Beata Poźniak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Beata Poźniak
Ilustracja
Imię i nazwisko Beata Pozniak Daniels
Data i miejsce urodzenia 30 kwietnia 1960
Gdańsk
Zawód aktorka, producent filmowy, reżyser
Lata aktywności od 1980
Strona internetowa

Beata Poźniak, właśc. Beata Poźniak Daniels (ur. 30 kwietnia 1960 w Gdańsku) – polska aktorka, reżyser filmowy i teatralny, producentka filmowa, malarka.

Jest pierwszą nieanglojęzyczna aktorką, która nagrała w języku angielskim audiobooka[1][2] – jej książka mówiona została wyróżniona przez Washington Post[3], a inne zostały bestsellerami. Poźniak jest jedyną Polką, która po studiach w Polsce zdołała zagrać w USA, w amerykańskich produkcjach nominowanych do Oskara: JFK Olivera Stone’a (siedem nominacji do Oskara) i All These Voices zdobywając studenckiego Oskara. Poźniak jest koproducentką filmu dokumentalnego An Unknown Country, który otrzymał nominację do nagrody EMMY[4][5]. Jako działaczka na rzecz kobiet zainicjowała ustawę (H.J. 316) wprowadzającą Dzień Kobiet w USA[6][7]. Działa charytatywnie – jej obrazy licytowane są na aukcjach, a dochody z nich przeznaczane na cele medyczne[8][9].

Odcisk dłoni i podpis Beaty Poźniak w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w Gdańsku w rodzinie lekarskiej. W Gdańsku skończyła szkołę średnią, a następnie studiowała w łódzkiej PWSFTViT (Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi), do której dostała się z pierwszą lokatą.

Na trzecim roku studiów zadebiutowała w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku w roli Justyny w Vatzlavie Mrożka u boku Jerzego Kiszkisa. Jeszcze jako studentka – na 40-lecie pracy scenicznej Tadeusza Gwiazdowskiego – została zaproszona do zagrania jego córki, Helenki w Panu Damazym Józefa Blizińskiego, wyreżyserowanym przez Jerzego Afanasjewa. Po studiach zaangażowała się do Teatru Współczesnego w Warszawie, gdzie zadebiutowała w sztuce Alana Ayckbourna pt. Jak się kochają partnerując Wiesławowi Michnikowskiemu, Czesławowi Wołłejce, Zofii Kucównie i Krzysztofowi Kowalewskiemu. W musicalu Agnieszki Osieckiej Niech no tylko zakwitną jabłonie zagrała Cnotliwą Zuzannę, matkę i jednocześnie jej córkę – Kasię Traktorzystkę.

W telewizji zadebiutowała na drugim roku PWSFTViT jako Teodozja w serialu Życie Kamila Kuranta z Krzysztofem Pieczyńskim, w reżyserii Grzegorza Warchoła. Kręcenie serialu przerwał stan wojenny (1981). W 1983 roku zagrała dziewczynę, która usiłując łamać stereotypy chce zostać kapitanem Żeglugi Wielkiej w Szczęśliwym brzegu z Jerzym Bińczyckim jako kapitanem oraz Stanisławą Celińską i Wojciechem Pokorą. W musicalu Rozrywka po staropolsku – programie telewizyjnym w reżyserii Wojciecha Pokory, zagrała słodką zakochaną panienkę.

Śpiewała poezje Gałczyńskiego z Michałem Bajorem do muzyki Marka Grechuty i Władysława Szpilmana w programie reżyserowanym przez Barbarę Borys-DamięckąDeszcz[10]. W r. 1985 wyjechała do Stanów Zjednoczonych. Przed samym wyjazdem zagrała jeszcze, jednocześnie, w filmie Kronika wypadków miłosnych Andrzeja Wajdy i w spektaklu telewizyjnym Przedstawienie Hamleta we wsi Głucha Dolna jako Andzia, u boku Janusza Gajosa i Stanisławy Celińskiej. Inscenizacja ta została zaliczona do Złotej Setki Teatru TV.

W Stanach zadebiutowała w filmie nominowanym do Oskara, JFK Olivera Stone’a jako Marina Oswald – żona domniemanego zabójcy prezydenta Kennedy’egoLee Harveya Oswalda, którego zagrał Gary Oldman. Beata Poźniak znana jest z kreowania ról skomplikowanych i kontrowersyjnych, takich jak m.in.: rola rewolucjonistki w Kronikach młodego Indiany Jonesa, która usiłuje obalić rząd, czy też rola lekarki, w serialu Melrose Place, poślubiającej geja. Pamiętana jest także z roli podwójnej agentki, CIA i izraelskiego Mossadu, w serialu JAG Wojskowe Biuro Śledcze. Wystąpiła gościnnie w serialu komediowym Szaleję za tobą[11] z Helen Hunt i Paulem Reiserem. Za rolę pierwszej kobiety – Prezydenta Świata[12] w filmie Babilon 5, wytwórnia Warner Bros. wypromowała ją do nagrody Emmy (uznawanej za „telewizyjnego Oskara”).

Działalność społeczna i polityczna[edytuj | edytuj kod]

Była prekursorką uchwalenia ustawy wprowadzającej uznanie w Stanach Zjednoczonych Dnia Kobiet jako oficjalnego święta. Jej inicjatywę poparła członkini Kongresu amerykańskiego Maxine Waters przedstawiając w 1994 roku projekt ustawy przed amerykańskim Kongresem i Senatem (nr ustawy: H.J. Res. 316)[13]. W 1997 roku została uhonorowana przez burmistrza Los Angeles Richarda J. Riordana[14].

Beata Poźniak założyła organizację pozarządową non-profit Women’s Day USA[15]. Wsparło ją w tym wiele znanych osobistości ze świata politycznego, a także artystycznego z Hollywood. Wśród nich byli m.in.: muzyk Stevie Wonder, aktorka Diane Lane, pierwsza kobieta – premier Kanady Kim Campbell, adwokat Gloria Allred i wiele innych.

Wyróżnienia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • Nagrody Independent Spirit Awards. Reprezentowała kategorię „Najlepszy film zagraniczny” (1992) Była prezenterką wraz z Bradem Pittem, Johnny Deppem, Sofią Coppola, Anthony Hopkinsem i Jodie Foster[16].
  • Uhonorowana przez burmistrza Los Angeles Richarda J. Riordana za działalność na rzecz praw kobiet w (1997)[17].
  • Zasiada w Jury Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej (Academy of Motion Picture Arts and Sciences) w Los Angeles rozdającej rokrocznie nagrodę Emmy (lata: 1996, 1997, 1998, 2005, 2012, 2018).
  • Nagroda „Croatian Heart Award”, wraz z Michaelem Yorkiem i Johnym Savage, za film Freedom From Despair[18][19] (2005)
  • Wyróżnienie przez „Washington Post” jako lektorka Najlepszego Audiobooka Roku 2015[20]. Poźniak jest nie tylko pierwszą Polką, ale pierwszą nieanglojęzyczną aktorką, która nagrała audiobooka w języku angielskim w USA, dla największego wydawnictwa na świecie Random House[21].
  • Oskar Studencki, przyznawany przez Akademię Filmową w Hollywood[22] za film amerykański, eksperymentalny All These Voices, w którym zagrała aktorkę, która przetrwała pobyt w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu[23].
  • Bohaterka książki Jasona Normana o rzemiośle aktorskim w USA „Before the Camera Rolled”. Jedną z bohaterek jest Beata Poźniak, która została zapamiętana z zagrania roli Mariny Oswald, żony domniemanego zabójcy prezydenta Kennedy’ego[24].
  • Na festiwalu filmowym w Gdyni była prezenterką z reżyserem Pawłem Pawlikowskim reprezentując kategorię: Najlepsza Reżyseria[25] (2017).
  • Odcisnęła dłoń podczas 22. Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach na Promenadzie Gwiazd (2017)
  • Nagroda „Człowiek Sukcesu” – za całokształt pracy – przyznawany przez magazyn „Osobowości i sukces” (2018)
  • Nagroda Emmy, Nominacja dla filmu dokumentalnego An Unknown Country, którego jest koproducentką (2018)
  • Nagroda Pracy Organicznej im. Marii Konopnickiej „za wybitne osiągnięcia w sztuce i za obronę praw kobiet na całym świecie” przyznano w GRAMMY LA Live w USA (2019)
  • Nagroda IANICIUS im. Klemensa Janickiego „za wybitne osiągnięcia aktorskie i literackie” (2019)
  • Nagroda – The Earphones Award Winner – najlepszy lektor za audiobooka „Drive Your Plow Over the Bones of the Dead” Olgi Tokarczuk. Tlum. Antonia Lloyd-Jones – Wydawnictwo Penguin Random House (2019)[26]

Sztuki plastyczne i multimedialne[edytuj | edytuj kod]

Obrazy i rzeźby[27] Beaty Poźniak znajdują się w kolekcji[28] Cedar Sinai Art Council w Hollywood. Pokazano jej twórczość w Palm Springs Art Museum, Bergamot Station, Morpheus Gallery oraz w Raleigh Studios. Filmy multimedialne jak Mnemosyne czy Ludzie na moście[29] są eksperymentalne[30].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy (jako aktorka)

  • 1979: Blaszany bębenek (Die Blechtrommel) (niewymieniona w czołówce)
  • 1980: Pierścień w świńskim ryju
  • 1980: Tango ptaka, jako Karolinka, kelnerka
  • 1981: Człowiek z żelaza (niewymieniona w czołówce)
  • 1981: Kłamczucha, jako Ola, uczennica (niewymieniona w czołówce)
  • 1983: Stan wewnętrzny, jako kobieta w czerni
  • 1983: Szczęśliwy brzeg, jako Pola
  • 1984: Deszcz (musical)
  • 1984: Umarłem, aby żyć, jako pielęgniarka
  • 1984: Królowa śniegu, jako księżniczka
  • 1985: Kronika wypadków miłosnych, jako Zosia
  • 1985: Rozrywka po staropolsku (musical)
  • 1985: Przedstawienie Hamleta we wsi Głucha Dolna, jako Ofelia
  • 1987: Życie w obrazach (Vie en images), jako Alice Eber
  • 1989: White in Bad Light, jako narrator (głos)
  • 1991: Ferdydurke (30 Door Key), jako Flora Gente
  • 1991: JFK, jako Marina Oswald
  • 1992: At Night the Sun Shines, jako Annabelle
  • 1993: Ramona!, jako pacjentka doktor Mesmers, Amanda Peoples
  • 1994: Łzy z nieba (Heaven’s Tears, Love and War), jako Ingrid Steiner
  • 1994: Psychic Detective, jako Laina Pozok (video game)
  • 1995: Matczyny dar (A Mother’s Gift), jako Kristine Reinmuller
  • 1997: Balkan Island: The Last Story of the Century, jako Marylin
  • 1998: Women’s Day: Making of a Bill
  • 1999: Śmiertelna rozgrywka (Enemy Action), jako Fatima
  • 1999: How to Get Laid at the End of the World, jako Beata
  • 2001: Mixed Signals, jako Erica Chamberlain
  • 2002: Mnemosyne, jako Mnemosyne
  • 2004: Wolność z desperacji (Freedom From Despair), jako narrator (głos)
  • 2006: Cyxork 7, jako Jacy Anderson
  • 2006: Miriam, jako Margritas
  • 2009: On Profiles in Courage
  • 2010: Żona Oficera (The Officer’s Wife), jako Cecylia, żona oficera (głos)
  • 2014: People on the Bridge, jako poetka Szymborska
  • 2015: All These Voices, jako Beata
  • 2018: Scenes in a Mind, jako Katrina
  • 2019: Obywatel Jones, jako Rhea Clyman
  • 2019: Mortal Kombat 11 Skarlet (głos)[31]

Seriale telewizyjne (jako aktorka)

  • 1981: Białe tango, jako dziewczyna na przyjęciu
  • 1982: Życie Kamila Kuranta, jako Teodozja
  • 1993: Szaleję za tobą (Mad About You), jako Masha
  • 1993: Melrose Place, jako dr Katya Petrova-Fielding
  • 1993: Dzikie palmy (Wild Palms), jako Tambor
  • 1993: Kroniki młodego Indiany Jonesa (The Young Indiana Jones Chronicles), jako Irene
  • 1997: Baza Pensacola (Pensacola: Wings of Gold), jako Eva Terenko
  • 1997: Babylon 5, jako prezydent Susanna Luchenko
  • 1997: Mroczne niebo (Dark Skies), jako Ludmiła
  • 1997: JAG – Wojskowe Biuro Śledcze (JAG), jako Malka
  • 2000: Klasa na obcasach, jako Betty, nauczycielka angielskiego
  • 2001: Sprawy rodzinne (Family Law), jako Mary Kobish
  • 2002: The Drew Carey Show, jako Raisa
  • 2002: Wbrew regułom (Philly), jako Thomas Jury Forewoman (niewymieniona w czołówce)
  • 2003: Dowody zbrodni (Cold Case), jako Tammy (niewymieniona w czołówce)
  • 2005–2007: Złotopolscy, jako Helena Ziomek, przyjaciółka Agaty
  • 2010: Ojciec Mateusz, jako Ewa Pol, gwiazda z Hollywood

Scenarzystka

  • 2001: Roots
  • 2002: Mnemosyne
  • 2014: People on the Bridge

Reżyserka filmowa

  • 1998: Women’s Day: Making of a Bill
  • 2001: Roots
  • 2002: Mnemosyne
  • 2009: On Profiles in Courage
  • 2013: An Interview with Lech Wałęsa
  • 2014: People on the Bridge

Producent filmowy

  • 1998: Women’s Day: Making of a Bill
  • 2001: Roots
  • 2002: Mnemosyne
  • 2009: On Profiles in Courage
  • 2014: People on the Bridge
  • 2015: An Unknown Country

Spektakle teatralne[edytuj | edytuj kod]

Aktorka

Reżyserka teatralna

  • 1989: Poetry Discordia, Theatre Discordia w Los Angeles
  • 1990: Return Of Umbilicus, Theatre-Theater w Los Angeles
  • 1990: Poeticus Umbilicus, Heliotrope Theatre w Los Angeles
  • 1991: Immigration and the American Experience, Raleigh Studios w Los Angeles
  • 1992: We & They, Gallery Theatre w Los Angeles
  • 1992: Changing Flags, Raleigh Studios w Los Angeles
  • 1996: Meat, Bing Theatre w Los Angeles

Książki mówione[edytuj | edytuj kod]

  • 2012: „The Winter Palace: A Novel of Catherine the Great”, powieść o Katarzynie Wielkiej dla wydawnictwa Random House
  • 2014: „Empress of the Night: A Novel of Catherine the Great”, powieść o Katarzynie Wielkiej dla wydawnictwa Random House
  • 2015: „The Tsar of Love and Techno” – Wydawnictwo Penguin Random House (wyróżnienie przez The Washington Post jako Najlepszy Audiobook roku)
  • 2016: „The Illuminae Files” – Nagroda – Audie Award (Oskar dla audiobooków)
  • 2019: „Libretto for the Desert: Poems Dedicated to the Victims of Genocide and War” Blackstone Publishing
  • 2019: „Drive Your Plow Over the Bones of the Dead” Olga Tokarczuk Wydawnictwo Penguin Random House 2019 Earphones Award za najlepszą interpretacje książki[32]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Beata Poźniak: Empress of the AudioBook. thehollywoodtimes(strona internetowa), 2014-04-29. [dostęp 2018-09-02].
  2. Z Gdańska do Hollywood. Amerykański sen Beaty Poźniak. Gazeta Wyborcza (strona internetowa), 2016-01-10. [dostęp 2018-09-02].
  3. Polska aktorka nagrodzona przez Washington Post. Fakt (strona internetowa), 2018. [dostęp 2018-09-02].
  4. Documentary. WNET (strona internetowa), 2018-02-22. [dostęp 2018-09-02].
  5. An unknown country. Princeton University Library. [dostęp 2018-09-02].
  6. Gloria Allred about International Women’s Day. YouTube, 2012-01-01. [dostęp 2018-09-02].
  7. Dzien Kobiet z Beata Pozniak – TV Polonia wywiad. TVP Polonia, 2015. [dostęp 2018-09-02].
  8. [http:/beata.com/newpage/givingback/childrenhospital.html Children’s Hospital/Chase Foundation]. beata.com. [dostęp 2018-09-02].
  9. Let’s find a cure for neutropenia campaign. crowdrise.com. [dostęp 2018-09-02].
  10. Deszcz (Rain) 1‬‏ – YouTube.
  11. Helen Hunt, Paul Reiser and Beata Pozniak on „Mad About You” – YouTube.
  12. „Access Hollywood” interview – Beata Pozniak‬‏ – YouTube.
  13. Taking Up the Banner for Women Everywhere – Los Angeles Times.
  14. http://www.womensday.org/riordan.html%7C.
  15. Women’s Day USA.
  16. http://beata.com/newpage/givingback/indspiritawards.html%7C.
  17. AIT Portfolio, cultmachine.com [dostęp 2018-08-07] (ang.).
  18. http://www.freedomfromdespair.com/%7C.
  19. http://www.freedomfromdespair.com/photogallery.html%7C.
  20. Polka nagrała najlepszy amerykański audiobook. Stowarzyszenie Filmowców Polskich (strona internetowa), 2015-12-03. [dostęp 2018-08-05].
  21. Przeczytany przez nią audiobook jednym z najpopularniejszych. WPolityce.pl (strona internetowa), 2018-12-03. [dostęp 2018-08-05].
  22. Studenckie Oscary dla Polek: „Lokatorki”, „All These Voices” i „Once upon a Line”. Stowarzyszenie Filmowców Polskich (strona internetowa), 2016-08-30. [dostęp 2018-08-05].
  23. „All These Voices” w reżyserii Davida Gersona otrzymał nominację do studenckich Oscarów. Stowarzyszenie Filmowców Polskich (strona internetowa), 2016-08-03. [dostęp 2018-08-05].
  24. Before the Camera Rolled: A Look at Supporting Roles in Well Known Movies. The Huffington Post (strona internetowa), 2017-12-29. [dostęp 2018-08-05].
  25. Gala zakończenia 42. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Trojmiasto.pl (strona internetowa), 2017-09-24. [dostęp 2018-08-05].
  26. DRIVE YOUR PLOW OVER THE BONES OF THE DEAD by Olga Tokarczuk Antonia Lloyd-Jones Trans Read by Beata Pozniak (ang.). AudioFile Magazine. [dostęp 2019-09-14].
  27. Rennaisance Woman. Santa Monica College (strona internetowa), 2004-01-01. [dostęp 2018-09-01].
  28. Beata Poźniak. Cultmachine (strona internetowa), 2018-09-01. [dostęp 2018-09-01].
  29. Ludzie na moście – z Beatą Poźniak rozmawia Ilona Waksmundzki. Magazyn Polonia (strona internetowa), 2014-11-10. [dostęp 2018-09-01].
  30. Beata Poźniak, Polka która grała w JFK Olivera Stone’a. Rzeczpospolita (gazeta) (strona internetowa), 2018-05-05. [dostęp 2018-09-01].
  31. Beata Poźniak użyczyła głosu postaci z „Mortal Kombat 11”. Stowarzyszenie Filmowców Polskich, 2019-04-24. [dostęp 2019-09-14].
  32. Drive Your Plow Over the Bones of the Dead by Olga Tokarczuk (ang.). Penguin Random House Audio. [dostęp 2019-09-14].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]