Okręgi wyborcze do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Okręgi wyborcze do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej – jednostki podziału terytorialnego Polski utworzone w celu przeprowadzenia wyborów powszechnych do Senatu RP. Obecną liczbę i kształt okręgów reguluje Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112 z późn. zm.). Wszystkie okręgi są jednomandatowe – w 100 okręgach wybiera się więc łącznie 100 senatorów. Nad przeprowadzaniem wyborów czuwają okręgowe komisje wyborcze odpowiednie dla właściwych terytorialnie okręgów wyborczych do Sejmu RP.

Zasady tworzenia okręgów[edytuj | edytuj kod]

Okręgi wyborcze do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej obejmują obszar całości lub części województwa, przy czym ich granice nie mogą naruszać granic okręgów wyborczych do Sejmu a miasta liczące powyżej 500 000 mieszkańców mogą być dzielone na kilka okręgów. Ustaleniu podziału terytorium kraju na okręgi wyborcze i liczby wybieranych w nich senatorów służy norma przedstawicielstwa – iloraz liczby ludności Polski przez 100 (na podstawie danych Państwowej Komisji Wyborczej z 4 sierpnia 2011 wynosi ona 377 813 mieszkańców)[1], przy czym liczba mieszkańców w okręgu nie może być wyższa lub równa dwukrotności normy przedstawicielstwa oraz nie może być niższa niż połowa normy przedstawicielstwa. W województwie wybiera się senatorów w liczbie nie mniejszej niż liczba całkowita będąca ilorazem liczby mieszkańców województwa i normy przedstawicielstwa, a nie większej niż ta liczba całkowita powiększona o 1.

Na terenie gmin wchodzących w skład poszczególnych okręgów wyborczych tworzone są obwody głosowania. Ponadto tworzone mogą być obwody dla:

Państwowa Komisja Wyborcza ma prawo przedkładania Sejmowi wniosków dotyczących propozycji zmian w podziale Polski na okręgi wyborcze, jeżeli konieczność taka wynika ze zmian w zasadniczym podziale terytorialnym państwa lub ze zmiany liczby mieszkańców w okręgu wyborczym lub w kraju. Dokonywanie zmian granic powiatów pociągających za sobą zmiany granic okręgów wyborczych jest zakazane w okresie 12 miesięcy poprzedzających upływ kadencji Sejmu i Senatu oraz po skróceniu kadencji Sejmu i Senatu. Zmian w podziale na okręgi wyborcze można dokonać nie później niż na 3 miesiące przed dniem upływu terminu zarządzenia wyborów do Sejmu i Senatu.

Ustalenie wyniku wyborów w okręgach[edytuj | edytuj kod]

Mandat senatorski w danym okręgu otrzymuje kandydat, który otrzymał największą liczbę głosów ważnych (większość względna), przy czym każdy komitet może wystawić wyłącznie 1 kandydata. Jeżeli dwóch lub więcej kandydatów otrzymało równą liczbę głosów, o pierwszeństwie rozstrzyga większa liczba obwodów głosowania, w których jeden z kandydatów uzyskał więcej głosów, a przy dalszej równości, przeprowadzane jest przez przewodniczącego okręgowej komisji wyborczej losowanie. Jeżeli zostanie zarejestrowany tylko jeden kandydat, uważa się tego kandydata za wybranego, jeżeli w głosowaniu otrzymał więcej niż połowę ważnie oddanych głosów (wybiera się między opcjami „tak” i „nie”).

Wybory uzupełniające[edytuj | edytuj kod]

W razie utraty mandatu przez senatora Prezydent RP zarządza przeprowadzenie wyborów uzupełniających w okręgu, z którego został on wybrany, w ciągu 3 miesięcy od dnia stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora. Wyborów uzupełniających nie przeprowadza się w okresie 6 miesięcy przed dniem, w którym upływa termin zarządzenia wyborów do Sejmu.

Wygaśnięcie mandatu senatora niezwłocznie stwierdza Marszałek Senatu w formie obwieszczenia w następujących wypadkach:

  1. śmierci senatora,
  2. utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów,
  3. pozbawienia mandatu prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu,
  4. zrzeczenia się mandatu (w tym przez odmowę złożenia ślubowania),
  5. zajmowania w dniu wyborów lub powołania w toku kadencji na stanowisko lub powierzenia funkcji, których nie można łączyć z mandatem senatora,
  6. wyboru w toku kadencji na posła do Parlamentu Europejskiego.

Wykaz okręgów[edytuj | edytuj kod]

Okręgi wyborcze do Senatu RP od 2011

Według danych Państwowej Komisji Wyborczej z 4 sierpnia 2011[1] najwięcej mieszkańców – 642 662 – zamieszkiwało obszar okręgu wyborczego nr 30 (największe miasto – Oświęcim), a najmniej mieszkańców – 217 595 – zamieszkiwało teren okręgu nr 61 (Bielsk Podlaski).

W poszczególnych województwach wybiera się następującą liczbę senatorów:

Uwagi:
Największe miasto – miasto o największej liczbie ludności w okręgu według danych z 31 grudnia 2010[2].
OKW – okręgowa komisja wyborcza.
L. miesz. – liczba mieszkańców w okręgu według danych z 4 sierpnia 2011[1].

Nr Największe miasto Siedziba OKW Powiaty L. miesz.
1 Bolesławiec Legnica bolesławiecki, lubański, lwówecki, zgorzelecki 286 927
2 Jelenia Góra Legnica jaworski, jeleniogórski, kamiennogórski, złotoryjski; Jelenia Góra 289 555
3 Legnica Legnica głogowski, legnicki, lubiński, polkowicki; Legnica 410 397
4 Wałbrzych Wałbrzych świdnicki, wałbrzyski 335 977
5 Dzierżoniów Wałbrzych dzierżoniowski, kłodzki, ząbkowicki 339 355
6 Oleśnica Wrocław górowski, milicki, oleśnicki, oławski, strzeliński, średzki, trzebnicki, wołowski, wrocławski 584 994
7 Wrocław Wrocław część Wrocławia[3] 274 610
8 Wrocław Wrocław część Wrocławia[4] 318 198
9 Bydgoszcz Bydgoszcz bydgoski, świecki, tucholski; Bydgoszcz 594 096
10 Inowrocław Bydgoszcz inowrocławski, mogileński, nakielski, sępoleński, żniński 409 165
11 Toruń Toruń chełmiński, toruński; Toruń 339 580
12 Grudziądz Toruń brodnicki, golubsko-dobrzyński, grudziądzki, rypiński, wąbrzeski; Grudziądz 338 765
13 Włocławek Toruń aleksandrowski, lipnowski, radziejowski, włocławski; Włocławek 368 504
14 Puławy Lublin lubartowski, łukowski, opolski, puławski, rycki 443 631
15 Świdnik Lublin janowski, kraśnicki, lubelski, łęczyński, świdnicki 423 603
16 Lublin Lublin Lublin 332 765
17 Biała Podlaska Chełm bialski, parczewski, radzyński; Biała Podlaska 273 626
18 Chełm Chełm chełmski, krasnostawski, włodawski; Chełm 256 977
19 Zamość Chełm biłgorajski, hrubieszowski, tomaszowski, zamojski; Zamość 444 104
20 Zielona Góra Zielona Góra krośnieński, świebodziński, zielonogórski; Zielona Góra 316 270
21 Gorzów Wielkopolski Zielona Góra gorzowski, międzyrzecki, słubicki, strzelecko-drezdenecki, sulęciński; Gorzów Wielkopolski 379 319
22 Nowa Sól Zielona Góra nowosolski, wschowski, żagański, żarski 307 631
23 Łódź Łódź część Łodzi[5] 402 711
24 Łódź Łódź brzeziński, łódzki wschodni; część Łodzi[6] 391 925
25 Kutno Sieradz kutnowski, łęczycki, łowicki, poddębicki 279 474
26 Pabianice Sieradz łaski, pabianicki, zgierski 328 667
27 Zduńska Wola Sieradz pajęczański, sieradzki, wieluński, wieruszowski, zduńskowolski 364 340
28 Piotrków Trybunalski Piotrków Trybunalski bełchatowski, piotrkowski, radomszczański; Piotrków Trybunalski 399 284
29 Tomaszów Mazowiecki Piotrków Trybunalski opoczyński, rawski, skierniewicki, tomaszowski; Skierniewice 337 761
30 Oświęcim Kraków chrzanowski, myślenicki, oświęcimski, suski, wadowicki 642 662
31 Olkusz Kraków krakowski, miechowski, olkuski 417 100
32 Kraków Kraków część Krakowa[7] 345 765
33 Kraków Kraków część Krakowa[8] 357 846
34 Bochnia Tarnów bocheński, brzeski, proszowicki, wielicki 349 000
35 Tarnów Tarnów dąbrowski, tarnowski; Tarnów 370 037
36 Nowy Targ Nowy Sącz limanowski, nowotarski, tatrzański 381 278
37 Nowy Sącz Nowy Sącz gorlicki, nowosądecki; Nowy Sącz 403 038
38 Płock Płock gostyniński, płocki, sierpecki, sochaczewski, żyrardowski; Płock 491 534
39 Ciechanów Płock ciechanowski, mławski, płoński, przasnyski, żuromiński 351 442
40 Legionowo Warszawa legionowski, nowodworski, warszawski zachodni, wołomiński 488 732
41 Pruszków Warszawa grodziski, otwocki, piaseczyński, pruszkowski 497 342
42 Warszawa Warszawa część Warszawy[9] 400 062
43 Warszawa Warszawa część Warszawy[10] 429 164
44 Warszawa Warszawa część Warszawy[11] 373 071
45 Warszawa Warszawa część Warszawy[12] 400 936
46 Ostrołęka Siedlce makowski, ostrołęcki, ostrowski, pułtuski, wyszkowski; Ostrołęka 390 567
47 Mińsk Mazowiecki Siedlce garwoliński, miński, węgrowski 321 929
48 Siedlce Siedlce łosicki, siedlecki, sokołowski; Siedlce 248 159
49 Kozienice Radom białobrzeski, grójecki, kozienicki, przysuski 240 039
50 Radom Radom lipski, radomski, szydłowiecki, zwoleński; Radom 484 717
51 Nysa Opole brzeski, kluczborski, namysłowski, nyski, prudnicki 402 508
52 Opole Opole opolski; Opole 246 742
53 Kędzierzyn-Koźle Opole głubczycki, kędzierzyńsko-kozielski, krapkowicki, oleski, strzelecki 352 577
54 Stalowa Wola Rzeszów leżajski, niżański, stalowowolski, tarnobrzeski; Tarnobrzeg 351 701
55 Mielec Rzeszów dębicki, kolbuszowski, mielecki, ropczycko-sędziszowski, strzyżowski 470 959
56 Rzeszów Rzeszów łańcucki, rzeszowski; Rzeszów 410 837
57 Krosno Krosno brzozowski, jasielski, krośnieński; Krosno 344 178
58 Przemyśl Krosno bieszczadzki, jarosławski, leski, lubaczowski, przemyski, przeworski, sanocki; Przemyśl 548 877
59 Suwałki Białystok augustowski, grajewski, kolneński, łomżyński, moniecki, sejneński, suwalski, zambrowski; Łomża, Suwałki 480 846
60 Białystok Białystok białostocki, sokólski; Białystok 492 069
61 Bielsk Podlaski Białystok bielski, hajnowski, siemiatycki, wysokomazowiecki 217 595
62 Słupsk Gdynia lęborski, słupski, wejherowski; Słupsk 446 210
63 Chojnice Gdynia bytowski, chojnicki, człuchowski, kartuski, kościerski 416 543
64 Gdynia Gdynia pucki; Gdynia 316 197
65 Gdańsk Gdańsk Gdańsk, Sopot 470 557
66 Tczew Gdańsk gdański, starogardzki, tczewski 330 697
67 Malbork Gdańsk kwidzyński, malborski, nowodworski, sztumski 224 903
68 Myszków Częstochowa częstochowski, kłobucki, lubliniecki, myszkowski 368 760
69 Częstochowa Częstochowa Częstochowa 231 465
70 Gliwice Gliwice gliwicki, tarnogórski; Gliwice 428 519
71 Zabrze Gliwice Bytom, Zabrze 342 650
72 Jastrzębie-Zdrój Rybnik raciborski, wodzisławski; Jastrzębie-Zdrój, Żory 414 405
73 Rybnik Rybnik mikołowski, rybnicki; Rybnik 303 955
74 Ruda Śląska Katowice Chorzów, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Świętochłowice 426 980
75 Tychy Katowice bieruńsko-lędziński; Mysłowice, Tychy 256 577
76 Dąbrowa Górnicza Sosnowiec będziński, zawierciański; Dąbrowa Górnicza 394 851
77 Sosnowiec Sosnowiec Jaworzno, Sosnowiec 305 383
78 Bielsko-Biała Bielsko-Biała bielski, pszczyński; Bielsko-Biała 431 518
79 Cieszyn Bielsko-Biała cieszyński, żywiecki 324 690
80 Katowice Katowice Katowice 297 439
81 Końskie Kielce buski, jędrzejowski, kazimierski, konecki, pińczowski, staszowski, włoszczowski 450 682
82 Ostrowiec Świętokrzyski Kielce opatowski, ostrowiecki, sandomierski, skarżyski, starachowicki 430 049
83 Kielce Kielce kielecki; Kielce 402 938
84 Elbląg Elbląg bartoszycki, braniewski, elbląski, lidzbarski; Elbląg 329 506
85 Ostróda Elbląg działdowski, iławski, nowomiejski, ostródzki 311 867
86 Olsztyn Olsztyn nidzicki, olsztyński, szczycieński; Olsztyn 388 049
87 Ełk Olsztyn ełcki, giżycki, gołdapski, kętrzyński, mrągowski, olecki, piski, węgorzewski 409 715
88 Piła Piła chodzieski, czarnkowsko-trzcianecki, pilski, wągrowiecki, złotowski 411 709
89 Szamotuły Piła grodziski, międzychodzki, nowotomyski, obornicki, szamotulski, wolsztyński 360 610
90 Swarzędz Poznań poznański 317 759
91 Poznań Poznań Poznań 516 424
92 Gniezno Konin gnieźnieński, słupecki, średzki, śremski, wrzesiński 393 023
93 Konin Konin kolski, koniński, turecki; Konin 380 704
94 Leszno Kalisz gostyński, kościański, leszczyński, rawicki; Leszno 330 077
95 Ostrów Wielkopolski Kalisz kępiński, krotoszyński, ostrowski, ostrzeszowski 349 322
96 Kalisz Kalisz jarociński, kaliski, pleszewski; Kalisz 320 019
97 Szczecin Szczecin policki; Szczecin 448 487
98 Stargard Szczeciński Szczecin goleniowski, gryficki, gryfiński, kamieński, łobeski, myśliborski, pyrzycki, stargardzki; Świnoujście 578 153
99 Kołobrzeg Koszalin białogardzki, choszczeński, drawski, kołobrzeski, świdwiński, wałecki 339 548
100 Koszalin Koszalin koszaliński, sławieński, szczecinecki; Koszalin 304 829

Wybory na podstawie poprzednich ordynacji[edytuj | edytuj kod]

1922–1935[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym aktem prawnym dotyczącym wyborów do Senatu RP była Ustawa z dnia 28 lipca 1922 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu (Dz. U. z 1922 r. Nr 66, poz. 591), według której ustalono skład izby wyższej parlamentu w latach: 1922, 1928 i 1930. Jej zapisy nawiązywały do uchwalonej tego samego dnia ordynacji wyborczej do Sejmu. Czynne prawo wyborcze przysługiwało obywatelom powyżej 30. roku życia, mającym prawa wyborcze do Sejmu, bierne – osobom powyżej 40. roku życia. 93 senatorów wybierano z list okręgowych, 18 z list państwowych.

Okręgami wyborczymi były poszczególne województwa, w których obsadzano następującą liczbę mandatów:

Wyborcy oddawali 1 głos na listę zamkniętą (bez wyboru konkretnego kandydata). Mandaty rozdzielano systemem proporcjonalnym przy pomocy metody d'Hondta – między listy okręgowe na podstawie liczby głosów otrzymanych w danym okręgu, zaś między listy państwowe na podstawie sumy głosów zebranych na obszarze całego kraju.

1935–1938[edytuj | edytuj kod]

Ustawa z dnia 8 lipca 1935 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu (Dz. U. z 1935 r. Nr 47, poz. 320), uchwalona na podstawie konstytucji kwietniowej, zniosła zasadę powszechności wyborów do tej izby. Trzecia część Senatu – 32 osoby – była powoływana bezpośrednio przez Prezydenta RP, pozostała część – 64 senatorów – obejmowała mandaty w wyniku wyborów pośrednich dokonywanych przez wojewódzkie kolegia wyborcze. Według tych zasad wybrano senatorów w 1935 i 1938.

Delegatów do wojewódzkich kolegiów wyborczych wybierali obywatele z tytułu zasługi, wykształcenia lub zaufania (m.in. odznaczeni orderami państwowymi; absolwenci wybranych typów szkół; posiadający stopień oficerski; członkowie samorządów terytorialnych; osoby zajmujące wybrane stanowiska w samorządach oraz organizacjach gospodarczych i zawodowych) powyżej 30. roku życia, posiadającym prawa wyborcze do Sejmu. Bierne prawo wyborcze przysługiwało obywatelom powyżej 40. roku życia, posiadającym prawa wyborcze do Sejmu. Delegatów wybierano na zasadzie większości bezwzględnej (w ewentualnej III turze głosowania wystarczyła większość względna). Następnie tak wybrani członkowie wojewódzkich kolegiów wyborczych dokonywali wyboru senatorów spośród ustalonej przez komisję główną kolegium listy kandydatów.

Każdy z delegatów mógł oddać tyle głosów, ilu senatorów było wybieranych przez dane kolegium. W poszczególnych województwach obsadzano następującą liczbę mandatów:

Senatorami zostawali kandydaci, którzy otrzymali głosy większości delegatów.

1989–2001[edytuj | edytuj kod]

Wybory do nowo powołanego Senatu PRL w 1989 przeprowadzono na podstawie Ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1989 r. Nr 19, poz. 103), zaś wybory do Senatu RP w latach: 1991, 1993 i 1997 – na podstawie Ustawy z dnia 10 maja 1991 r. – Ordynacja wyborcza do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1991 r. Nr 58, poz. 246 z późn. zm.). Czynne prawo wyborcze przysługiwało obywatelom powyżej 18. roku życia, bierne – powyżej 21. roku życia.

Okręgami wyborczymi były obszary poszczególnych województw, w których wybierano po 2 senatorów, a w katowickim i warszawskim – po 3.

Według ordynacji z 1989 uznawano, że wyborca oddaje głos na tych kandydatów, których nazwiska nie zostały skreślone na karcie do głosowania (nie więcej niż liczba obsadzanych w okręgu mandatów). Wybrani zostali kandydaci z kolejno największą liczbą oddanych głosów, przy czym każdy z nich musiał otrzymać więcej niż połowę głosów ważnych. Mandaty obsadzano na zasadzie większości względnej, przy czym każdy głosujący miał prawo wyboru tylu kandydatów, ile miejsc obsadzano w tym okręgu (można było również wybrać mniejszą liczbę kandydatów). Od 1991 mandaty obsadzano na zasadzie większości względnej, przy czym każdy głosujący miał prawo wyboru tylu kandydatów, ile miejsc obsadzano w tym okręgu (można było również wybrać mniejszą liczbę kandydatów).

2001–2011[edytuj | edytuj kod]

Wybory do Senatu RP w latach: 2001, 2005 i 2007 przeprowadzono na podstawie Ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. – Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2001 r. Nr 46, poz. 499 z późn. zm.). Głównymi różnicami między obecnymi a zniesionymi przepisami były: wielkość i kształt okręgów wyborczych oraz liczba mandatów w nich obsadzanych. Podobnie jak obecnie, czynne prawo wyborcze posiadali obywatele powyżej 18. roku życia, zaś bierne powyżej 30. roku życia.

Według ustawy, w poszczególnych okręgach wybierano od 2 do 4 senatorów, przy czym pokrywały się one z okręgami wyborczymi do Sejmu (z wyjątkiem okręgu nr 12, obejmującego obszar okręgów nr 12 i 13 do izby niższej). W danych województwach wybierano tę samą liczbę senatorów, co obecnie. Mandaty obsadzano na zasadzie większości względnej, przy czym każdy głosujący miał prawo wyboru tylu kandydatów, ile miejsc obsadzano w tym okręgu (można było również wybrać mniejszą liczbę kandydatów).

Wykaz okręgów 2001–2011[edytuj | edytuj kod]

Okręgi wyborcze do Senatu RP w latach 2001–2011

Według danych Państwowej Komisji Wyborczej z 19 października 2007[13] (21 października tego roku odbyły się ostatnie wybory do Senatu na podstawie poprzedniej ordynacji) najwięcej mieszkańców – 1 753 921 – zamieszkiwało obszar okręgu wyborczego nr 12 z siedzibą w Krakowie. Najmniej mieszkańców – 603 700 – zamieszkiwało teren okręgu nr 26 (Częstochowa). Najwięcej osób przypadało na mandat w okręgu nr 40 (Szczecin) – 517 094, zaś najmniej w okręgu nr 26 (Częstochowa) – 301 850.

W poszczególnych województwach wybierano następującą liczbę senatorów:

Uwagi:
OKW – okręgowa komisja wyborcza.
LM – liczba ludności w okręgu według danych z 19 października 2007[13].
M – liczba mandatów obsadzanych w okręgu.
LM:M – liczba ludności przypadająca na mandat w okręgu według danych z 19 października 2007[13].

Nr Siedziba OKW Powiaty LM M LM:M
1 Legnica bolesławiecki, głogowski, jaworski, jeleniogórski, kamiennogórski, legnicki, lubański, lubiński, lwówecki, polkowicki, zgorzelecki, złotoryjski; Jelenia Góra, Legnica 998551 3 332850
2 Wałbrzych dzierżoniowski, kłodzki, świdnicki, wałbrzyski, ząbkowicki 690937 2 345469
3 Wrocław górowski, milicki, oleśnicki, oławski, strzeliński, średzki, trzebnicki, wołowski, wrocławski; Wrocław 1167705 3 389235
4 Bydgoszcz bydgoski, inowrocławski, mogileński, nakielski, sępoleński, świecki, tucholski, żniński; Bydgoszcz 1007938 2 503969
5 Toruń aleksandrowski, brodnicki, chełmiński, golubsko-dobrzyński, grudziądzki, lipnowski, radziejowski, rypiński, toruński, wąbrzeski, włocławski; Grudziądz, Toruń, Włocławek 1050788 3 350263
6 Lublin janowski, kraśnicki, lubartowski, lubelski, łęczyński, łukowski, opolski, puławski, rycki, świdnicki; Lublin 1205108 3 401703
7 Chełm bialski, biłgorajski, chełmski, hrubieszowski, krasnostawski, parczewski, radzyński, tomaszowski, włodawski, zamojski; Biała Podlaska, Chełm, Zamość 979176 3 326392
8 Zielona Góra województwo lubuskie 1005845 3 335282
9 Łódź brzeziński, łódzki wschodni; Łódź 815659 2 407830
10 Piotrków Trybunalski bełchatowski, opoczyński, piotrkowski, radomszczański, rawski, skierniewicki, tomaszowski; Piotrków Trybunalski, Skierniewice 742945 2 371473
11 Sieradz kutnowski, łaski, łęczycki, łowicki, pabianicki, pajęczański, poddębicki, sieradzki, wieluński, wieruszowski, zduńskowolski, zgierski 981447 3 327149
12 Kraków chrzanowski, krakowski, miechowski, myślenicki, olkuski, oświęcimski, suski, wadowicki; Kraków 1753921 4 438480
13 Nowy Sącz gorlicki, limanowski, nowosądecki, nowotarski, tatrzański; Nowy Sącz 773917 2 386959
14 Tarnów bocheński, brzeski, dąbrowski, proszowicki, tarnowski, wielicki; Tarnów 712258 2 356129
15 Płock ciechanowski, gostyniński, mławski, płocki, płoński, przasnyski, sierpecki, sochaczewski, żuromiński, żyrardowski; Płock 848379 2 424190
16 Radom białobrzeski, grójecki, kozienicki, lipski, przysuski, radomski, szydłowiecki, zwoleński; Radom 729984 2 364992
17 Siedlce garwoliński, łosicki, makowski, miński, ostrołęcki, ostrowski, pułtuski, siedlecki, sokołowski, węgrowski, wyszkowski; Ostrołęka, Siedlce 960237 3 320079
18 Warszawa Warszawa 1589199 4 397300
19 Warszawa grodziski, legionowski, nowodworski, otwocki, piaseczyński, pruszkowski, warszawski zachodni, wołomiński 939108 2 469554
20 Opole województwo opolskie 1018156 3 339385
21 Krosno bieszczadzki, brzozowski, jarosławski, jasielski, krośnieński, leski, lubaczowski, przemyski, przeworski, sanocki; Krosno, Przemyśl 892059 2 446930
22 Rzeszów dębicki, kolbuszowski, leżajski, łańcucki, mielecki, niżański, ropczycko-sędziszowski, rzeszowski, stalowowolski, strzyżowski, tarnobrzeski; Rzeszów, Tarnobrzeg 1227916 3 409305
23 Białystok województwo podlaskie 1199142 3 399714
24 Gdańsk gdański, kwidzyński, malborski, nowodworski, starogardzki, sztumski, tczewski; Gdańsk, Sopot 1019862 3 339954
25 Gdynia bytowski, chojnicki, człuchowski, kartuski, kościerski, lęborski, pucki, słupski, wejherowski; Gdynia, Słupsk 1163646 3 387882
26 Bielsko-Biała bielski, cieszyński, pszczyński, żywiecki; Bielsko-Biała 750697 2 375349
27 Częstochowa częstochowski, kłobucki, lubliniecki, myszkowski; Częstochowa 603700 2 301850
28 Gliwice gliwicki, tarnogórski; Bytom, Gliwice, Zabrze 799197 2 399599
29 Rybnik mikołowski, raciborski, rybnicki, wodzisławski; Jastrzębie-Zdrój, Rybnik, Żory 723491 2 361746
30 Katowice bieruńsko-lędziński; Chorzów, Katowice, Mysłowice, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Świętochłowice, Tychy 1002676 3 334225
31 Sosnowiec będziński, zawierciański; Dąbrowa Górnicza, Jaworzno, Sosnowiec 714327 2 357164
32 Kielce województwo świętokrzyskie 1302010 3 434003
33 Elbląg bartoszycki, braniewski, działdowski, elbląski, iławski, lidzbarski, nowomiejski, ostródzki; Elbląg 646475 2 323238
34 Olsztyn ełcki, giżycki, gołdapski, kętrzyński, mrągowski, nidzicki, olecki, olsztyński, piski, szczycieński, węgorzewski; Ełk, Olsztyn 798200 2 399100
35 Kalisz gostyński, jarociński, kaliski, kępiński, kościański, krotoszyński, leszczyński, ostrowski, ostrzeszowski, pleszewski, rawicki; Kalisz, Leszno 997772 3 332591
36 Konin gnieźnieński, kolski, koniński, słupecki, średzki, śremski, turecki, wrzesiński; Konin 771777 2 385889
37 Piła chodzieski, czarnkowsko-trzcianecki, grodziski, międzychodzki, nowotomyski, obornicki, pilski, szamotulski, wągrowiecki, wolsztyński, złotowski 767560 2 383780
38 Poznań poznański; Poznań 823067 2 411534
39 Koszalin białogardzki, choszczeński, drawski, kołobrzeski, koszaliński, sławieński, szczecinecki, świdwiński, wałecki; Koszalin 647679 2 323840
40 Szczecin goleniowski, gryficki, gryfiński, kamieński, łobeski, myśliborski, policki, pyrzycki, stargardzki; Szczecin, Świnoujście 1034188 2 517094

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Wybory 2011 do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2011-08-16].
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011.
  3. Osiedla: Bieńkowice, Biskupin-Sępolno-Dąbie-Bartoszowice, Borek, Brochów, Gaj, Gajowice, Grabiszyn-Grabiszynek, Huby, Jagodno, Klecina, Krzyki-Partynice, Księże, Oporów, Plac Grunwaldzki, Powstańców Śląskich, Przedmieście Oławskie, Przedmieście Świdnickie, Stare Miasto, Tarnogaj, Wojszyce-Ołtaszyn, Zacisze-Zalesie-Szczytniki.
  4. Osiedla: Gądów-Popowice Pd, Jerzmanowo-Jarnołtów-Strachowice-Osiniec, Karłowice-Różanka, Kleczków, Kowale, Kużniki, Leśnica, Lipa Piotrowska, Maślice, Muchobór Mały, Muchobór Wielki, Nadodrze, Nowy Dwór, Ołbin, Osobowice-Rędzin, Pawłowice, Pilczyce-Kozanów-Popowice, Polanowice-Poświętne-Ligota, Pracze Odrzańskie, Psie Pole-Zawidawie, Sołtysowice, Swojczyce-Strachocin-Wojnów, Szczepin, Świniary, Widawa, Żerniki.
  5. Osiedle Bałuty Zachodnie, Osiedle Bałuty – Centrum, Osiedle Bałuty – Doły, Osiedle im. Józefa Montwiłła-Mireckiego, Osiedle Julianów – Marysin – Rogi, Osiedle Karolew – Retkinia Wschód, Osiedle Katedralna, Osiedle Koziny, Osiedle Lublinek – Pienista, Osiedle Łagiewniki, Osiedle Nad Nerem, Osiedle Radogoszcz, Osiedle Retkinia Zachód – Smulsko, Osiedle Stare Polesie, Osiedle Śródmieście – Wschód, Osiedle Teofilów – Wielkopolska, Osiedle Zdrowie – Mania, Osiedle Złotno.
  6. Osiedle Andrzejów, Osiedle Chojny, Osiedle Chojny – Dąbrowa, Osiedle Dolina Łódki, Osiedle Górniak, Osiedle Mileszki, Osiedle Nowosolna, Osiedle Nr 33, Osiedle Olechów – Janów, Osiedle Piastów – Kurak, Osiedle Rokicie, Osiedle Ruda, Osiedle Stary Widzew, Osiedle Stoki, Osiedle Widzew – Wschód, Osiedle Wiskitno, Osiedle Wzniesień Łódzkich, Osiedle Zarzew.
  7. Dzielnice: II, III, IV, XIV, XV, XVI, XVII, XVIII.
  8. Dzielnice: I, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII.
  9. Dzielnice: Praga Południe, Praga Północ, Rembertów, Targówek, Wesoła.
  10. Dzielnice: Mokotów, Ursynów, Wawer, Wilanów.
  11. Dzielnice: Białołęka, Bielany, Śródmieście, Żoliborz.
  12. Dzielnice: Bemowo, Ochota, Ursus, Włochy, Wola.
  13. 13,0 13,1 13,2 Wybory do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej 2007. Wyniki wyborów. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2011-01-07].