Okręgi wyborcze do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
Okręgi wyborcze do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej – jednostki podziału terytorialnego Polski utworzone w celu przeprowadzenia wyborów powszechnych do Senatu RP. Obecną liczbę i kształt okręgów reguluje Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112 z późn. zm.). Wszystkie okręgi są jednomandatowe – w 100 okręgach wybiera się więc łącznie 100 senatorów. Nad przeprowadzaniem wyborów czuwają okręgowe komisje wyborcze odpowiednie dla właściwych terytorialnie okręgów wyborczych do Sejmu RP.
Spis treści |
Zasady tworzenia okręgów [edytuj]
Okręgi wyborcze do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej obejmują obszar całości lub części województwa, przy czym ich granice nie mogą naruszać granic okręgów wyborczych do Sejmu a miasta liczące powyżej 500 000 mieszkańców mogą być dzielone na kilka okręgów. Ustaleniu podziału terytorium kraju na okręgi wyborcze i liczby wybieranych w nich senatorów służy norma przedstawicielstwa – iloraz liczby ludności Polski przez 100 (na podstawie danych Państwowej Komisji Wyborczej z 4 sierpnia 2011 wynosi ona 377 813 mieszkańców)[1], przy czym liczba mieszkańców w okręgu nie może być wyższa lub równa dwukrotności normy przedstawicielstwa oraz nie może być niższa niż połowa normy przedstawicielstwa. W województwie wybiera się senatorów w liczbie nie mniejszej niż liczba całkowita będąca ilorazem liczby mieszkańców województwa i normy przedstawicielstwa, a nie większej niż ta liczba całkowita powiększona o 1.
Na terenie gmin wchodzących w skład poszczególnych okręgów wyborczych tworzone są obwody głosowania. Ponadto tworzone mogą być obwody dla:
- obywateli polskich przebywających poza granicami kraju (siedziby odpowiednich komisji obwodowych określa minister spraw zagranicznych); przynależą one do okręgu wyborczego nr 44 (odpowiedniego dla Warszawy-Śródmieścia);
- wyborców przebywających na polskich statkach morskich, które znajdują się w podróży w okresie obejmującym dzień wyborów, jeżeli przebywa na nich co najmniej 15 wyborców (tworzy je minister infrastruktury); przynależą one do okręgu wyborczego właściwego dla siedziby armatora.
Państwowa Komisja Wyborcza ma prawo przedkładania Sejmowi wniosków dotyczących propozycji zmian w podziale Polski na okręgi wyborcze, jeżeli konieczność taka wynika ze zmian w zasadniczym podziale terytorialnym państwa lub ze zmiany liczby mieszkańców w okręgu wyborczym lub w kraju. Dokonywanie zmian granic powiatów pociągających za sobą zmiany granic okręgów wyborczych jest zakazane w okresie 12 miesięcy poprzedzających upływ kadencji Sejmu i Senatu oraz po skróceniu kadencji Sejmu i Senatu. Zmian w podziale na okręgi wyborcze można dokonać nie później niż na 3 miesiące przed dniem upływu terminu zarządzenia wyborów do Sejmu i Senatu.
Ustalenie wyniku wyborów w okręgach [edytuj]
Mandat senatorski w danym okręgu otrzymuje kandydat, który otrzymał największą liczbę głosów ważnych (większość względna), przy czym każdy komitet może wystawić wyłącznie 1 kandydata. Jeżeli dwóch lub więcej kandydatów otrzymało równą liczbę głosów, o pierwszeństwie rozstrzyga większa liczba obwodów głosowania, w których jeden z kandydatów uzyskał więcej głosów, a przy dalszej równości, przeprowadzane jest przez przewodniczącego okręgowej komisji wyborczej losowanie. Jeżeli zostanie zarejestrowany tylko jeden kandydat, uważa się tego kandydata za wybranego, jeżeli w głosowaniu otrzymał więcej niż połowę ważnie oddanych głosów (wybiera się między opcjami „tak” i „nie”).
Wybory uzupełniające [edytuj]
W razie utraty mandatu przez senatora Prezydent RP zarządza przeprowadzenie wyborów uzupełniających w okręgu, z którego został on wybrany, w ciągu 3 miesięcy od dnia stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora. Wyborów uzupełniających nie przeprowadza się w okresie 6 miesięcy przed dniem, w którym upływa termin zarządzenia wyborów do Sejmu.
Wygaśnięcie mandatu senatora niezwłocznie stwierdza Marszałek Senatu w formie obwieszczenia w następujących wypadkach:
- śmierci senatora,
- utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów,
- pozbawienia mandatu prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu,
- zrzeczenia się mandatu (w tym przez odmowę złożenia ślubowania),
- zajmowania w dniu wyborów lub powołania w toku kadencji na stanowisko lub powierzenia funkcji, których nie można łączyć z mandatem senatora,
- wyboru w toku kadencji na posła do Parlamentu Europejskiego.
Wykaz okręgów [edytuj]
Według danych Państwowej Komisji Wyborczej z 4 sierpnia 2011[1] najwięcej mieszkańców – 642 662 – zamieszkiwało obszar okręgu wyborczego nr 30 (największe miasto – Oświęcim), a najmniej mieszkańców – 217 595 – zamieszkiwało teren okręgu nr 61 (Bielsk Podlaski).
W poszczególnych województwach wybiera się następującą liczbę senatorów:
- lubuskim, opolskim, podlaskim i świętokrzyskim – 3;
- warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim – 4;
- kujawsko-pomorskim i podkarpackim – 5;
- lubelskim i pomorskim – 6;
- łódzkim – 7;
- dolnośląskim i małopolskim – 8;
- wielkopolskim – 9;
- mazowieckim i śląskim – 13.
Uwagi:
Największe miasto – miasto o największej liczbie ludności w okręgu według danych z 31 grudnia 2010[2].
OKW – okręgowa komisja wyborcza.
L. miesz. – liczba mieszkańców w okręgu według danych z 4 sierpnia 2011[1].
| Nr | Największe miasto | Siedziba OKW | Powiaty | L. miesz. |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Bolesławiec | Legnica | bolesławiecki, lubański, lwówecki, zgorzelecki | 286 927 |
| 2 | Jelenia Góra | Legnica | jaworski, jeleniogórski, kamiennogórski, złotoryjski; Jelenia Góra | 289 555 |
| 3 | Legnica | Legnica | głogowski, legnicki, lubiński, polkowicki; Legnica | 410 397 |
| 4 | Wałbrzych | Wałbrzych | świdnicki, wałbrzyski | 335 977 |
| 5 | Dzierżoniów | Wałbrzych | dzierżoniowski, kłodzki, ząbkowicki | 339 355 |
| 6 | Oleśnica | Wrocław | górowski, milicki, oleśnicki, oławski, strzeliński, średzki, trzebnicki, wołowski, wrocławski | 584 994 |
| 7 | Wrocław | Wrocław | część Wrocławia[3] | 274 610 |
| 8 | Wrocław | Wrocław | część Wrocławia[4] | 318 198 |
| 9 | Bydgoszcz | Bydgoszcz | bydgoski, świecki, tucholski; Bydgoszcz | 594 096 |
| 10 | Inowrocław | Bydgoszcz | inowrocławski, mogileński, nakielski, sępoleński, żniński | 409 165 |
| 11 | Toruń | Toruń | chełmiński, toruński; Toruń | 339 580 |
| 12 | Grudziądz | Toruń | brodnicki, golubsko-dobrzyński, grudziądzki, rypiński, wąbrzeski; Grudziądz | 338 765 |
| 13 | Włocławek | Toruń | aleksandrowski, lipnowski, radziejowski, włocławski; Włocławek | 368 504 |
| 14 | Puławy | Lublin | lubartowski, łukowski, opolski, puławski, rycki | 443 631 |
| 15 | Świdnik | Lublin | janowski, kraśnicki, lubelski, łęczyński, świdnicki | 423 603 |
| 16 | Lublin | Lublin | Lublin | 332 765 |
| 17 | Biała Podlaska | Chełm | bialski, parczewski, radzyński; Biała Podlaska | 273 626 |
| 18 | Chełm | Chełm | chełmski, krasnostawski, włodawski; Chełm | 256 977 |
| 19 | Zamość | Chełm | biłgorajski, hrubieszowski, tomaszowski, zamojski; Zamość | 444 104 |
| 20 | Zielona Góra | Zielona Góra | krośnieński, świebodziński, zielonogórski; Zielona Góra | 316 270 |
| 21 | Gorzów Wielkopolski | Zielona Góra | gorzowski, międzyrzecki, słubicki, strzelecko-drezdenecki, sulęciński; Gorzów Wielkopolski | 379 319 |
| 22 | Nowa Sól | Zielona Góra | nowosolski, wschowski, żagański, żarski | 307 631 |
| 23 | Łódź | Łódź | część Łodzi[5] | 402 711 |
| 24 | Łódź | Łódź | brzeziński, łódzki wschodni; część Łodzi[6] | 391 925 |
| 25 | Kutno | Sieradz | kutnowski, łęczycki, łowicki, poddębicki | 279 474 |
| 26 | Pabianice | Sieradz | łaski, pabianicki, zgierski | 328 667 |
| 27 | Zduńska Wola | Sieradz | pajęczański, sieradzki, wieluński, wieruszowski, zduńskowolski | 364 340 |
| 28 | Piotrków Trybunalski | Piotrków Trybunalski | bełchatowski, piotrkowski, radomszczański; Piotrków Trybunalski | 399 284 |
| 29 | Tomaszów Mazowiecki | Piotrków Trybunalski | opoczyński, rawski, skierniewicki, tomaszowski; Skierniewice | 337 761 |
| 30 | Oświęcim | Kraków | chrzanowski, myślenicki, oświęcimski, suski, wadowicki | 642 662 |
| 31 | Olkusz | Kraków | krakowski, miechowski, olkuski | 417 100 |
| 32 | Kraków | Kraków | część Krakowa[7] | 345 765 |
| 33 | Kraków | Kraków | część Krakowa[8] | 357 846 |
| 34 | Bochnia | Tarnów | bocheński, brzeski, proszowicki, wielicki | 349 000 |
| 35 | Tarnów | Tarnów | dąbrowski, tarnowski; Tarnów | 370 037 |
| 36 | Nowy Targ | Nowy Sącz | limanowski, nowotarski, tatrzański | 381 278 |
| 37 | Nowy Sącz | Nowy Sącz | gorlicki, nowosądecki; Nowy Sącz | 403 038 |
| 38 | Płock | Płock | gostyniński, płocki, sierpecki, sochaczewski, żyrardowski; Płock | 491 534 |
| 39 | Ciechanów | Płock | ciechanowski, mławski, płoński, przasnyski, żuromiński | 351 442 |
| 40 | Legionowo | Warszawa | legionowski, nowodworski, warszawski zachodni, wołomiński | 488 732 |
| 41 | Pruszków | Warszawa | grodziski, otwocki, piaseczyński, pruszkowski | 497 342 |
| 42 | Warszawa | Warszawa | część Warszawy[9] | 400 062 |
| 43 | Warszawa | Warszawa | część Warszawy[10] | 429 164 |
| 44 | Warszawa | Warszawa | część Warszawy[11] | 373 071 |
| 45 | Warszawa | Warszawa | część Warszawy[12] | 400 936 |
| 46 | Ostrołęka | Siedlce | makowski, ostrołęcki, ostrowski, pułtuski, wyszkowski; Ostrołęka | 390 567 |
| 47 | Mińsk Mazowiecki | Siedlce | garwoliński, miński, węgrowski | 321 929 |
| 48 | Siedlce | Siedlce | łosicki, siedlecki, sokołowski; Siedlce | 248 159 |
| 49 | Kozienice | Radom | białobrzeski, grójecki, kozienicki, przysuski | 240 039 |
| 50 | Radom | Radom | lipski, radomski, szydłowiecki, zwoleński; Radom | 484 717 |
| 51 | Nysa | Opole | brzeski, kluczborski, namysłowski, nyski, prudnicki | 402 508 |
| 52 | Opole | Opole | opolski; Opole | 246 742 |
| 53 | Kędzierzyn-Koźle | Opole | głubczycki, kędzierzyńsko-kozielski, krapkowicki, oleski, strzelecki | 352 577 |
| 54 | Stalowa Wola | Rzeszów | leżajski, niżański, stalowowolski, tarnobrzeski; Tarnobrzeg | 351 701 |
| 55 | Mielec | Rzeszów | dębicki, kolbuszowski, mielecki, ropczycko-sędziszowski, strzyżowski | 470 959 |
| 56 | Rzeszów | Rzeszów | łańcucki, rzeszowski; Rzeszów | 410 837 |
| 57 | Krosno | Krosno | brzozowski, jasielski, krośnieński; Krosno | 344 178 |
| 58 | Przemyśl | Krosno | bieszczadzki, jarosławski, leski, lubaczowski, przemyski, przeworski, sanocki; Przemyśl | 548 877 |
| 59 | Suwałki | Białystok | augustowski, grajewski, kolneński, łomżyński, moniecki, sejneński, suwalski, zambrowski; Łomża, Suwałki | 480 846 |
| 60 | Białystok | Białystok | białostocki, sokólski; Białystok | 492 069 |
| 61 | Bielsk Podlaski | Białystok | bielski, hajnowski, siemiatycki, wysokomazowiecki | 217 595 |
| 62 | Słupsk | Gdynia | lęborski, słupski, wejherowski; Słupsk | 446 210 |
| 63 | Chojnice | Gdynia | bytowski, chojnicki, człuchowski, kartuski, kościerski | 416 543 |
| 64 | Gdynia | Gdynia | pucki; Gdynia | 316 197 |
| 65 | Gdańsk | Gdańsk | Gdańsk, Sopot | 470 557 |
| 66 | Tczew | Gdańsk | gdański, starogardzki, tczewski | 330 697 |
| 67 | Malbork | Gdańsk | kwidzyński, malborski, nowodworski, sztumski | 224 903 |
| 68 | Myszków | Częstochowa | częstochowski, kłobucki, lubliniecki, myszkowski | 368 760 |
| 69 | Częstochowa | Częstochowa | Częstochowa | 231 465 |
| 70 | Gliwice | Gliwice | gliwicki, tarnogórski; Gliwice | 428 519 |
| 71 | Zabrze | Gliwice | Bytom, Zabrze | 342 650 |
| 72 | Jastrzębie-Zdrój | Rybnik | raciborski, wodzisławski; Jastrzębie-Zdrój, Żory | 414 405 |
| 73 | Rybnik | Rybnik | mikołowski, rybnicki; Rybnik | 303 955 |
| 74 | Ruda Śląska | Katowice | Chorzów, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Świętochłowice | 426 980 |
| 75 | Tychy | Katowice | bieruńsko-lędziński; Mysłowice, Tychy | 256 577 |
| 76 | Dąbrowa Górnicza | Sosnowiec | będziński, zawierciański; Dąbrowa Górnicza | 394 851 |
| 77 | Sosnowiec | Sosnowiec | Jaworzno, Sosnowiec | 305 383 |
| 78 | Bielsko-Biała | Bielsko-Biała | bielski, pszczyński; Bielsko-Biała | 431 518 |
| 79 | Cieszyn | Bielsko-Biała | cieszyński, żywiecki | 324 690 |
| 80 | Katowice | Katowice | Katowice | 297 439 |
| 81 | Końskie | Kielce | buski, jędrzejowski, kazimierski, konecki, pińczowski, staszowski, włoszczowski | 450 682 |
| 82 | Ostrowiec Świętokrzyski | Kielce | opatowski, ostrowiecki, sandomierski, skarżyski, starachowicki | 430 049 |
| 83 | Kielce | Kielce | kielecki; Kielce | 402 938 |
| 84 | Elbląg | Elbląg | bartoszycki, braniewski, elbląski, lidzbarski; Elbląg | 329 506 |
| 85 | Ostróda | Elbląg | działdowski, iławski, nowomiejski, ostródzki | 311 867 |
| 86 | Olsztyn | Olsztyn | nidzicki, olsztyński, szczycieński; Olsztyn | 388 049 |
| 87 | Ełk | Olsztyn | ełcki, giżycki, gołdapski, kętrzyński, mrągowski, olecki, piski, węgorzewski | 409 715 |
| 88 | Piła | Piła | chodzieski, czarnkowsko-trzcianecki, pilski, wągrowiecki, złotowski | 411 709 |
| 89 | Szamotuły | Piła | grodziski, międzychodzki, nowotomyski, obornicki, szamotulski, wolsztyński | 360 610 |
| 90 | Swarzędz | Poznań | poznański | 317 759 |
| 91 | Poznań | Poznań | Poznań | 516 424 |
| 92 | Gniezno | Konin | gnieźnieński, słupecki, średzki, śremski, wrzesiński | 393 023 |
| 93 | Konin | Konin | kolski, koniński, turecki; Konin | 380 704 |
| 94 | Leszno | Kalisz | gostyński, kościański, leszczyński, rawicki; Leszno | 330 077 |
| 95 | Ostrów Wielkopolski | Kalisz | kępiński, krotoszyński, ostrowski, ostrzeszowski | 349 322 |
| 96 | Kalisz | Kalisz | jarociński, kaliski, pleszewski; Kalisz | 320 019 |
| 97 | Szczecin | Szczecin | policki; Szczecin | 448 487 |
| 98 | Stargard Szczeciński | Szczecin | goleniowski, gryficki, gryfiński, kamieński, łobeski, myśliborski, pyrzycki, stargardzki; Świnoujście | 578 153 |
| 99 | Kołobrzeg | Koszalin | białogardzki, choszczeński, drawski, kołobrzeski, świdwiński, wałecki | 339 548 |
| 100 | Koszalin | Koszalin | koszaliński, sławieński, szczecinecki; Koszalin | 304 829 |
Wybory na podstawie poprzednich ordynacji [edytuj]
1922–1935 [edytuj]
Pierwszym aktem prawnym dotyczącym wyborów do Senatu RP była Ustawa z dnia 28 lipca 1922 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu (Dz. U. z 1922 r. Nr 66, poz. 591), według której ustalono skład izby wyższej parlamentu w latach: 1922, 1928 i 1930. Jej zapisy nawiązywały do uchwalonej tego samego dnia ordynacji wyborczej do Sejmu. Czynne prawo wyborcze przysługiwało obywatelom powyżej 30. roku życia, mającym prawa wyborcze do Sejmu, bierne – osobom powyżej 40. roku życia. 93 senatorów wybierano z list okręgowych, 18 z list państwowych.
Okręgami wyborczymi były poszczególne województwa, w których obsadzano następującą liczbę mandatów:
- poleskim, pomorskim i nowogródzkim – 3,
- m. st. Warszawa, woj. białostockim, stanisławowskim, śląskim i wileńskim – 4,
- tarnopolskim i wołyńskim – 5,
- krakowskim, lubelskim, poznańskim i warszawskim – 7,
- łódzkim – 8,
- kieleckim i lwowskim – 9.
Wyborcy oddawali 1 głos na listę zamkniętą (bez wyboru konkretnego kandydata). Mandaty rozdzielano systemem proporcjonalnym przy pomocy metody d'Hondta – między listy okręgowe na podstawie liczby głosów otrzymanych w danym okręgu, zaś między listy państwowe na podstawie sumy głosów zebranych na obszarze całego kraju.
1935–1938 [edytuj]
Ustawa z dnia 8 lipca 1935 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu (Dz. U. z 1935 r. Nr 47, poz. 320), uchwalona na podstawie konstytucji kwietniowej, zniosła zasadę powszechności wyborów do tej izby. Trzecia część Senatu – 32 osoby – była powoływana bezpośrednio przez Prezydenta RP, pozostała część – 64 senatorów – obejmowała mandaty w wyniku wyborów pośrednich dokonywanych przez wojewódzkie kolegia wyborcze. Według tych zasad wybrano senatorów w 1935 i 1938.
Delegatów do wojewódzkich kolegiów wyborczych wybierali obywatele z tytułu zasługi, wykształcenia lub zaufania (m.in. odznaczeni orderami państwowymi; absolwenci wybranych typów szkół; posiadający stopień oficerski; członkowie samorządów terytorialnych; osoby zajmujące wybrane stanowiska w samorządach oraz organizacjach gospodarczych i zawodowych) powyżej 30. roku życia, posiadającym prawa wyborcze do Sejmu. Bierne prawo wyborcze przysługiwało obywatelom powyżej 40. roku życia, posiadającym prawa wyborcze do Sejmu. Delegatów wybierano na zasadzie większości bezwzględnej (w ewentualnej III turze głosowania wystarczyła większość względna). Następnie tak wybrani członkowie wojewódzkich kolegiów wyborczych dokonywali wyboru senatorów spośród ustalonej przez komisję główną kolegium listy kandydatów.
Każdy z delegatów mógł oddać tyle głosów, ilu senatorów było wybieranych przez dane kolegium. W poszczególnych województwach obsadzano następującą liczbę mandatów:
- nowogródzkim, poleskim, pomorskim i stanisławowskim – 2,
- białostockim, śląskim, tarnopolskim i wileńskim – 3,
- krakowskim, lubelskim, poznańskim i wołyńskim – 4,
- łódzkim i warszawskim – 5,
- m. st. Warszawa, woj. kieleckim i lwowskim – 6.
Senatorami zostawali kandydaci, którzy otrzymali głosy większości delegatów.
1989–2001 [edytuj]
Wybory do nowo powołanego Senatu PRL w 1989 przeprowadzono na podstawie Ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1989 r. Nr 19, poz. 103), zaś wybory do Senatu RP w latach: 1991, 1993 i 1997 – na podstawie Ustawy z dnia 10 maja 1991 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1991 r. Nr 58, poz. 246 z późn. zm.). Czynne prawo wyborcze przysługiwało obywatelom powyżej 18. roku życia, bierne – powyżej 21. roku życia.
Okręgami wyborczymi były obszary poszczególnych województw, w których wybierano po 2 senatorów, a w katowickim i warszawskim – po 3.
Według ordynacji z 1989 uznawano, że wyborca oddaje głos na tych kandydatów, których nazwiska nie zostały skreślone na karcie do głosowania (nie więcej niż liczba obsadzanych w okręgu mandatów). Wybrani zostali kandydaci z kolejno największą liczbą oddanych głosów, przy czym każdy z nich musiał otrzymać więcej niż połowę głosów ważnych. Mandaty obsadzano na zasadzie większości względnej, przy czym każdy głosujący miał prawo wyboru tylu kandydatów, ile miejsc obsadzano w tym okręgu (można było również wybrać mniejszą liczbę kandydatów). Od 1991 mandaty obsadzano na zasadzie większości względnej, przy czym każdy głosujący miał prawo wyboru tylu kandydatów, ile miejsc obsadzano w tym okręgu (można było również wybrać mniejszą liczbę kandydatów).
2001–2011 [edytuj]
Wybory do Senatu RP w latach: 2001, 2005 i 2007 przeprowadzono na podstawie Ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. – Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2001 r. Nr 46, poz. 499 z późn. zm.). Głównymi różnicami między obecnymi a zniesionymi przepisami były: wielkość i kształt okręgów wyborczych oraz liczba mandatów w nich obsadzanych. Podobnie jak obecnie, czynne prawo wyborcze posiadali obywatele powyżej 18. roku życia, zaś bierne powyżej 30. roku życia.
Według ustawy, w poszczególnych okręgach wybierano od 2 do 4 senatorów, przy czym pokrywały się one z okręgami wyborczymi do Sejmu (z wyjątkiem okręgu nr 12, obejmującego obszar okręgów nr 12 i 13 do izby niższej). W danych województwach wybierano tę samą liczbę senatorów, co obecnie. Mandaty obsadzano na zasadzie większości względnej, przy czym każdy głosujący miał prawo wyboru tylu kandydatów, ile miejsc obsadzano w tym okręgu (można było również wybrać mniejszą liczbę kandydatów).
Wykaz okręgów 2001–2011 [edytuj]
Według danych Państwowej Komisji Wyborczej z 19 października 2007[13] (21 października tego roku odbyły się ostatnie wybory do Senatu na podstawie poprzedniej ordynacji) najwięcej mieszkańców – 1 753 921 – zamieszkiwało obszar okręgu wyborczego nr 12 z siedzibą w Krakowie. Najmniej mieszkańców – 603 700 – zamieszkiwało teren okręgu nr 26 (Częstochowa). Najwięcej osób przypadało na mandat w okręgu nr 40 (Szczecin) – 517 094, zaś najmniej w okręgu nr 26 (Częstochowa) – 301 850.
W poszczególnych województwach wybierano następującą liczbę senatorów:
- lubuskim, opolskim, podlaskim i świętokrzyskim – 3;
- warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim – 4;
- kujawsko-pomorskim i podkarpackim – 5;
- lubelskim i pomorskim – 6;
- łódzkim – 7;
- dolnośląskim i małopolskim – 8;
- wielkopolskim – 9;
- mazowieckim i śląskim – 13.
Uwagi:
OKW – okręgowa komisja wyborcza.
LM – liczba ludności w okręgu według danych z 19 października 2007[13].
M – liczba mandatów obsadzanych w okręgu.
LM:M – liczba ludności przypadająca na mandat w okręgu według danych z 19 października 2007[13].
| Nr | Siedziba OKW | Powiaty | LM | M | LM:M |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Legnica | bolesławiecki, głogowski, jaworski, jeleniogórski, kamiennogórski, legnicki, lubański, lubiński, lwówecki, polkowicki, zgorzelecki, złotoryjski; Jelenia Góra, Legnica | 998551 | 3 | 332850 |
| 2 | Wałbrzych | dzierżoniowski, kłodzki, świdnicki, wałbrzyski, ząbkowicki | 690937 | 2 | 345469 |
| 3 | Wrocław | górowski, milicki, oleśnicki, oławski, strzeliński, średzki, trzebnicki, wołowski, wrocławski; Wrocław | 1167705 | 3 | 389235 |
| 4 | Bydgoszcz | bydgoski, inowrocławski, mogileński, nakielski, sępoleński, świecki, tucholski, żniński; Bydgoszcz | 1007938 | 2 | 503969 |
| 5 | Toruń | aleksandrowski, brodnicki, chełmiński, golubsko-dobrzyński, grudziądzki, lipnowski, radziejowski, rypiński, toruński, wąbrzeski, włocławski; Grudziądz, Toruń, Włocławek | 1050788 | 3 | 350263 |
| 6 | Lublin | janowski, kraśnicki, lubartowski, lubelski, łęczyński, łukowski, opolski, puławski, rycki, świdnicki; Lublin | 1205108 | 3 | 401703 |
| 7 | Chełm | bialski, biłgorajski, chełmski, hrubieszowski, krasnostawski, parczewski, radzyński, tomaszowski, włodawski, zamojski; Biała Podlaska, Chełm, Zamość | 979176 | 3 | 326392 |
| 8 | Zielona Góra | województwo lubuskie | 1005845 | 3 | 335282 |
| 9 | Łódź | brzeziński, łódzki wschodni; Łódź | 815659 | 2 | 407830 |
| 10 | Piotrków Trybunalski | bełchatowski, opoczyński, piotrkowski, radomszczański, rawski, skierniewicki, tomaszowski; Piotrków Trybunalski, Skierniewice | 742945 | 2 | 371473 |
| 11 | Sieradz | kutnowski, łaski, łęczycki, łowicki, pabianicki, pajęczański, poddębicki, sieradzki, wieluński, wieruszowski, zduńskowolski, zgierski | 981447 | 3 | 327149 |
| 12 | Kraków | chrzanowski, krakowski, miechowski, myślenicki, olkuski, oświęcimski, suski, wadowicki; Kraków | 1753921 | 4 | 438480 |
| 13 | Nowy Sącz | gorlicki, limanowski, nowosądecki, nowotarski, tatrzański; Nowy Sącz | 773917 | 2 | 386959 |
| 14 | Tarnów | bocheński, brzeski, dąbrowski, proszowicki, tarnowski, wielicki; Tarnów | 712258 | 2 | 356129 |
| 15 | Płock | ciechanowski, gostyniński, mławski, płocki, płoński, przasnyski, sierpecki, sochaczewski, żuromiński, żyrardowski; Płock | 848379 | 2 | 424190 |
| 16 | Radom | białobrzeski, grójecki, kozienicki, lipski, przysuski, radomski, szydłowiecki, zwoleński; Radom | 729984 | 2 | 364992 |
| 17 | Siedlce | garwoliński, łosicki, makowski, miński, ostrołęcki, ostrowski, pułtuski, siedlecki, sokołowski, węgrowski, wyszkowski; Ostrołęka, Siedlce | 960237 | 3 | 320079 |
| 18 | Warszawa | Warszawa | 1589199 | 4 | 397300 |
| 19 | Warszawa | grodziski, legionowski, nowodworski, otwocki, piaseczyński, pruszkowski, warszawski zachodni, wołomiński | 939108 | 2 | 469554 |
| 20 | Opole | województwo opolskie | 1018156 | 3 | 339385 |
| 21 | Krosno | bieszczadzki, brzozowski, jarosławski, jasielski, krośnieński, leski, lubaczowski, przemyski, przeworski, sanocki; Krosno, Przemyśl | 892059 | 2 | 446930 |
| 22 | Rzeszów | dębicki, kolbuszowski, leżajski, łańcucki, mielecki, niżański, ropczycko-sędziszowski, rzeszowski, stalowowolski, strzyżowski, tarnobrzeski; Rzeszów, Tarnobrzeg | 1227916 | 3 | 409305 |
| 23 | Białystok | województwo podlaskie | 1199142 | 3 | 399714 |
| 24 | Gdańsk | gdański, kwidzyński, malborski, nowodworski, starogardzki, sztumski, tczewski; Gdańsk, Sopot | 1019862 | 3 | 339954 |
| 25 | Gdynia | bytowski, chojnicki, człuchowski, kartuski, kościerski, lęborski, pucki, słupski, wejherowski; Gdynia, Słupsk | 1163646 | 3 | 387882 |
| 26 | Bielsko-Biała | bielski, cieszyński, pszczyński, żywiecki; Bielsko-Biała | 750697 | 2 | 375349 |
| 27 | Częstochowa | częstochowski, kłobucki, lubliniecki, myszkowski; Częstochowa | 603700 | 2 | 301850 |
| 28 | Gliwice | gliwicki, tarnogórski; Bytom, Gliwice, Zabrze | 799197 | 2 | 399599 |
| 29 | Rybnik | mikołowski, raciborski, rybnicki, wodzisławski; Jastrzębie-Zdrój, Rybnik, Żory | 723491 | 2 | 361746 |
| 30 | Katowice | bieruńsko-lędziński; Chorzów, Katowice, Mysłowice, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Świętochłowice, Tychy | 1002676 | 3 | 334225 |
| 31 | Sosnowiec | będziński, zawierciański; Dąbrowa Górnicza, Jaworzno, Sosnowiec | 714327 | 2 | 357164 |
| 32 | Kielce | województwo świętokrzyskie | 1302010 | 3 | 434003 |
| 33 | Elbląg | bartoszycki, braniewski, działdowski, elbląski, iławski, lidzbarski, nowomiejski, ostródzki; Elbląg | 646475 | 2 | 323238 |
| 34 | Olsztyn | ełcki, giżycki, gołdapski, kętrzyński, mrągowski, nidzicki, olecki, olsztyński, piski, szczycieński, węgorzewski; Ełk, Olsztyn | 798200 | 2 | 399100 |
| 35 | Kalisz | gostyński, jarociński, kaliski, kępiński, kościański, krotoszyński, leszczyński, ostrowski, ostrzeszowski, pleszewski, rawicki; Kalisz, Leszno | 997772 | 3 | 332591 |
| 36 | Konin | gnieźnieński, kolski, koniński, słupecki, średzki, śremski, turecki, wrzesiński; Konin | 771777 | 2 | 385889 |
| 37 | Piła | chodzieski, czarnkowsko-trzcianecki, grodziski, międzychodzki, nowotomyski, obornicki, pilski, szamotulski, wągrowiecki, wolsztyński, złotowski | 767560 | 2 | 383780 |
| 38 | Poznań | poznański; Poznań | 823067 | 2 | 411534 |
| 39 | Koszalin | białogardzki, choszczeński, drawski, kołobrzeski, koszaliński, sławieński, szczecinecki, świdwiński, wałecki; Koszalin | 647679 | 2 | 323840 |
| 40 | Szczecin | goleniowski, gryficki, gryfiński, kamieński, łobeski, myśliborski, policki, pyrzycki, stargardzki; Szczecin, Świnoujście | 1034188 | 2 | 517094 |
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Wybory 2011 do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2011-08-16].
- ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011.
- ↑ Osiedla: Bieńkowice, Biskupin-Sępolno-Dąbie-Bartoszowice, Borek, Brochów, Gaj, Gajowice, Grabiszyn-Grabiszynek, Huby, Jagodno, Klecina, Krzyki-Partynice, Księże, Oporów, Plac Grunwaldzki, Powstańców Śląskich, Przedmieście Oławskie, Przedmieście Świdnickie, Stare Miasto, Tarnogaj, Wojszyce-Ołtaszyn, Zacisze-Zalesie-Szczytniki.
- ↑ Osiedla: Gądów-Popowice Pd, Jerzmanowo-Jarnołtów-Strachowice-Osiniec, Karłowice-Różanka, Kleczków, Kowale, Kużniki, Leśnica, Lipa Piotrowska, Maślice, Muchobór Mały, Muchobór Wielki, Nadodrze, Nowy Dwór, Ołbin, Osobowice-Rędzin, Pawłowice, Pilczyce-Kozanów-Popowice, Polanowice-Poświętne-Ligota, Pracze Odrzańskie, Psie Pole-Zawidawie, Sołtysowice, Swojczyce-Strachocin-Wojnów, Szczepin, Świniary, Widawa, Żerniki.
- ↑ Osiedle Bałuty Zachodnie, Osiedle Bałuty – Centrum, Osiedle Bałuty – Doły, Osiedle im. Józefa Montwiłła-Mireckiego, Osiedle Julianów – Marysin – Rogi, Osiedle Karolew – Retkinia Wschód, Osiedle Katedralna, Osiedle Koziny, Osiedle Lublinek – Pienista, Osiedle Łagiewniki, Osiedle Nad Nerem, Osiedle Radogoszcz, Osiedle Retkinia Zachód – Smulsko, Osiedle Stare Polesie, Osiedle Śródmieście – Wschód, Osiedle Teofilów – Wielkopolska, Osiedle Zdrowie – Mania, Osiedle Złotno.
- ↑ Osiedle Andrzejów, Osiedle Chojny, Osiedle Chojny – Dąbrowa, Osiedle Dolina Łódki, Osiedle Górniak, Osiedle Mileszki, Osiedle Nowosolna, Osiedle Nr 33, Osiedle Olechów – Janów, Osiedle Piastów – Kurak, Osiedle Rokicie, Osiedle Ruda, Osiedle Stary Widzew, Osiedle Stoki, Osiedle Widzew – Wschód, Osiedle Wiskitno, Osiedle Wzniesień Łódzkich, Osiedle Zarzew.
- ↑ Dzielnice: II, III, IV, XIV, XV, XVI, XVII, XVIII.
- ↑ Dzielnice: I, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII.
- ↑ Dzielnice: Praga Południe, Praga Północ, Rembertów, Targówek, Wesoła.
- ↑ Dzielnice: Mokotów, Ursynów, Wawer, Wilanów.
- ↑ Dzielnice: Białołęka, Bielany, Śródmieście, Żoliborz.
- ↑ Dzielnice: Bemowo, Ochota, Ursus, Włochy, Wola.
- ↑ 13,0 13,1 13,2 Wybory do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej 2007. Wyniki wyborów. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2011-01-07].
|
|||||
|
|||||