Wiktor Osiatyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wiktor Osiatyński
Wiktor Osiatyński
Wiktor Osiatyński
Data i miejsce urodzenia 6 lutego 1945
Białystok
Data i miejsce śmierci 29 kwietnia 2017
Warszawa
Doktor habilitowany nauk prawnych
Specjalność: historia doktryn polityczno-prawnych
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Wiktor Osiatyński (z lewej) na swoich urodzinach w marcu 2015

Wiktor Osiatyński (ur. 6 lutego 1945 w Białymstoku, zm. 29 kwietnia 2017[1][2] w Warszawie) – polski prawnik, pisarz, publicysta, nauczyciel akademicki, działacz społeczny. Specjalizował się w zakresie prawa konstytucyjnego, historii doktryn politycznych i prawnych oraz praw człowieka.

Życiorys[edytuj]

Ukończył warszawskie VII Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego[3]. Studiował prawo i socjologię na Uniwersytecie Warszawskim i w Polskiej Akademii Nauk[4]. Uzyskał stopień naukowy doktora w zakresie socjologii. Następnie otrzymał stopień doktora habilitowanego[5].

W latach 1991–1997 był dyrektorem Centrum Badań nad Konstytucjonalizmem w Europie Wschodniej w Chicago, zaś w latach 1991–2001 profesorem wizytującym w University of Chicago Law School[4]. W 1995 został profesorem Central European University w Budapeszcie[5]. Od 2002 był zaangażowany w rozwój multidyscyplinarnego centrum praw człowieka na University of Connecticut[4]. Wykładał także m.in. na Uniwersytecie w Sienie, Antioch University w Los Angeles, UCLA, Uniwersytecie Columbia, Stanford University, Uniwersytecie Harvarda[4]. Uczył w więzieniu dla kobiet Frontera w Kalifornii. Był członkiem Komitetu Nauk Politycznych Polskiej Akademii Nauk[6], brał udział w pracach nad przygotowaniem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (1997).

Był również aktywnym działaczem społecznym. W ramach Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka zainicjował powstanie Programu Spraw Precedensowych, został członkiem jego rady programowej. Zajął się szerzeniem informacji o uzależnieniach, w tym alkoholizmie, do której to choroby publicznie sam się przyznał[7]. Był autorem publikacji poświęconych alkoholizmowi i współtwórcą Komisji Edukacji w Dziedzinie Alkoholizmu, jednego z programów Fundacji im. Stefana Batorego[5].

Był także feministą[8][9]. W 2006 znalazł się w gronie czterech inicjatorów zawiązania Partii Kobiet[10].

Zasiadał w radzie Fundacji Centrum im. prof. Bronisława Geremka. Prowadził cykliczny program Zrozumieć świat w radiu Tok FM.

W 2004 został laureatem Nagrody im. księdza Józefa Tischnera dla publicysty lub eseisty, a w 2011 laureatem przyznawanej przez Instytut Spraw Publicznych Nagrody im. Jerzego Zimowskiego. W 2016 Konfederacja Lewiatan i Fundacja na Rzecz Myślenia im. Barbary Skargi uhonorowały go Nagrodą Za Odważne Myślenie. W tym samym roku za działalność na rzecz praw człowieka rzecznik praw obywatelskich nadał mu Nagrodę im. Pawła Włodkowica[11].

Grób Wiktora Osiatyńskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

12 maja 2017 został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach[12].

Życie prywatne[edytuj]

Był bratem ekonomisty Jerzego Osiatyńskiego i mężem psycholog Ewy Woydyłło-Osiatyńskiej.

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

Publikacje[edytuj]

Książki[edytuj]

Inne publikacje[edytuj]

  • John Kenneth Galbraith, Społeczeństwo dobrobytu. Państwo przemysłowe, Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1973 (autor wyboru tekstów)
  • Alvin Toffler, Szok przyszłości, Państwowy Instytut Wydawniczy 1974; Wydawnictwo Zysk i S-ka 1998; Wydawnictwo Kurpisz 2007 ​ISBN 978-83-8973-890-5​ (współautor przekładu)
  • Alvin Toffler, Ekospazm, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik” 1977 (autor wstępu)
  • Wizje Stanów Zjednoczonych w pismach Ojców Założycieli, Państwowy Instytut Wydawniczy 1978 (praca zbiorowa; autor wyboru tekstów i opracowania)
  • John Kenneth Galbraith, Ekonomia a cele społeczne, Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1979 ​ISBN 83-01-00044-9​ (przekład z języka angielskiego i wstęp)
  • Robert Jungk, Człowiek tysiąclecia. Wiadomości z warsztatów, w których rodzi się nowe społeczeństwo, Państwowy Instytut Wydawniczy 1981, ​ISBN 83-06-03560-0​ (autor przedmowy)
  • Michael Novak, Przebudzenie etnicznej Ameryki, Państwowy Instytut Wydawniczy 1985, ​ISBN 83-06-01114-7​ (autor wstępu)
  • Alvin Toffler, Trzecia fala, Państwowy Instytut Wydawniczy 1986, 1997, 2001 ​ISBN 83-06-02594-6​; Wydawnictwo Kurpisz 2007 ​ISBN 83-89-73889-9​ (autor przedmowy)
  • Ustawa konstytucyjna z dnia 17 października 1992 roku o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym; Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 1952 roku (przepisy utrzymane w mocy), Wydawnictwo Prawnicze 1993 ​ISBN 83-21-9063-5-4​ (autor przedmowy)
  • Lech Falandysz, Myśli, Łośgraf – Oficyna Wydawnicza 2003, ​ISBN 83-87-57277-2​ (współautor przedmowy)

Przypisy

  1. Nie żyje Wiktor Osiatyński. rp.pl, 29 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-29].
  2. Wiktor Osiatyński nie żyje. Zostawił nam w spadku zobowiązanie, by „spisywać czyny i rozmowy” władzy, by rejestrować łamanie zasad państwa prawa. oko.press, 29 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-30].
  3. Wiktor Osiatynski. liceum7.edu.pl. [dostęp 2012-03-27].
  4. a b c d Wiktor Osiatynski (ang.). ceu.hu. [dostęp 2012-03-27].
  5. a b c Prof. Wiktor Osiatyński. hfpr.org.pl. [dostęp 2012-03-27].
  6. Wiktor Osiatyński w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2012-03-27].
  7. Prof. Wiktor Osiatyński, cz. I, „Alkoholik”. wyborcza.pl, 29 stycznia 2010. [dostęp 2012-03-27].
  8. Wiktor Osiatyński: A czy ty jesteś feministą?. wyborcza.pl, 19 czerwca 2009. [dostęp 2012-03-27].
  9. Monika Głuska-Bagan: Jak feminista z feministką. styl.pl. [dostęp 2012-03-27].
  10. Preambuła. partiakobiet.eu. [dostęp 2012-03-27].
  11. Prof. Wiktor Osiatyński laureatem Nagrody RPO im. Pawła Włodkowica w 2016 r.. rpo.gov.pl, 12 grudnia 2016. [dostęp 2016-12-26].
  12. Ostatnia droga Wiktora Osiatyńskiego. tvn.24.pl, 12 maja 2017. [dostęp 2017-05-12].
  13. Order Odrodzenia Polski dla prof. Wiktora Osiatyńskiego. prezydent.pl, 8 czerwca 2011. [dostęp 2012-03-27].
  14. M.P. z 2011 r. Nr 79, poz. 789
  15. M.P. z 1997 r. Nr 42, poz. 425
  16. Nagroda specjalna Lewiatana dla Wolfganga Schäuble. konfederacjalewiatan.pl, 15 czerwca 2016. [dostęp 2017-07-20].

Linki zewnętrzne[edytuj]