużyciu paliwa w cyklu miejskim.
  • 1984 Fiat Uno został zaprezentowany na konferencji prasowej w Cape Canaveral oraz dostał tytuł Samochodu Roku 1983” (COTY – car of the year). Wyposażony został w silnik Fire opracowany i produkowany w fabryce Termoli. W całej historii FIAT model Uno został sprzedany w największej liczbie egzemplarzy.
  • 1985 nowością roku był Fiat Croma, dostępny w pięciu różnych wersjach z silnikami benzynowymi od 1600 do 2000, z silnikiem diesel 2500 lub turbodiesel 2400. W 1988 roku wprowadzono jeszcze wersję turbodiesel 2000 z bezpośrednim wtryskiem.

W tym samym roku otwarto też fabrykę „Termoli 3”, wówczas najnowocześniejszą fabrykę samochodową na świecie.

  • 1988 w roku prezentacji Fiat Tipo zdobył tytuł Samochodu Roku 1989. Był on dostępny w dwóch wersjach wyposażenia, Base i Digit oraz z pięcioma silnikami: trzema benzynowymi i dwoma diesel. Pięć lat później wprowadzono także dwudrzwiową wersję 2.0 z szesnastoma zaworami.
  • 1990 w lutym zaprezentowano opartego na Tipo rodzinnego Fiata Tempra. Miał on do wyboru dwa silniki: 1300 i 1600 z katalizatorem. Później pojawiła się wersja z silnikiem 1800 lub 2000 z elektronicznie sterowanym wtryskiem. W wyposażeniu opcjonalnym dostępna była czterobiegowa, sterowana elektronicznie automatyczna skrzynia biegów.
  • 1991 zaprezentowano następcę modeli 500 i 126, Fiata Cinquecento. Do wyboru były dwa silniki: dwucylindrowy 704 i czterocylindrowy 903.
  • 1992 28 maja 1992 roku na bazie Fabryki Samochodów Małolitrażowych (FSM) w Bielsku-Białej i Tychach powstała spółka Fiat Auto Poland z 90% udziałem „FIAT Auto”.
  • 1993 przedstawiony w tym roku Fiat Punto zdobył w następnym roku tytuł Samochodu Roku 1995. Dostępny w 14 kolorach i 31 wersjach, w tym GT i Cabrio. Dwu- lub czterodrzwiowy, miał trzy różne poziomy wyposażenia i najnowszej generacji silnik Fire.
  • 1993 w grudniu zaprezentowano Fiata Coupé, owoc zbieranych przez lata doświadczeń w tym sektorze rynku. Karoserię zaprojektowała Pininfarina i FIAT Style Center (Fiat Centro Stile). Szesnastozaworowy silnik 2000 osiągał moc maksymalną 142 KM i przyspieszenie od 0 do 100 km/h w 9,2 sekundy.
  • 1993 Fiat Ducato II wraz z modelami bliźniaczymi otrzymał tytuł Samochód Dostawczy Roku 1994.
  • 1994 ruszyła produkcja w fabryce Sevel Nord. Zaprezentowany na Pokazie Samochodowym w Genewie Ulysse był odpowiedzią FIAT na dynamiczny wzrost młodego sektora MPV. W Ulysse znajduje się miejsce dla 8 osób i jest on dostępny z jednym z trzech silników.
  • 1995 dwumiejscowy Barchetta został po raz pierwszy zaprezentowany w maju 1995 roku. Łączy on sportowe osiągi i komfort jazdy w długich trasach z wygodnym poruszaniem się w mieście. FIAT Barchetta napędzany jest szesnastozaworowym silnikiem 1.8, który rozpędza go do maksymalnej prędkości 200 km/h.
  • 1995 pojawiły się Fiaty Bravo i Brava. Po raz pierwszy w historii FIAT wspólnie zaprezentowano dwa oddzielnie zaprojektowane samochody przeznaczone dla różnych klientów.
  • 1996 model Tempra został zastąpiony przez FIAT Marea i Marea Weekend.

Fiaty Bravo i Brava wspólnie dostają tytuł Samochodu Roku (COTY – car of the year).

  • 1997 FIAT po raz kolejny prezentuje innowacyjną konstrukcje silnika Diesla z bezpośrednim wtryskiem paliwa typu Common-Rail generacji I. Generacja II uzyskała nazwę Multijet różni się ona od poprzednika zwiększona ilością wtrysków na jeden cykl z 3 do 8.
  • 1997 „FIAT Marea” uzyskał, jako pierwszy samochód dostępny na rynku włoskim, silnik zasilany dwoma rodzajami paliwa: benzyną i metanem, naturalnym gazem uważanym za najczystsze i najbardziej oszczędne alternatywne źródło energii.
  • 1997 rozpoczęcie w Brazylii i Argentynie produkcji modeli Fiat Siena i Fiat Palio, które w późniejszym czasie produkowano m.in. w Polsce.
  • 1998 Zaprezentowano model Fiat Seicento. Miejski samochód, bardzo popularny w Polsce. Zastąpił on z czasem Fiata Cinquecento.
  • 2000 100 lecie istnienia marki FIAT (Fabbrica Italiana Automobili Torino). Zaprezentowano z tej okazji Fiata Punto II.
  • 2001 – został wprowadzony na rynek Fiat Stilo zastępując tym samym modele Brava i Bravo.
  • 2002 – zakończenie w Europie produkcji Fiat Siena i zastąpienie go modelem Fiat Albea (Siena po liftingu).
  • 2002 – zakończenie w Polsce produkcji modelu Fiat Uno.
  • 2003 – powstaje Fiat Panda II jako następca popularnego modelu Fiat Panda I.
  • 2005 – powstaje Fiat Idea.
  • 2005 – powstaje nowy model FIAT, konkurujący w klasie średniej: Fiat Croma II.
  • 2005 Fiat Doblo Cargo II otrzymał tytuł Samochodu Dostawczego Roku 2006.
  • 2006 – powstaje Fiat Grande Punto oraz jego wersja sedan – Fiat Linea – produkowana w Turcji.
  • 2006 – przeprowadzono face lifting Fiata Albea.
  • 2006 – w październiku zaprezentowano nowo zaprojektowane logo FIAT na premierę nowego Fiata Bravo. Premiera nowego Fiata Strada, produkcja zaczyna się w 2007 roku.
  • 2007 – 17 kwietnia 2007 – powstała nowa marka Fiat Professional.
  • 2007- 4 lipca 2007 – premiera nowego Fiata 500 produkowanego w Tychach. 19 listopada 2007 – Fiat 500 zdobywa tytuł Samochód Roku 2008 (Car of The Year). Rozpoczęcie produkcji FIAT Novo Siena w Brazylii.
  • 2007 Fiat Scudo II wraz z modelami bliźniaczymi otrzymał tytuł Samochodu Dostawczego Roku 2008.
  • 2008 – w maju Fiat odkupił od serbskiego rządu 70% akcji przedsiębiorstwa Zastava.
  • 2008 Fiat Fiorino II wraz z modelemi bliźniaczymi otrzymał tytuł Samochodu Dostawczego Roku 2009.
  • 2009 – Na salonie we Frankfurcie pokazano Fiata Punto Evo.
  • 2009 – Jesienią zadebiutował model Fiata Doblo II.
  • 2011 – Latem rozpoczęcie produkcji modelu opartego na Dodge’u Journey’uFiata Freemont
  • 2012 – Latem premiera modelu opartego na modelu Grande PuntoFiata 500L, planowane rozpoczęcie sprzedaży w listopadzie
  • 2014 - 29 stycznia Fiat ogłosił, że zakończył pięcioletni proces przejmowania koncernu Chrysler. W efekcie fuzji utworzono nową spółkę o nazwie Fiat Chrysler Automobiles, której formalna siedziba znajduje się w Holandii, a praktyczna - ze względów podatkowych - w Wielkiej Brytanii. Akcje nowej spółki będą notowane na giełdach w Nowym Jorku i Mediolanie, a akcje dotychczasowych akcjonariuszy Fiata zostaną wymienione w stosunku 1:1 na akcje Fiat Chrysler Automobiles. Nowa spółka jest siódmym największym producentem samochodów na świecie[3].
  • 2014 - W maju ogłoszono plany zwiększenia sprzedaży na rynkach europejskich. Rozwijane mają być tylko trzy gamy modelowe: 500 (klasyczny Fiat 500 i 500L oraz crossover o nazwie 500X, który bazuje na Jeepie Renegade), Panda (na rok 2018 zaplanowano nową generację) i samochód kompaktowy o nieujawnionej jeszcze nazwie[4].

FIAT Aviazone[edytuj | edytuj kod]

FIAT produkował między innymi samoloty w wytwórni lotniczej FIAT Aviazione. FIAT był głównym dostawcą myśliwców dla lotnictwa włoskiego w okresie międzywojennym i II wojny światowej. Od 1969 gałąź lotnicza przedsiębiorstwa weszła w skład koncernu Aeritalia, później Alenia.

Niektóre typy samolotów produkowane przez przedsiębiorstwo FIAT:

Marki koncernu FIAT S.p.A.[edytuj | edytuj kod]

Koncern FIAT Group zrzesza dziewięć marek samochodów osobowych:

  • Abarth – od 1971 wchodzi w skład koncernu Fiat
  • Alfa Romeo – produkowane od 1907 roku w Turynie
  • Ferrari – produkowane od 1929 roku w Modenie jako wyścigowe wersje Alfa Romeo, po II wojnie światowej w Maranello (już niezależnie)
  • FIAT – produkowany od 1899 roku w Turynie
  • Lancia – produkowana od 1906 roku w Turynie
  • Maserati – założona w 1914 roku w Bolonii
  • Chrysler, Dodge i Jeep – po zakończonej w styczniu 2014 fuzji z Chryslerem
  • Zastava (Yugo) – większościowe udziały kupione w 2008 roku (działa od lat 30. XX wieku w Kragujevac, Serbia)

W ostatnim okresie następuje wznowienie wykorzystania marki Abarth dla sportowych odmian samochodów seryjnych marki Fiat.

Do tego należy dodać marki pojazdów użytkowych i autobusów:

  • FIAT Professional – od kwietnia 2007 roku
  • Irisbus – od 1999 roku
  • Iveco – produkowane od 1975 roku

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Encyklopedia samochodów terenowych. Jiří Fiala. Warszawa: Bellona, 2010, s. 83. ISBN 978-83-11-11912-3.
  2. Fiat już nie jest włoski (pol.). chcekupicauto.pl. [dostęp 30-01-2014].
  3. Fiat już nie jest włoski (pol.). chcekupicauto.pl. [dostęp 30-01-2014].
  4. Co dalej z włoskim Fiatem? (pol.). chcekupicauto.pl. [dostęp 13-05-2014].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Podbielski Z., Pojazdy włoskie. Wyd. WKiŁ, Warszawa 1986, s. 65-142. Seria: Poznajemy Samochody Osobowe Świata, ISBN 83-206-0540-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]