Bronisław Baczko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bronisław Baczko
Ilustracja
Bronisław Baczko, Warszawa, 24 stycznia 2005
Data i miejsce urodzenia 13 czerwca 1924
Warszawa
Data i miejsce śmierci 29 sierpnia
Genewa
Zawód filozof, historyk

Bronisław Baczko (ur. 13 czerwca 1924 w Warszawie, zm. 29 sierpnia 2016 w Genewie[1]) – polski filozof, historyk myśli społecznej, współzałożyciel warszawskiej szkoły historyków idei, wybitny wykładowca związany z Uniwersytetem Warszawskim (1952–1968), Instytutem Filozofii i Socjologii PAN, Université de Clermont-Ferrand(fr.) (1969–1973) a od 1973 r. z Uniwersytetem Genewskim. Doktor honoris causa Université de Tours i Université de Strasbourg II.

Życiorys[edytuj]

Dzieciństwo spędził w Warszawie. W wieku 15 lat wyjechał do Lwowa. Wrócił do Polski jako oficer Ludowego Wojska Polskiego. Uchwałą Prezydium KRN z 9 stycznia 1947 odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi[2].

W październiku 1950 roku Główny Zarząd Polityczny Wojska Polskiego skierował go na studia do Instytutu Kształcenia Kadr Naukowych.

Od 1952 roku zatrudniony na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Początkowo zaangażowany w rozwój myśli marksistowskiej i w walkę ze szkołą lwowsko-warszawską (napisał m.in. pamflet O poglądach filozoficznych i społeczno-politycznych Tadeusza Kotarbińskiego, TKKN, Warszawa 1951), stopniowo przechodził na pozycje rewizjonistyczne.

Wychowawca wielu pokoleń polskich filozofów i socjologów – m.in. Jana Garewicza, Marka J. Siemka, Zbigniewa Kuderowicza, Adama Sikory, Jerzego Szackiego, Jerzego Ładyki.

Opublikował studium Rousseau: samotność i wspólnota (1964), w którym wystąpił jako historyk idei, rysujący szerokie, socjologiczne tło dla indywidualnej historii Jana Jakuba. W zbiorze artykułów Człowiek i światopoglądy (1965) zajmował się zarówno zagadnieniami takimi, jak spór Hegla i Rousseau, jak i polską myślą filozoficzną oraz egzystencjalizmem. W 1968, w trakcie wydarzeń marcowych 1968 r., został usunięty z Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego i zmuszony do emigracji. Od 1974 związany był z Uniwersytetem Genewskim. Zajmował się przede wszystkim historią rewolucji francuskiej, utopiami i wyobrażeniami zbiorowymi.

Jego książka Hiob, mój przyjaciel była nominowana do Nagrody Literackiej Nike 2002[3]. Laureat prestiżowej nagrody im. Eugenia Balzana za badania nad oświeceniem. Z polskich historyków tę nagrodę, zwaną włosko-szwajcarskim Noblem, wcześniej otrzymał jedynie Andrzej Walicki[4].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj]

Najważniejsze prace[edytuj]

  • O poglądach filozoficznych i społeczno-politycznych Tadeusza Kotarbińskiego, Instytut Kształcenia Kadr Naukowych przy KC PZPR – Katedra Materializmu Dialektycznego i Historycznego Książka i Wiedza, Warszawa 1951.
  • Filozofia francuskiego oświecenia, wybór, tłum., wstęp i przypisy: Bronisław Baczko, wyd. PWN, Warszawa 1961.
  • Rousseau: samotność i wspólnota, wyd. PWN, Warszawa 1964.
  • Filozofia i socjologia XX wieku, t 1–2, Bronisław Baczko (red.), Wiedza Powszechna, Warszawa 1965.
  • Człowiek i światopoglądy, wyd. PWN, Warszawa 1965.
  • Filozofia polska, Bronisław Baczko (red.), Wiedza Powszechna, Warszawa 1967.
  • Wyobrażenia społeczne: szkice o nadziei i pamięci zbiorowej, przeł. z franc. Małgorzata Kowalska, wyd. PWN, Warszawa 1994.
  • Hiob, mój przyjaciel: obietnice szczęścia i nieuchronność zła (1997), przeł. z franc. Jerzy Niecikowski i Małgorzata Kowalska, wyd. PWN, Warszawa 2001.
  • Jak wyjść z Terroru: Termidor a Rewolucja, przeł. z franc. Wiktor Dłuski, wydawca Słowo/Obraz Terytoria, Gdańsk 2005.


Przypisy

  1. Bronisław Baczko nie żyje. Był wybitnym filozofem, znawcą oświecenia, historykiem myśli społecznej (pol.). wyborcza.pl, 2016-08-29. [dostęp 2016-09-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-01)].
  2. M.P. 1947 nr 59 poz. 418
  3. a b Nagroda Nike 2002 (pol.). nike.org.pl. [dostęp 2015-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-05)].
  4. a b Marek Beylin: Wielka nagroda dla Bronisława Baczki (pol.). wyborcza.pl, 2011-11-18. [dostęp 2016-09-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-01)].
  5. Laureaci (pol.). nagrodatischnera.pl. [dostęp 2016-09-01].
  6. Laureaci. Bronisław Baczko (pol.). nagrodatischnera.pl. [dostęp 2016-09-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-01)].

Linki zewnętrzne[edytuj]