Świadkowie Jehowy w Serbii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Świadkowie Jehowy w Serbii
Państwo  Serbia
Liczebność
(2017)
3922
% ludności kraju
(2017)
0,05%
Liczba zborów
(2017)
67
Rozpoczęcie działalności ok. 1925
Mapa lokalizacyjna Serbii
Belgrad
Belgrad
Geographylogo.svg
Biuro Oddziału w Serbii

Świadkowie Jehowy w Serbii – wspólnota religijna Świadków Jehowy w Serbii, licząca w 2017 roku 3922 głosicieli, należących do 67 zborów[1][a]. Na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej w 2017 roku zgromadziły się 8144 osoby[2]. Działalność miejscowych wyznawców oraz Świadków Jehowy w Czarnogórze koordynuje Biuro Oddziału w Belgradzie[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1931 roku rozpoczęto wyświetlanie Fotodramy stworzenia w serbskich miastach

Początki[edytuj | edytuj kod]

W latach 20. XX w. działalność na terenie Królestwa Jugosławii nadzorowało rumuńskie Biuro Oddziału założone w roku 1920 w Klużu[4]. Działalność na terenie dzisiejszej Serbii zapoczątkowano w trzeciej dekadzie XX wieku w Wojwodinie w okolicach miasta Apatin. W 1925 roku w rodzinne strony powrócił Franz Brand, który z wierzeniami Badaczy Pisma Świętego zetknął się w 1922 roku w Innsbrucku w Austrii, dokąd udał się w poszukiwaniu pracy[5]. Przyłączył się on do małej grupki osób studiujących Biblię, która publikacje biblijne otrzymywała od krewnych ze Stanów Zjednoczonych. Przetłumaczono 2 broszury na język serbski jednak wkrótce grupa ta poza Franzem Brandem odłączyła się od Badaczy Pisma Świętego[6].

Po przeprowadzce do Mariboru Franz zorganizował grupę studium Biblii, która 9 września 1930 zarejestrowała korporację „Latarnia Morska – Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego w Królestwie Jugosławii”. Dzięki tej korporacji prawnej można było urządzać zebrania religijne oraz prowadzić działalność kaznodziejską[7].

W roku 1931 w większych miastach Królestwa Jugosławii wyświetlano „Fotodramę stworzenia”, która wzbudzała duże zainteresowanie. W roku 1933 szeregi Świadków Jehowy zasilili współwyznawcy z Niemiec, którzy na skutek zaciekłych prześladowań opuścili swoją ojczyznę – był wśród nich m.in. Martin Pötzinger. Alfred Tuček, dyrygent orkiestry gwardii królewskiej z Mostaru wraz z żoną Friedą jako pionierzy dzielili się z ludźmi wiedzą biblijną na terenie całej Jugosławii – w tym i Serbii. W 1935 roku w Mariborze odbył się kongres, w którym uczestniczyli głosiciele z Austrii. W tym też roku Biuro Oddziału przeniesiono z słoweńskiego Mariboru do stolicy Serbii – Belgradu. W 1936 roku delegaci uczestniczyli w międzynarodowym kongresie w Lucernie[8].

Okres prześladowań[edytuj | edytuj kod]

W sierpniu 1936 roku działalność Świadków Jehowy została oficjalnie zakazana. Władze opieczętowały Sale Królestwa oraz skonfiskowały znalezioną literaturę. Zebrania religijne przeprowadzano w domach prywatnych. Zamierzano też uniemożliwić głoszenie. Pionierzy z Niemiec, mimo że byli wielokrotnie aresztowani, w dalszym ciągu prowadzili działalność kaznodziejską. Rozpowszechniano wówczas broszurę w języku serbskim Sędzia Rutherford demaskuje piątą kolumnę, która bezpośrednio piętnowała wsparcie udzielone faszystowskim władzom przez Kościół katolicki. Kilku zagranicznych pionierów wydalono z kraju, a dla wydawców broszury prokurator żądał kary od 10 do 15 lat więzienia[9].

6 kwietnia 1941 roku wojska niemieckie zaatakowały Jugosławię. W wyniku intensywnych nalotów Biuro Oddziału w Belgradzie uległo zniszczeniu i zostało zamknięte. Druk i dostarczanie literatury biblijnej zorganizowano w Zagrzebiu. Z Chorwacji do Serbii literaturę przewoził kolejarz serbskiego pochodzenia, Stevan Stanković. Gdy został przyłapany przez policję, trafił do obozu koncentracyjnego w Jasenovacu, gdzie zmarł. Literaturę biblijną do zborów dostarczał również Mihovil Balković, który kilkukrotnie był aresztowany. Zginął pod koniec wojny w listopadzie 1944 roku, gdy z domu zabrali go partyzanci i ścięli[10].

W Serbii faszyści utworzyli obozy koncentracyjne. W obozie w Borze uwięziono ponad 150 Świadków Jehowy z Węgier i z Rumunii[11].

W całym kraju zebrania religijne urządzano potajemnie w małych grupach.

Po wojnie, we wrześniu 1946 roku aresztowano 18 Świadków Jehowy. Po pięciomiesięcznym śledztwie w lutym 1947 oskarżono ich o próbę obalenia socjalizmu i przywrócenia ustroju kapitalistycznego pod kierownictwem Stanów Zjednoczonych. Na kary od roku do 15 lat więzienia skazano 14 Świadków Jehowy, a Rudolfa Kalle, Dušana Mikića i Edmunda Stropnika na karę śmierci przez rozstrzelanie. Po protestach współwyznawców z zagranicy karę śmierci zamieniono na 20 lat więzienia[12][8]. W 1949 roku w Jugosławii zanotowano liczbę 460 głosicieli, w 1950 – 517, a rok później 601.

Legalizacja i rozwój[edytuj | edytuj kod]

9 września 1953 roku Socjalistyczna Federalna Republika Jugosławii pod rządami marszałka Tito oficjalnie zarejestrowała Chrześcijańską Wspólnotę Religijną Świadków Jehowy[13]. Rejestracja pozwalała zgromadzać się w wyznaczonych salach i rozsyłać literaturę biblijną, lecz nie można było prowadzić działalności kaznodziejskiej od domu do domu, za którą groziły grzywny. Dlatego głoszono potajemnie i nieoficjalnie[14]. Dalej też młodzi Świadkowie Jehowy odbywali kilkuletnie wyroki więzienia za odmowę podjęcia służby wojskowej[15].

W 1957 roku w Zagrzebiu w dawnym warsztacie przerobionym na Salę Królestwa miał miejsce pierwszy powojenny kongres dla jugosłowiańskich Świadków Jehowy. W tym też roku w Belgradzie zakupiono budynek, w którym urządzono Salę Królestwa oraz lokalne biuro[16]. W 1958 roku w Chorwacji powielano publikacje religijne dla wyznawców z całej Jugosławii[16]. W roku 1960 zbory zaczęli odwiedzać nadzorcy obwodu, początkowo w weekendy a później pełnoczasowo[17].

W 1967 roku w kongresie „Dzieło czynienia uczniów” w Klagenfurcie w Austrii uczestniczyło 889 jugosłowiańskich wyznawców. Rok później w austriackim Villach odbył się kolejny kongres „Dobra nowina dla wszystkich narodów” dla Świadków Jehowy z Jugosławii, w którym uczestniczyło 2319 osób[18]. W 1969 roku zorganizowano ośmiodniowy kongres międzynarodowy „Pokój na ziemi” w Norymberdze w Niemczech. Program był przedstawiany również w językach serbsko-chorwackim oraz słoweńskim[19]. Od tego okresu aż do rozpadu Związku Radzieckiego, literaturę biblijną drukowaną w Niemczech dla bułgarskich współwyznawców potajemnie przewożono przez Serbię[20].

W roku 1980 w Wiedniu odbył się kongres „Miłość Boża” dla Świadków Jehowy z Jugosławii. 13 lipca 1983 roku po korzystnym wyroku Sądu Najwyższego rzadziej dochodziło do aresztowań głosicieli i konfiskat ich publikacji[21].

Po rozpadzie Jugosławii[edytuj | edytuj kod]

Od 16 do 18 sierpnia 1991 roku w Zagrzebiu, odbył się pierwszy w Jugosławii kongres międzynarodowy „Lud miłujący wolność Bożą”. Zebrały się 14 684 osoby, w tym współwyznawcy z Serbii[22][23]. W 1992 roku w stolicy otwarto nowe biuro w Belgradzie przy ulicy Milorada Mitrovicia. Z Chorwacji do Serbii skierowano małżeństwo Helen i Daniela Nizanów misjonarzy, absolwentów Szkoły Gilead, którzy pomogli w zorganizowaniu pracy biura[24]. Po blisko 50 latach w Belgradzie ponownie tłumaczono literaturę biblijną na język serbski. Pod koniec roku 1995 prace przeniesiono do nowego, większego biura[25]. Trzyosobowy Komitet Kraju sprawował nadzór nad działalności w Serbii i Czarnogórze[26].

W 1992 roku współwyznawcy z Bośni i Hercegowiny otrzymali pomoc humanitarną zorganizowaną przez austriackie Biuro Oddziału przekazaną poprzez biuro w Belgradzie na tereny Bośni kontrolowane przez siły serbskie[27]. Do pomocy w prowadzeniu działalności kaznodziejskiej skierowano pionierów specjalnych z Włoch[25].

W okresie wojny trwającej po rozpadzie Jugosławii w zakładach karnych z powodu neutralnej postawy wobec konfliktów narodowościowych przebywało 21 serbskich głosicieli[28].

23 lipca 1999 roku na zgromadzeniach okręgowych pod hasłem „Prorocze słowo Boże” w Belgradzie wydano „Chrześcijańskie Pisma Greckie” w języku serbskim. Pełny przekład Biblii w „Przekładzie Nowego Świata” w języku serbskim zapisywany zarówno grażdanką jak i alfabetem łacińskim ukazał się w roku 2006[29].

9 kwietnia 2001 roku Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zabroniło importu literatury biblijnej. Zdemolowano kilka Sal Królestwa[28]. W okresie tym dochodziło do agresywnego zachowania wobec głosicieli, a także zdemolowano kilka Sal Królestwa. Świadkowie Jehowy w Serbii mogą się legalnie spotykać i prowadzić działalność kaznodziejską zachowując jednak ostrożność[28]. Import literatury religijnej przywrócono w roku 2007.

W 2006 roku w stolicy powstała grupa chińskojęzyczna[30].

W 2008 roku działało w Serbii 3918 głosicieli. Pod koniec roku 2009 i na początku 2010 do kraju dotarli kolejni misjonarze ze 127 i 128 klasy Szkoły Gilead. 8 lutego 2010 roku prawnie zarejestrowano Chrześcijańską Społeczność Religijną Świadków Jehowy w Serbii. Wiosną 2014 roku niemieccy współwyznawcy zorganizowali pomoc humanitarną dla poszkodowanych przez powódź[31]. W lipcu 2015 roku delegacja Świadków Jehowy z Serbii brała udział w kongresie specjalnym „Naśladujmy Jezusa!” w Sofii w Bułgarii[32], a niektóre punkty programu z kongresu specjalnego w Zagrzebiu, były transmitowane na kongres w Belgradzie[33][34]. W czerwcu 2017 roku delegacja Świadków Jehowy z Serbii uczestniczyła w kongresie specjalnym „Nie poddawaj się!” w Wiedniu[35].

Zebrania odbywają się w językach: serbskim, serbskim migowym, romani (Serbia)[36], angielskim, chińskim i węgierskim.

Serbskie Biuro Oddziału nadzoruje tłumaczenie literatury biblijnej na język serbski i serbski język migowy[3].

Statystyki[edytuj | edytuj kod]

Liczba głosicieli (w tym pionierów)[edytuj | edytuj kod]

Dane na podstawie oficjalnych raportów o działalności[37]:

  • najwyższa liczba głosicieli osiągnięta w danym roku służbowym[b] (liczby nad słupkami na wykresie)
  • przeciętna liczba pionierów w danym roku służbowym (ciemniejszym odcieniem, liczby na słupkach wykresu, od 2017 roku tylko pionierów pełnoczasowych, bez pomocniczych)

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbory i grupy serbskojęzyczne działają również w Bośni i Hercegowinie, Danii, Francji, Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i w Szwecji, natomiast grupy posługujące się językiem romani (Serbia) znajdują się w Szwecji i we Włoszech.
  2. Rok służbowy liczony jest od września poprzedniego roku kalendarzowego do sierpnia danego roku kalendarzowego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Serbia – Ilu tam jest Świadków Jehowy. jw.org. [dostęp 2018-01-08].
  2. Watchtower: Sprawozdanie z działalności Świadków Jehowy na całym świecie w roku służbowym 2017. jw.org.
  3. a b Watchtower: Biuro Oddziału w Serbii. jw.org. [dostęp 2013-12-13].
  4. Watchtower: Rocznik Świadków Jehowy: 2006. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2006, s. 76.
  5. Watchtower. Powody do radości na Bałkanach. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”. CXXIII, s. 19–21, 15 października 2002. ISSN 1234-1150. 
  6. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 143–146.
  7. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 146.
  8. a b Watchtower. Bóg był dla mnie miłosierny. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 26-29, 1 lipca 2008. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1169. 
  9. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 159, 160.
  10. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 164-166.
  11. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 164, 165.
  12. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 170, 171.
  13. Status prawny w Unii Europejskiej. Watchtower, 2016, s. 4. (ang.)
  14. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 173, 174.
  15. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 172, 173.
  16. a b Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 178.
  17. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 178-181.
  18. Watchtower: Rocznik Świadków Jehowy: 1989. Towarzystwo Strażnica, 1989, s. 144. (ang.)
  19. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 183-185.
  20. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 187-189.
  21. Królestwo Boże panuje!. Towarzystwo Strażnica, 2014, s. 147.
  22. Powody do radości na Bałkanach. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 19–21, 15 października 2002. ISSN 1234-1150. 
  23. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 190.
  24. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 228, 229.
  25. a b Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 229.
  26. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 233.
  27. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 227, 228.
  28. a b c Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 231.
  29. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 230, 231.
  30. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 245.
  31. Watchtower: Świadkowie Jehowy organizują akcję pomocy na Bałkanach. jw.org, 2014-07-25. [dostęp 2014-07-25].
  32. Pozdrowienia ze specjalnego kongresu w Bułgarii. tv.jw.org, 2016-09-19. [dostęp 2016-09-19].
  33. Iz izvještaja izdvajamo. „Nasza Służba Królestwa”, s. 4, grudzień 2015. Watchtower (chorw.). 
  34. Croatia Special Convention Hospitality Committee: Special Convention of Jehovah’s Witnesses in Zagreb, Croatia, 2015 (ang.). zagreb2015.org, 2015. [dostęp 2015-08-06].
  35. Watchtower: Kongresy specjalne 2017. jw2017.org, 2016-10-01. [dostęp 2017-09-18].
  36. Jelena Đukić Pejić: Zašto Romi idu u Jehovine svedoke?. dw.com, 2017-07-24. [dostęp 2018-01-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]