The X Factor (program telewizyjny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

The X Factor – muzyczny program telewizyjny, którego celem jest znalezienie nowej gwiazdy muzyki rozrywkowej.

Program powstał w Wielkiej Brytanii i zastąpił Pop Idol. W odróżnieniu od swojego poprzednika, w The X Factor nie ma górnej granicy wieku uczestników i mogą się do niego zgłaszać, oprócz solistów, również grupy wokalne. Co więcej, jurorzy nie tylko oceniają uczestników, ale pełnią również wobec nich funkcję mentorów i opiekunów. Brytyjska edycja programu wypromowała wielu popularnych artystów, takich jak Leona Lewis, Alexandra Burke, Olly Murs czy zespół JLS. Obecnie konkursy odbywają się w różnych krajach. W brytyjskiej edycji programu członkami jury byli: Simon Cowell (łowca talentów, producent telewizyjny, twórca m.in. The X Factor i Britain's Got Talent), Cheryl Cole (piosenkarka, modelka), menedżerowie Louis Walsh i Sharon Osbourne oraz piosenkarka i celebrytka Dannii Minogue (z powodu ciąży, podczas castingów do siódmej edycji zastępowały ją m.in. Geri Halliwell, Katy Perry i Nicole Scherzinger). W najnowszej, ósmej edycji show, w jury zasiedli obok Louis'a Walsha, Gary Barlow, Kelly Rowland i Tulisa Contostavlos. Nagrodą za zwycięstwo w show jest zazwyczaj kontrakt płytowy.

Polską wersję programu realizuje telewizja TVN^[1]. Zwycięzcą pierwszej edycji polskiego X Factor został Gienek Loska. Drugie miejsce zajął Michał Szpak, a trzecie - Ada Szulc. Funkcję jurorów i mentorów pełnili: dziennikarz i krytyk muzyczny Kuba Wojewódzki, menedżerka Maja Sablewska oraz piosenkarz Czesław Mozil.

[edytuj] Geneza

Zobacz też: X Factor.

Simon Cowell zasiadał w jury programów typu talent show, takich jak Pop Idol, American Idol (kolejno: brytyjski i amerykański odpowiednik polskiego Idola) oraz stworzonych przez niego America's Got Talent i Britain's Got Talent (których adaptacją w Polsce jest Mam talent!)^[2]. W 2004 w Wielkiej Brytanii rozpoczął się kolejny jego program (w którym także był jurorem), The X Factor. Show wypromowało gwiazdy muzyki, takie jak Leona Lewis, Alexandra Burke czy Matt Cardle^[3]. Wkrótce po rozpoczęciu programu zaczęły pojawiać się jego adaptacje na całym świecie, których liczba przekracza obecnie 30. Wersja australijska pojawiła się w 2005, a amerykańska -- w 2011^[4]. Informacja o powstaniu polskiego X Factor została wydana w listopadzie 2010^[5].

[edytuj] Format

Startujący są zazwyczaj podzieleni na cztery grupy (lub czasem trzy):

grupy wokalne (włączając duety)
chłopcy w wieku od 16 do 24 lat
dziewczyny w wieku od 16 do 24 lat
piosenkarze w wieku powyżej 25 lat

Istnieją cztery poziomy konkursu „The X Factor”:

castingi (pierwszy z producentami, drugi z jury)
boot camp (dalsza selekcja)
wizyty w domach jurorów (wybór finalistów)
finałowe live show

[edytuj] Zmiany w formacie

odbyły się trzy specjalne regionalne edycje „The X Factor”. Uczestnicy pochodzili z:
- Półwysep Arabski: Bahrajn, Egipt, Irak, Jordania, Kuwejt, Liban, Oman, Arabia Saudyjska, Somalia, Syria , Tunezja
- Wielka Brytania i Irlandia
w czwartej, brytyjskiej edycji, wprowadzono podział na grupy męskie i żeńskie. Ten podział na cztery stosowany jest w wielu edycjach, np. w Australii, Francji, na Ukrainie i w USA.
specjalną edycją programu był The X Factor: Battle of the Stars w Wielkiej Brytanii i Kolumbii.

[edytuj] Edycje The X Factor

Region/Kraj	Lokalny tytuł	Stacja telewizyjna	Edycje i zwycięzcy	Jurorzy	Prowadzący
Albania Kosowo	X Factor Albania	TV Klan Oficjalna strona	Edycja 1, 2012: nadchodząca edycja	Pandi Laço Vesa Luma Juliana Pasha Alban Skënderaj	Alketa Vajsiu
Argentyna	Factor X	El Trece	Edycja 1, 2012: nadchodząca edycja
Armenia	X-Factor ԻՔՍ-ՖԱԿՏՈՐ	Shant TV Oficjalna strona	Edycja 1, 2010-2011: Vrezh Kirakosyan	Egor Glumov Naira Gyurjinyan Garik Baboyan Gisané Palyan	Aram MP3
Australia	The X Factor	Network Ten (2005) Seven Network (2010–obecnie) Oficjalna strona	Edycja 1, 2005: Random Edycja 2, 2010: Altiyan Childs Edycja 3, 2011: Reece Mastin Edycja 4, 2012: nadchodząca edycja	Obecnie Ronan Keating Natalie Bassingthwaighte Guy Sebastian Melanie Brown Dawniej Mark Holden Kate Ceberano John Reid Natalie Imbruglia Kyle Sandilands	Obecnie The X Factor Luke Jacobz The Xtra Factor Natalie Garonzi Dawniej The X Factor Matthew Newton (przesłuchania 2010) Daniel McPherson (2005) The Xtra Factor Chloe Maxwell (2005)
Belgia	X Factor	VTM Oficjalna strona	Edycja 1, 2005: Udo Mechels Edycja 2, 2008: Dirk De Smet	Kris Wauters Jean Blaute (Edycja 1) Liliane Saint-Pierre (Edycja 1) Do (piosenkarz) (Edycja 2) Maurice Engelen (Edycja 2)	Koen Wauters (Edycja 1) Hadise (Edycja 2)
Bułgaria	X Factor	NovaTv Oficjalna strona	Edycja 1, 2011: Raffi Bohosyan	Maria Ilieva Vasko Vasilev Poli Genova Magomed Aliev - Maga	Deyan Slavchev - Deo
Chile	Factor X	Televisión Nacional de Chile (TVN) Oficjalna strona	Edycja 1, 2011: Sergio Járlaz Edycja 2, 2012: nadchodząca edycja	Obecnie Tito Beltrán Mon Laferte Jose Luis Rodriguez Dawniej Zeta Bosio Nydia Caro Karen Doggenweiler	Julián Elfenbein
Chiny	The X Factor: Ji Qing Chang Xiang 激情唱响	Liaoning TV Oficjalna strona	Edycja 1, 2011: Li Shangshang	Angie Chai Chih-ping Aduo Chen Yufan	Da Zuo Shao Wenjie
Czechy	X Factor	TV Nova Oficjalna strona	Edycja 1, 2008: Jiří Zonyga	Gábina Osvaldová Ondřej Soukup Petr Janda	Leoš Mareš
Czechy, Słowacja	X Faktor	TV Prima TV JOJ	Edycja 1, 2012: nadchodząca edycja	TBD	TBD
Dania	X Factor	Danmarks Radio Oficjalna strona	Edycja 1, 2008: Martin Hoberg Hedegaard Edycja 2, 2009: Linda Andrews Edycja 3, 2010: Thomas Ring Petersen Edycja 4, 2011: Sarah Skaalum Jørgensen Edycja 5, 2012: nadchodząca edycja	Remee (Edycje 1-3) Lina Rafn (Edycje 1-2) Thomas Blachman (Edycje 1-2, 4) Carsten Schack (Edycja 3) Pernille Rosendahl(Edycja 3-4) Cutfather (Edycja 4)	Lise Rønne (Edycje 1-2, 4) Signe Muusmann (Edycja 3)
Filipiny	The X Factor Philippines	ABS-CBN	Edycja 1, 2012: nadchodzący sezon	TBD	KC Concepcion
Finlandia	X Factor	MTV3 Oficjalna strona	Edycja 1, 2010: Elias Hämäläinen	Linda Brava Renne Korppila Gugi Kokljuschkin	X Factor Heikki Paasonen Xtra Factor Jukka Rossi
Francja Wspólnota francuska Belgii	X Factor	Francja W9 (2009) M6 (2011) Oficjalna strona edycji 1 Oficjalna strona edycji 2 Belgia RTL TVI (2009–2011) Oficjalna strona edycji 1 Oficjalna strona edycji 2	Edycja 1, 2009: Sébastien Agius Edycja 2, 2011: Matthew Raymond-Barker	Obecnie Henry Padovani Olivier Schultheis Véronic DiCaire Christophe Willem Edycja 1 Marc Cerrone Julie Zenatti Alain Lanty	Obecnie X Factor Sandrine Corman Xtra Factor Jérome Anthony Dawniej X Factor Alexandre Devoise
Grecja Cypr	The X Factor	ANT1 ANT1 Cyprus Oficjalna strona	Edycja 1, 2008-2009: Loukas Giorkas Edycja 2, 2009-2010: Stavros Michalakakos Edycja 3, 2010-2011: Haris Antoniou^[6]	George Levendis Giorgos Theofanous Katerina Gagaki Nikos Mouratidis	Sakis Rouvas
Hiszpania	Factor X	Cuatro Oficjalna strona	Edycja 1, 2007: María Villalón Edycja 2, 2008: Vocal Tempo Edycja 3, 2012: nadchodząca edycja	Miqui Puig Eva Perales Jorge Flo	Núria Roca
Holandia	X Factor	RTL 4 Oficjalna strona	Edycja 1, 2007: Sharon Kips Edycja 2, 2009: Lisa Hordijk Edycja 3, 2010: Jaap van Reesema Edycja 4, 2011: Rochelle Perts Edycja 5, 2012: nadchodząca edycja	Obecnie Eric van Tijn Stacey Rookhuizen Angela Groothuizen Gordon Heuckeroth Dawniej Henkjan Smits Marianne van Wijnkoop Henk Temming	Wendy van Dijk Martijn Krabbe
Indie	X Factor	Sony Entertainment Television Oficjalna strona	Edycja 1, 2011: Geet Sagar	Shreya Ghoshal Sonu Nigam Sanjay Leela Bhansali Gościnnie Pritam Chakraborty	Aditya Narayan
Indonezja	The X Factor	SCTV Oficjalna strona	Edycja 1, 2013: nadchodząca edycja	Indra Lesmana Titi DJ Maia Estianty	Adi Nugroho
Islandia	X Factor	Stöo 2 Oficjalna strona	Edycja 1, 2006: Jógvan Hansen	Páll Óskar Hjálmtýsson	Halla Vilhjálmsdóttir
Kazachstan	X Factor	Perviy Kanal Evraziya Oficjalna strona	Edycja 1, 2011: Daria Gabdull Edycja 2, 2012: nadchodząca edycja	Nagima Eskalieva Alexander Shevchenko Sultan Karazhigitova	Adil Liyan
Kolumbia	El Factor X	RCN TV Oficjalna strona	Edycja 1, 2005: Julio César Meza Edycja 2, 2006: Francisco Villarreal Edycja 3, 2009: Siam	Marbelle (Edycja 1-obecnie) Juan Carlos Coronel (Edycja 1-obecnie) José Gaviria (Edycja 1-present) Wilfrido Vargas (El Factor Xs 2)	Andrea Serna
	El Factor X: Batalla de Estrella (gwiazdy)		Edycja 1, 2006: Luz Amparo Alvarez
	El Factor Xs (dzieci)		Edycja 1, 2006: Andres Camilo Hurtado Edycja 2, 2007: Camilo Echeverry Correa Edycja 3, 2011: Shaira Selena Peláez
Kraje arabskie	The X Factor, XSeer Al Najah سير النجاح X	Rotana TV	Edycja 1, 2006: Rajaa Kasabni Edycja 2, 2007: Muhammad El Majzoub	Nelly (2006) Anoushka (2007)	Joelle Rahme
Niemcy	X Factor	VOX Oficjalna strona	Edycja 1, 2011: Edita Abdieski Edycja 2, 2011: David Pfeffer Edycja 3, 2012: nadchodząca edycja	Sarah Connor (edycje 1-3) Till Brönner (edycje 1-3) George Glueck (edycja 1) Das Bo (edycje 2-3)	Jochen Schropp
Litwa	X Faktorius	TV3	Edycja 1, 2012: nadchodząca edycja	TBD	TBD
Norwegia	X Factor	TV 2 Oficjalna strona	Edycja 1, 2009: Chand Torsvik Edycja 2, 2010: Hans Bollandsås	Obecnie Jan Fredrik Karlsen (Edycja 1-2) Elisabeth Andreassen (Edycja 2) Marion Ravn (Edycja 2) Klaus Sonstad (Edycja 2) Dawniej Mira Craig (Edycja 1) Peter Peters (Edycja 1)	Obecnie X Factor Ravi Guri Solberg Xtra Factor Peter Moi Brubresko, Katarina Flatland Dawniej X Factor Charlotte Thorstvedt (Edycja 1)
Nowa Zelandia	The X Factor	TV3	Edycja 1, 2012: nadchodząca edycja	Dannii Minogue Daniel Beddingfield TBD	TBD
Polska	X Factor	TVN Oficjalna strona	Edycja 1, 2011: Gienek Loska Edycja 2, 2012: nadchodząca edycja	Obecnie Tatiana Okupnik Czesław Mozil Kuba Wojewódzki Dawniej Maja Sablewska (Edycja 1)	Jarosław Kuźniar
Rosja	Siekriet Uspiecha Секрет Успеха	RTR Oficjalna strona	Edycja 1, 2005: Władimir Sapkowskij Edycja 2, 2007: Nikołaj Tymochin	Edycja 1 Walerij Meladze Katerina Von Gechmen-Valdek Aleksandr Rewzin Waleriya Edycja 2 Walerij Garkalin Tigran Keosayan	Edycja 1 Aleksiej Czumakow Jelena Worobiej Edycja 2 Tutti Larsen
Rosja	Faktor A Фактор А	Russia 1 Oficjalna strona	Edycja 1, 2011: Siergiej Sawin	Lolita Miliawskaja Roman Emelianow Borys Krasnow Ałła Pugaczowa (przewodnicząca)	Philipp Kirkorow Władimir Zelenski
Rumunia	X Factor	Antena 1 Oficjalna strona	Edycja 1, 2011-2012: Andrei Leonte Edycja 2, 2012: nadchodząca edycja	Mihai Morar Paula Seling Adrian Claudiu Sână	Răzvan Simion Dani Oțil
Serbia	X Faktor Srbija	Prva	Edycja 1, 2011: nadchodząca edycja	TBD	TBD
Słowenia	X Faktor	POP TV	Edycja 1, 2011: nadchodząca edycja	TBD	TBD
Stany Zjednoczone	The X Factor	Fox (USA) CTV (Kanada) ITV2 (Wielka Brytania) Fox Life (Polska)	Edycja 1, 2011: Melanie Amaro Edycja 2, 2012: nadchodząca edycja	Simon Cowell L.A. Reid Nicole Scherzinger Paula Abdul Gościnnie Cheryl Cole	Steve Jones
Ukraina	X Factor	STB Oficjalna strona	Edycja 1, 2010-2011: Aleksiej Kuzniecow Edycja 2, 2011: Wiktor Romanczenko	Igor Kondratiuk Siergiej Sosedow Yolka Seryoga Galina Pyliutikowa (przesłuchania)	Oksana Marczenko
Węgry	X-Faktor	RTL Klub Oficjalna strona	Edycja 1, 2010: Csaba Vastag Edycja 2, 2011: Tibor Kocsis Edycja 3, 2012: nadchodząca edycja	Feró Nagy Péter Geszti Ildikó Keresztes Miklós Malek Jr	Nóra Ördög Sebestyén Balázs
Wielka Brytania	The X Factor	ITV1 ITV1 HD ITV2 STV (Szkocja) STV HD UTV (Irlandia Północna) Channel Television (Wyspy Normandzkie) TV3 (Irlandia) Oficjalna strona	Edycja 1, 2004: Steve Brookstein Edycja 2, 2005: Shayne Ward Edycja 3, 2006: Leona Lewis Edycja 4, 2007: Leon Jackson Edycja 5, 2008: Alexandra Burke Edycja 6, 2009: Joe McElderry Edycja 7, 2010: Matt Cardle Edycja 8, 2011: Little Mix Edycja 9, 2012: nadchodząca edycja	Obecnie Louis Walsh Kelly Rowland Gary Barlow Tulisa Contostavlos Dawniej Sharon Osbourne Brian Friedman Simon Cowell Cheryl Cole Dannii Minogue	Obecnie Dermot O'Leary Caroline Flack (The Xtra Factor) Olly Murs (The Xtra Factor) Dawniej Kate Thornton Ben Shephard (The Xtra Factor) Fearne Cotton (The Xtra Factor) Holly Willoughby (The Xtra Factor) Konnie Huq (The Xtra Factor)
Wielka Brytania	The X Factor: Battle of the Stars		Edycja 1, 2006: Lucy Benjamin
Włochy	X Factor	Rai Due Oficjalna strona	Edycja 1, 2008: Aram Quartet Edycja 2, 2008-2009: Matteo Becucci Edycja 3, 2009: Marco Mengoni Edycja 4, 2010: Nathalie Giannitrapani Edycja 5, 2011: trwająca edycja	Obecnie Morgan (edycje 1-3, 5) Simona Ventura (edycje 1-2, 5) Arisa (edycja 5) Elio (edycje 4-5) Dawniej Mara Maionchi (edycje 1-4) Claudia Mori (edycja 3) Anna Tatangelo (edycja 4) Enrico Ruggeri (edycja 4)	Francesco Facchinetti (edycje 1-4) Alessandro Cattelan (edycja 5)