Letalnica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Letalnica bratov Gorišek
Punkt konstrukcyjny K200
Ilustracja
Państwo  Słowenia
Miejscowość Planica
Data otwarcia 21 marca 1969
Rozmiar skoczni (HS) 240 m
Igelit brak
Rekord 252 m
(2019-03-24) Japonia Ryōyū Kobayashi
Najdłuższy skok 253,5 m
(2018-03-22) Austria Gregor Schlierenzauer
Kluby SD Planica
Położenie na mapie Słowenii
Mapa konturowa Słowenii, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Letalnica bratov Gorišek”
46°28′35,46″N 13°43′10,76″E/46,476516 13,719655
Skocznia podczas konkursu
Letalnica podczas finałowych zawodów PŚ w 2015 roku

Letalnica braci Gorišek (dawniej Velikanka, słoweń. olbrzymka) – mamucia skocznia narciarska, położona w dolinie Planica w Alpach Julijskich w Słowenii, otwarta w 1969 roku. Wzgórze zostało nazwane na cześć ich konstruktorów, braci Vlado i Janeza Gorišków. Wspólnie z Vikersundbakken jest największą skocznią narciarską na świecie pod względem umiejscowienia rozmiaru skoczni (HS).

W 2004 roku zmieniono nazwę mamuciej skoczni na Letalnica, co najprościej można przetłumaczyć na skocznia do lotów narciarskich (skocznia mamucia).

Położenie tej skoczni pozwala ze względu na warunki atmosferyczne na rozgrywanie zawodów w godzinach przedpołudniowych. Wówczas, przy słonecznej pogodzie, pojawia się wiatr wiejący ze wschodu o sile w granicach 2–3 m/s. Skocznia jest wyposażona w zasłony przeciwwietrzne z możliwością ich zamykania. Na tej skoczni ustanowiono 28 oficjalnych rekordów świata, a 14 upadkiem lub dotykiem.

W związku z nowymi przepisami Międzynarodowej Federacji Narciarskiej w sezonie 2017/2018 został zmieniony rozmiar skoczni z odległości 225 na 240 metrów[1][2].

Mistrzostwa Świata w Lotach Narciarskich w dniach 10-13 grudnia 2020 były pierwszymi zawodami na Letalnicy rozgrywanymi przy sztucznym oświetleniu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia skoczni w Planicy sięga lat trzydziestych XX wieku. Wtedy to słoweński inżynier Stanko Bloudek postanowił zbudować skocznię narciarską, na której można by skakać dużo ponad 80 metrów. Pierwszy punkt konstrukcyjny Velikanki był położony na 85. metrze. Bloudek do końca życia planował i projektował nowe koncepcje przebudowy skoczni. Po śmierci inżyniera za modernizację skoczni wzięli się bracia Lado i Janez Gorišek. Aby można było rozbudowywać obiekt, konieczne było zbudowanie skoczni w innym miejscu. Nową Velikankę braci Gorisków wzniesiono więc niedaleko, na innym stoku góry. Od tamtej pory istniały dwie Velikanki – większa Gorisków i mniejsza Bloudka. Do 2004 roku obie nazywały się podobnie (Velikanka oraz Bloudkova velikanka). Bloudkova velikanka po przebudowie w 2012 roku posiada obecnie punkt K na 125 metrze i punkt HS na 139 metrze.

1969: Otwarcie skoczni[edytuj | edytuj kod]

6 marca 1969, już dwa dwa tygodnie przed oficjalnym otwarciem, krótko po godzinie 14, jugosłowiański skoczek narciarski Miro Oman miał zaszczyt jako pierwszy przetestować skocznię. Swój skok wylądował na 135 metrze[3][4].

1985: Rekordowa wizyta 150 000 osób w Planicy[edytuj | edytuj kod]

W 1984 roku z okazji 50-lecia Planicy komitet organizacyjny podjął decyzję o modernizacji skoczni. Latem i jesienią 1984 r. Przeprowadzono poważniejsze prace remontowe, a na budowie pod dowództwem braci Gorišek pomagali pracownicy armii jugosłowiańskiej, ochotnicy i różne organizacje robocze. Wykopano 1500 metrów sześciennych materiału i wprowadzono do strefy lądowania. Wydobyli również 300 metrów sześciennych materiału z najazdu. Starą drewnianą wieżę zastąpiono stalową, a stół startowy cofnięto o pięć metrów[5].

W 1985 roku w Planicy odbyły się ósme Mistrzostwa Świata w lotach narciarskich, z najwyższym w historii rekordem frekwencji na poziomie 150 000 osób i rekordem 80 000 osób w jednym wydarzeniu[6]. Podczas imprezy zostały ustanowione trzy rekordy świata: Mike Holland (186 metrów) i Matti Nykänen (187 i 191 metrów). Nykänen zdobył również mistrzostwo świata[7].

1987: Ostatni rekord świata w stylu równoległym[edytuj | edytuj kod]

13 marca 1987 roku, jak Andreas Felder na oficjalnym treningu dotknął ziemi na rekordowym dystansie 192 metrów[8][9]. Następnego dnia, podczas zawodów Pucharu Świata na Velikance, rekord świata 194 metrów w długości skoku ustanowił Polak – Piotr Fijas, runda została odwołana i powtórzona zaraz po tym skoku, w którym Felder skoczył 191 metrów[10][11][12]. Rezultat ten nie został pobity przez następne siedem lat. Jest to zarazem do dziś najdłuższy skok w historii tej dyscypliny oddany w stylu klasycznym[13] 15 marca 1987 roku, ostatniego dnia, Vegard Opaas skoczył 193 metrów, runda została odwołana zaraz po tym skoku[14].

1991: Najdłuższy skok w stylu równoległym w historii[edytuj | edytuj kod]

23 marca 1991, Niemiec André Kiesewetter skoczył 196 metrów, ale dotknął ziemi. Jest to najdłuższy skok w stylu równoległym w historii[15][16]. Następnego dnia, 24 marca 1991 roku, Niemiec Ralf Gebstedt skoczył 190 metrów i wygrał zawody[17][18]. Były to też wtedy ostatnie zawody w Planicy jako zawody w Jugosławii, ponieważ 25 czerwca 1991 roku Słowenia ogłosiła niepodległość.

1994: Przerwana 200-metrowa bariera[edytuj | edytuj kod]

Przed Mistrzostwami Świata w Lotach 1994 skocznia została przebudowana (podniesiono i cofnięto próg skoczni o 10 metrów). Przebudowa ta umożliwiła przekroczenie nieosiągalnej dotychczas bariery 200 metrów. 17 marca 1994 roku pierwszy ustany skok powyżej 200 metrów oddał Fin Toni Nieminen, lądując na 203 metrze (wcześniej Austriak Andreas Goldberger skoczył 202 metry, jednak upadł przy lądowaniu)[19][20].

Następnego dnia Christof Duffner podczas oficjalnego treningu osiągnął 207 metrów, jednak skoku nie ustał. Później tego samego dnia Espen Bredesen ustanowił trzeci rekord świata lądując na 209 metrze[21].

1997: Peterka spowodował manię skoków narciarskich w Słowenii[edytuj | edytuj kod]

W 1997 roku Słowenię ogarnęło wielkie poruszenie, ponieważ Primož Peterka walczył o pierwszą w historii tego kraju wygraną w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata. W sumie 130 000 ludzi zebrało się w ciągu trzech dni, co stanowi drugi największy tłum w historii Planicy i ma najwyższe oceny telewizyjne w historii Słowenii; z czego ponad 70 000 było samych w decydującą sobotę, kiedy to dwa rekordy świata (210 i 212 metrów) zostały ustanowione odpowiednio przez Espena Bredesena i Lasse Ottesen. Peterka zdobył Kryształową Kulę za sezon 1996/97[22][23][24].

W 2000 roku w Planicy odbyły się pierwsze w historii zawody drużynowe w lotach narciarskich. Ustanowiono także dwa rekordy świata; Thomas Hörl ustanowił osiągnął 224,5 metra, a Andreas Goldberger 225 metrów[25][26].

2005: Super niedziela z czterema rekordami świata[edytuj | edytuj kod]

Dnia 20 marca 2005 rekord skoczni był bity czterokrotnie. Ostatecznie skokiem na odległość 239 metrów nowy rekord ustanowił Bjørn Einar Romøren. Jednak najdłuższy skok na tym obiekcie oddał Janne Ahonen, który tego samego dnia uzyskał 240 metrów, jednak upadł i próba ta nie została zaliczona jako skok rekordowy. Zawody te zostały uznane przez obserwatorów, a w szczególności przez media, za jedne z najbardziej emocjonujących zawodów w historii skoków narciarskich[27].

W 2009, przed Mistrzostwami Świata w Lotach 2010, profil zeskoku został zmodernizowany[28].

Do przebudowy skoczni Vikersundbakken w 2011 Letalnica była największą skocznią narciarską i jednocześnie jedyną skocznią na świecie umożliwiającą oddawanie skoków na odległości przekraczające 230 metrów.

W sezonie 2013/14 po raz pierwszy od 16 lat nie został zorganizowany konkurs na tej skoczni, zawody zostały przeniesione na Bloudkovą velikankę, gdzie po raz ostatni zawody PŚ odbywały się w sezonie 1997/98.

Przebudowa (2013/2015) / Planica Nordic Center[edytuj | edytuj kod]

W lecie 2013 roku rozpoczęła się kolejna przebudowa Letalnicy w ramach powstającego kompleksu sportowego Planica Nordic Center (kompleks otwarto w grudniu 2015 roku). Przebudowa tej skoczni objęła budowę nowej wieży najazdowej (próg jest umiejscowiony 5 metrów wyżej i cofnięty o ok. 10 metrów), zmianę profilu zeskoku oraz budowę nowej wieży dla kamer. Przebudowę zakończono w lutym 2015 roku, a w jej wyniku możliwe są skoki 250-metrowe[29]. Po przebudowie punkt konstrukcyjny wynosi 200 metrów, a rozmiar skoczni – 240 metrów.

Pierwsze zawody na przebudowanej Letalnicy odbyły się w dniach 20–22 marca 2015 roku. 20 marca 2015 nowy rekord skoczni ustanowił Peter Prevc, uzyskując 248,5 m.

25 marca 2017 Stefan Kraft ustanowił rekord skoczni, skacząc na odległość 251 m. W następnym skoku Kamil Stoch poprawił ten rekord o pół metra, jednocześnie ustanawiając nieoficjalny rekord Polski w długości lotu.

Od 24 marca 2019 nowym rekordzistą skoczni jest Ryōyū Kobayashi, który uzyskał 252 m.

Parametry skoczni po przebudowie[edytuj | edytuj kod]

  • Punkt konstrukcyjny: 200 m
  • Wielkość skoczni (HS): 240 m
  • Długość najazdu: 133.8 m
  • Nachylenie najazdu: 35.1°
  • Nachylenie progu: 11°-11.5°
  • Długość progu: 8.00 m
  • Wysokość progu: 2.93 m
  • Nachylenie zeskoku: 35.6°/33.2°/30.6°

Lista triumfatorów w konkursach Pucharu Świata[edytuj | edytuj kod]

Data Skocznia Zawody 1. miejsce 2. miejsce 3. miejsce
21–23 marca 1969   K-153 K.O.P. TLN Czechosłowacja Jiří Raška Norwegia Bjørn Wirkola Manfred Wolf
26 marca 1972   K-165 MŚwLN Szwajcaria Walter Steiner Heinz Wosipiwo Czechosłowacja Jiří Raška
15–17 marca 1974   K-165 K.O.P. TLN Szwajcaria Walter Steiner Finlandia Esko Rautionaho Norwegia Dag Fossum
18–20 marca 1977   K-165 K.O.P. TLN Austria Reinhold Bachler Thomas Meisinger Czechosłowacja Ladislav Jirásko
17–18 marca 1979   K-165 MŚwLN Austria Armin Kogler Axel Zitzmann Polska Piotr Fijas
16–17 marca 1985   K-185 MŚwLN Finlandia Matti Nykänen Jens Weißflog Czechosłowacja Pavel Ploc
14 marca 1987   K-185 Puchar Świata Austria Andreas Felder Norwegia Ole Gunnar Fidjestøl Thomas Klauser
15 marca 1987   K-185 Puchar Świata Norwegia Ole Gunnar Fidjestøl Matjaž Zupan Polska Piotr Fijas
23 marca 1991   K-185 Puchar Świata Szwecja Staffan Tällberg Szwajcaria Stefan Zünd Niemcy André Kiesewetter
24 marca 1991   K-185 Puchar Świata Niemcy Ralf Gebstedt Austria Stefan Horngacher Niemcy Dieter Thoma
20 marca 1994   K-185 MŚwLN
Puchar Świata
Czechy Jaroslav Sakala Norwegia Espen Bredesen Włochy Roberto Cecon
22 marca 1997   K-185 Puchar Świata Japonia Takanobu Okabe Japonia Kazuyoshi Funaki Finlandia Jani Soininen
23 marca 1997   K-185 Puchar Świata Japonia Akira Higashi Słowenia Primož Peterka Norwegia Lasse Ottesen
19 marca 1999   K-185 Puchar Świata Niemcy Martin Schmitt Japonia Kazuyoshi Funaki Niemcy Christof Duffner
20 marca 1999   K-185 Puchar Świata Japonia Hideharu Miyahira Niemcy Martin Schmitt Japonia Noriaki Kasai
21 marca 1999   K-185 Puchar Świata Japonia Noriaki Kasai Japonia Hideharu Miyahira Niemcy Martin Schmitt
18 marca 2000   K-185 Puchar Świata
Drużynowy
Niemcy Niemcy
Sven Hannawald
Hansjörg Jäkle
Martin Schmitt
Michael Uhrmann
Finlandia Finlandia
Ville Kantee
Risto Jussilainen
Jani Soininen
Janne Ahonen
Japonia Japonia
Takanobu Okabe
Kazuyoshi Funaki
Hideharu Miyahira
Noriaki Kasai
19 marca 2000   K-185 Puchar Świata Niemcy Sven Hannawald Finlandia Janne Ahonen Austria Andreas Goldberger
17 marca 2001   K-185 Puchar Świata
Drużynowy
Finlandia Finlandia
Jussi Hautamäki
Risto Jussilainen
Tami Kiuru
Veli-Matti Lindström
Austria Austria
Wolfgang Loitzl
Andreas Goldberger
Martin Koch
Stefan Horngacher
Japonia Japonia
Hideharu Miyahira
Kazuya Yoshioka
Masahiko Harada
Noriaki Kasai
18 marca 2001   K-185 Puchar Świata Niemcy Martin Schmitt Finlandia Risto Jussilainen Norwegia Tommy Ingebrigtsen
23 marca 2002   K-185 Puchar Świata
Drużynowy
Finlandia Finlandia
Matti Hautamäki
Veli-Matti Lindström
Risto Jussilainen
Janne Ahonen
Niemcy Niemcy
Christof Duffner
Martin Schmitt
Michael Uhrmann
Sven Hannawald
Austria Austria
Martin Koch
Andreas Widhölzl
Andreas Goldberger
Wolfgang Loitzl
24 marca 2002   K-185 Puchar Świata zawody odwołane z powodu złych warunków pogodowych
21 marca 2003   K-185 Puchar Świata
Drużynowy
Finlandia Finlandia
Veli-Matti Lindström
Janne Ahonen
Tami Kiuru
Matti Hautamäki
Norwegia Norwegia
Henning Stensrud
Bjørn Einar Romøren
Roar Ljøkelsøy
Tommy Ingebrigtsen
Austria Austria
Thomas Morgenstern
Stefan Thurnbichler
Florian Liegl
Andreas Widhölzl
22 marca 2003   K-185 Puchar Świata Finlandia Matti Hautamäki Polska Adam Małysz Austria Martin Höllwarth
23 marca 2003   K-185 Puchar Świata Finlandia Matti Hautamäki Niemcy Sven Hannawald Japonia Hideharu Miyahira
20–21 lutego 2004   K-185 MŚwLN Norwegia Roar Ljøkelsøy Finlandia Janne Ahonen Finlandia Tami Kiuru
22 lutego 2004   K-185 MŚwLN-D Norwegia Norwegia
Bjørn Einar Romøren
Sigurd Pettersen
Tommy Ingebrigtsen
Roar Ljøkelsøy
Finlandia Finlandia
Tami Kiuru
Veli-Matti Lindström
Matti Hautamäki
Janne Ahonen
Austria Austria
Andreas Widhölzl
Andreas Goldberger
Wolfgang Loitzl
Thomas Morgenstern
19 marca 2005   HS 215 Puchar Świata Finlandia Matti Hautamäki Austria Andreas Widhölzl Norwegia Bjørn Einar Romøren
20 marca 2005   HS 215 Puchar Świata Norwegia Bjørn Einar Romøren Norwegia Roar Ljøkelsøy Austria Andreas Widhölzl
18 marca 2006   HS 215 Puchar Świata Norwegia Bjørn Einar Romøren Norwegia Roar Ljøkelsøy Austria Martin Koch
19 marca 2006   HS 215 Puchar Świata Finlandia Janne Happonen Austria Martin Koch Słowenia Robert Kranjec
23 marca 2007   HS 215 Puchar Świata Polska Adam Małysz Szwajcaria Simon Ammann Słowenia Jernej Damjan
24 marca 2007   HS 215 Puchar Świata Polska Adam Małysz Norwegia Anders Jacobsen Austria Martin Koch
25 marca 2007   HS 215 Puchar Świata Polska Adam Małysz Szwajcaria Simon Ammann Austria Martin Koch
14 marca 2008   HS 215 Puchar Świata Austria Gregor Schlierenzauer Finlandia Janne Ahonen Norwegia Bjørn Einar Romøren
15 marca 2008   HS 215 Puchar Świata
Drużynowy
Norwegia Norwegia
Tom Hilde
Johan Remen Evensen
Anders Jacobsen
Anders Bardal
Finlandia Finlandia
Janne Happonen
Matti Hautamäki
Jussi Hautamäki
Janne Ahonen
Austria Austria
Martin Koch
Thomas Morgenstern
Andreas Kofler
Gregor Schlierenzauer
16 marca 2008   HS 215 Puchar Świata Austria Gregor Schlierenzauer Austria Martin Koch Finlandia Janne Happonen
20 marca 2009   HS 215 Puchar Świata Austria Gregor Schlierenzauer Polska Adam Małysz Rosja Dmitrij Wasiljew
21 marca 2009   HS 215 Puchar Świata
Drużynowy
Norwegia Norwegia
Tom Hilde
Johan Remen Evensen
Anders Jacobsen
Anders Bardal
Polska Polska
Kamil Stoch
Łukasz Rutkowski
Stefan Hula
Adam Małysz
Rosja Rosja
Dienis Korniłow
Pavel Karelin
Ilja Roslakow
Dmitrij Wasiljew
22 marca 2009   HS 215 Puchar Świata Finlandia Harri Olli Polska Adam Małysz Szwajcaria Simon Ammann
Słowenia Robert Kranjec
19–20 marca 2010   HS 215 MŚwLN Szwajcaria Simon Ammann Austria Gregor Schlierenzauer Norwegia Anders Jacobsen
21 marca 2010   HS 215 MŚwLN
Drużynowy
Austria Austria
Wolfgang Loitzl
Thomas Morgenstern
Martin Koch
Gregor Schlierenzauer
Norwegia Norwegia
Anders Jacobsen
Anders Bardal
Johan Remen Evensen
Bjørn Einar Romøren
Finlandia Finlandia
Janne Happonen
Olli Muotka
Matti Hautamäki
Harri Olli
18 marca 2011   HS 215 Puchar Świata Austria Gregor Schlierenzauer Austria Thomas Morgenstern Austria Martin Koch
19 marca 2011   HS 215 Puchar Świata
Drużynowy
Austria Austria
Thomas Morgenstern
Andreas Kofler
Martin Koch
Gregor Schlierenzauer
Norwegia Norwegia
Anders Bardal
Johan Remen Evensen
Bjørn Einar Romøren
Tom Hilde
Słowenia Słowenia
Peter Prevc
Jernej Damjan
Jurij Tepeš
Robert Kranjec
20 marca 2011   HS 215 Puchar Świata Polska Kamil Stoch Słowenia Robert Kranjec Polska Adam Małysz
16 marca 2012   HS 215 Puchar Świata Słowenia Robert Kranjec Szwajcaria Simon Ammann Austria Martin Koch
17 marca 2012   HS 215 Puchar Świata
Drużynowy
Austria Austria
Thomas Morgenstern
Andreas Kofler
Gregor Schlierenzauer
Martin Koch
Norwegia Norwegia
Rune Velta
Anders Fannemel
Bjørn Einar Romøren
Anders Bardal
Niemcy Niemcy
Maximilian Mechler
Severin Freund
Andreas Wank
Richard Freitag
18 marca 2012   HS 215 Puchar Świata Austria Martin Koch Szwajcaria Simon Ammann Słowenia Robert Kranjec
22 marca 2013   HS 215 Puchar Świata Austria Gregor Schlierenzauer Słowenia Peter Prevc Polska Piotr Żyła
23 marca 2013   HS 215 Puchar Świata
Drużynowy
Słowenia Słowenia
Jurij Tepeš
Peter Prevc
Andraž Pograjc
Robert Kranjec
Norwegia Norwegia
Rune Velta
Kim René Elverum Sorsell
Anders Bardal
Andreas Stjernen
Austria Austria
Wolfgang Loitzl
Stefan Kraft
Martin Koch
Gregor Schlierenzauer
24 marca 2013   HS 215 Puchar Świata Słowenia Jurij Tepeš Norwegia Rune Velta Słowenia Peter Prevc
20 marca 2015   HS 225 Puchar Świata Słowenia Peter Prevc Słowenia Jurij Tepeš Austria Stefan Kraft
21 marca 2015   HS 225 Puchar Świata
Drużynowy
Słowenia Słowenia
Jurij Tepeš
Anže Semenič
Robert Kranjec
Peter Prevc
Austria Austria
Stefan Kraft
Michael Hayböck
Manuel Fettner
Gregor Schlierenzauer
Norwegia Norwegia
Johann André Forfang
Kenneth Gangnes
Anders Fannemel
Rune Velta
22 marca 2015   HS 225 Puchar Świata Słowenia Jurij Tepeš Słowenia Peter Prevc Norwegia Rune Velta
17 marca 2016   HS 225 Puchar Świata Słowenia Peter Prevc Norwegia Johann André Forfang Słowenia Robert Kranjec
18 marca 2016   HS 225 Puchar Świata Słowenia Robert Kranjec Słowenia Peter Prevc Norwegia Johann André Forfang
19 marca 2016   HS 225 Puchar Świata
Drużynowy
Norwegia Norwegia
Daniel-André Tande
Johann André Forfang
Anders Fannemel
Kenneth Gangnes
Słowenia Słowenia
Anže Semenič
Robert Kranjec
Jurij Tepeš
Peter Prevc
Austria Austria
Manuel Poppinger
Manuel Fettner
Stefan Kraft
Michael Hayböck
20 marca 2016   HS 225 Puchar Świata Słowenia Peter Prevc Słowenia Robert Kranjec Norwegia Johann André Forfang
24 marca 2017   HS 225 Puchar Świata Austria Stefan Kraft Niemcy Andreas Wellinger Niemcy Markus Eisenbichler
25 marca 2017   HS 225 Puchar Świata
Drużynowy
Norwegia Norwegia
Robert Johansson
Johann André Forfang
Anders Fannemel
Andreas Stjernen
Niemcy Niemcy
Markus Eisenbichler
Richard Freitag
Karl Geiger
Andreas Wellinger
Polska Polska
Piotr Żyła
Dawid Kubacki
Maciej Kot
Kamil Stoch
26 marca 2017   HS 225 Puchar Świata Austria Stefan Kraft Niemcy Andreas Wellinger Japonia Noriaki Kasai
23 marca 2018   HS 240 Puchar Świata Polska Kamil Stoch Norwegia Johann André Forfang Austria Stefan Kraft
24 marca 2018   HS 240 Puchar Świata
Drużynowy
Norwegia Norwegia
Daniel-André Tande
Andreas Stjernen
Robert Johansson
Johann André Forfang
Niemcy Niemcy
Markus Eisenbichler
Stephan Leyhe
Andreas Wellinger
Richard Freitag
Słowenia Słowenia
Domen Prevc
Robert Kranjec
Anže Semenič
Peter Prevc
25 marca 2018   HS 240 Puchar Świata Polska Kamil Stoch Austria Stefan Kraft Norwegia Daniel-André Tande
22 marca 2019   HS 240 Puchar Świata Niemcy Markus Eisenbichler Japonia Ryōyū Kobayashi Polska Piotr Żyła
23 marca 2019   HS 240 Puchar Świata
Drużynowy
Polska Polska
Jakub Wolny
Kamil Stoch
Dawid Kubacki
Piotr Żyła
Niemcy Niemcy
Karl Geiger
Constantin Schmid
Richard Freitag
Markus Eisenbichler
Słowenia Słowenia
Anže Semenič
Peter Prevc
Domen Prevc
Timi Zajc
24 marca 2019   HS 240 Puchar Świata Japonia Ryōyū Kobayashi Słowenia Domen Prevc Niemcy Markus Eisenbichler
20-21 marca 2020   HS 240 MŚwLN COVID-19; przeniesione na 11-12 grudnia 2020 r.[30]
22 marca 2020   HS 240 MŚwLN
Drużynowy
COVID-19; przeniesione na 13 grudnia 2020 r.[30]
11-12 grudnia 2020   HS 240 MŚwLN Niemcy Karl Geiger Norwegia Halvor Egner Granerud Niemcy Markus Eisenbichler
13 grudnia 2020   HS 240 MŚwLN
Drużynowy
Norwegia Norwegia
Daniel-André Tande
Johann André Forfang
Robert Johansson
Halvor Egner Granerud
Niemcy Niemcy
Constantin Schmid
Pius Paschke
Markus Eisenbichler
Karl Geiger
Polska Polska
Piotr Żyła
Andrzej Stękała
Kamil Stoch
Dawid Kubacki
25 marca 2021   HS 240 Puchar Świata Japonia Ryōyū Kobayashi Niemcy Markus Eisenbichler Niemcy Karl Geiger
26 marca 2021   HS 240 Puchar Świata Niemcy Karl Geiger Japonia Ryōyū Kobayashi Słowenia Bor Pavlovčič
27 marca 2021   HS 240 Puchar Świata
Drużynowy
silny wiatr; anulowane w połowie pierwszej rundy, wymieniony 28 marca
28 marca 2021   HS 240 Puchar Świata
Drużynowy
Niemcy Niemcy Japonia Japonia Austria Austria
28 marca 2021   HS 240 Puchar Świata Niemcy Karl Geiger Japonia Ryōyū Kobayashi Niemcy Markus Eisenbichler
Skocznia

* K.O.P. TLN – Tydzień lotów narciarskich (Kulm--Oberstdorf--Planica)

Skocznia latem

Rekordziści skoczni[edytuj | edytuj kod]

Skocznia, widok z góry
Zeskok skoczni

Pełna lista wszystkich rekordów skoczni i świata. W porządku chronologicznym:

Data Zawodnik Odległość
6 marca 1969   Miro Oman (premiera) 135.0 m  
21 marca 1969   Jürgen Dommerich 137,0 m  
21 marca 1969   Norwegia Lars Grini 146,0 m  
21 marca 1969   Czechosłowacja Jiří Raška 148,0 m  
21 marca 1969   Horst Queck 149,0 m  
21 marca 1969   Czechosłowacja Josef Matouš 151.0 m
21 marca 1969   Norwegia Bjørn Wirkola 156,0 m Rekord świata
22 marca 1969   Czechosłowacja Jiří Raška 156,0 m Rekord świata
Norwegia Bjørn Wirkola 160,0 m Rekord świata
Czechosłowacja Jiří Raška 164,0 m Rekord świata
23 marca 1969   Manfred Wolf 165,0 m Rekord świata
15 marca 1974   Szwajcaria Walter Steiner 169,0 m Rekord świata
Szwajcaria Walter Steiner 177,0 m
18 marca 1977   Austria Reinhold Bachler 169,0 m  
19 marca 1977   Austria Reinhold Bachler 172,0 m  
20 marca 1977   Bogdan Norčič 181,0 m  
17 marca 1979   Axel Zitzmann 179,0 m  
18 marca 1979   Klaus Ostwald 175,0 m  
Klaus Ostwald 176,0 m Rekord świata
15 marca 1985   Stany Zjednoczone Mike Holland 186,0 m Rekord świata
Finlandia Matti Nykänen 187,0 m Rekord świata
Finlandia Matti Nykänen 191,0 m Rekord świata
13 marca 1987   Austria Andreas Felder 192,0 m  
14 marca 1987   Polska Piotr Fijas 194,0 m Rekord świata
23 marca 1991   Niemcy André Kiesewetter 196,0 m  
17 marca 1994   Austria Martin Höllwarth 196,0 m Rekord świata
Austria Andreas Goldberger 202,0 m  
Finlandia Toni Nieminen 203,0 m Rekord świata
18 marca 1994   Niemcy Christof Duffner 207,0 m  
Data Zawodnik Odległość
18 marca 1994   Norwegia Espen Bredesen 209,0 m Rekord świata
22 marca 1997   Norwegia Espen Bredesen 210,0 m Rekord świata
Norwegia Lasse Ottesen 212,0 m Rekord świata
Niemcy Dieter Thoma 213,0 m  
19 marca 1999   Niemcy Martin Schmitt 219,0 m
Niemcy Martin Schmitt 214,5 m Rekord świata
20 marca 1999   Norwegia Tommy Ingebrigtsen 219,5 m Rekord świata
16 marca 2000   Austria Thomas Hörl 224,5 m Rekord świata
18 marca 2000   Austria Andreas Goldberger 225,0 m Rekord świata
20 marca 2003   Polska Adam Małysz 225,0 m Rekord świata
Finlandia Matti Hautamäki 227,5 m Rekord świata
21 marca 2003   Finlandia Veli-Matti Lindström 232,5 m
22 marca 2003   Finlandia Matti Hautamäki 228,5 m Rekord świata
23 marca 2003   Finlandia Matti Hautamäki 231,0 m Rekord świata
17 marca 2005   Austria Andreas Widhölzl 234,5 m
20 marca 2005   Norwegia Tommy Ingebrigtsen 231,0 m Rekord świata
Norwegia Bjørn Einar Romøren 234,5 m Rekord świata
Finlandia Matti Hautamäki 235,5 m Rekord świata
Norwegia Bjørn Einar Romøren 239,0 m Rekord świata
Finlandia Janne Ahonen 240,0 m
20 marca 2015   Austria Michael Hayböck 241,5 m
Austria Michael Hayböck 242.0 m
Słowenia Peter Prevc 248,5 m
16 marca 2016   Słowenia Tilen Bartol 252,0 m
25 marca 2017   Norwegia Robert Johansson 250,0 m
Austria Stefan Kraft 251,0 m
Polska Kamil Stoch 251,5 m
22 marca 2018   Austria Gregor Schlierenzauer 253,5 m
24 marca 2019   Japonia Ryōyū Kobayashi 252,0 m

     Rekord świata z upadkiem lub dotykiem.

     Rekord skoczni z upadkiem lub dotykiem.

Pozostałe rekordy[edytuj | edytuj kod]

  • Po raz pierwszy w historii zostały przeprowadzone Mistrzostwa Świata w Lotach Narciarskich na tej skoczni w 1972 roku.
  • Pomiędzy 80 tys. kibiców zgromadziło się w czasie sobotniego konkursu Mistrzostw Świata w Lotach Narciarskich w roku 1985, co jest największą widownią pojedynczego konkursu Mistrzostw Świata w Lotach Narciarskich w historii.
  • 17 marca 1994 roku Andreas Goldberger osiągnął 202 m, zostając pierwszym człowiekiem w historii, który skoczył ponad 200 metrów; skoku nie uznano, ponieważ Goldberger podparł skok przy lądowaniu.
  • 17 marca 1994 roku Toni Nieminen osiągnął 203 m ustając skok bez podpórki i oficjalnie został pierwszym człowiekiem w historii, który skoczył ponad 200 metrów.
  • 22 marca 1997 roku na skoczni zgromadziło się 70 tys. kibiców, co jest największą widownią pojedynczego konkursu Pucharu Świata.
  • 18 marca 2000 roku, po raz pierwszy w historii został przeprowadzony konkurs Drużynowego Pucharu Świata w Lotach Narciarskich.
  • 28 oficjalnych rekordów było ustanawianych na tej skoczni.
  • 14 nieuznanych rekordów świata (przez upadek, podpórkę przy lądowaniu) było ustanawianych na tej skoczni.
  • 7-krotnie zorganizowano Mistrzostwa Świata w Lotach Narciarskich.
  • 41-krotnie zorganizowano indywidualne konkursy Pucharu Świata w Lotach Narciarskich.
  • 14-krotnie zorganizowano drużynowe konkursy Pucharu Świata w Lotach Narciarskich.
  • 22 marca 2018 Gregor Schlierenzauer osiągnął odległość 253,5 metra, ale podparł skok. Jest to najdłuższy lot oddany na Letalnicy.

Skocznia w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Jani Golob, słoweński kompozytor, napisał utwór instrumentalny w zwolnionym tempie w 1997 roku[31].
  • "Planiške fanfare" (1954) – Jingiel z muzyką intro i outro, został napisany przez słoweńskiego kompozytora Bojana Adamiča specjalnie na konkurs w Planicy 1954.[32] Uroš Krek, inny słoweński kompozytor, napisał drugą wersję trzy lata później[33][34].
  • "Planica, Planica" (1979) – to piosenka słoweńskiego zespołu Ansambel bratov Avsenik, zagrana po zagrana po raz pierwszy 15 marca na otwarciu Mistrzostw Świata w Lotach Narciarskich 1979. Muzykę napisał Slavko Avsenik, a teksty na nowo napisał Marjan Stare. Ale to właściwie samplowany utwór, który Avsenik wydał w 1965 roku pod roboczym tytułem „Na morje, na morje”, później przemianowanym na „Smučarska”, do którego tekst został napisany przez Ferry Souvan[35][36][37].
  • "Andromeda" (1980) – Piosenka napisana i wykonana przez Miha Kralj, pioniera słoweńskiej muzyki elektronicznej, została wybrana przez reżysera telewizyjnego Planicy Stane'a Škodlara i została odtworzona w zwolnionym tempie w latach 1985-1994.[38][39]
  • "Slow Motion Replays" (1997) – Na prośbę Stane'a Škodlara, ówczesnego i długoletniego reżysera telewizyjnego Planicy, słoweński kompozytor Jani Golob napisał prawie dwie minuty instrumentalne do powtórek w zwolnionym tempie w 1997 roku. Planowano grać i nagrywać również z orkiestrą, dla której pisał (Golob) nuty, ale sesja nagraniowa nie została zrealizowana[31].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adam Bucholz: Planica i Vikersund z HS240. FIS ujednolica przepisy o rozmiarach obiektów. skijumping.pl, 2017-11-16. [dostęp 2017-11-21].
  2. Homologated Jumping Hills (ang.). fis-ski.com, 2017-11-19. [dostęp 2017-11-21].
  3. Preizkusni skok 135 metrov (strona 1) (słoweń.). Delo, 7 marca 1969.
  4. Planica je nared (strona 17) (słoweń.). Delo, 7 marca 1969.
  5. TV Dnevnik 13/10/1984 (wywiad z Janezem Goriškiem) (słoweń.). RTV Slovenija, 13 Październik 1984.
  6. Mikavnost Planice je že večja od njenih realnih zmogljivosti (strona 9) (słoweń.). Delo, 18 marca 1985.
  7. V manj kot dveh urah trije svetovni in vrsta državnih rekordov (strona 5) (słoweń.). Delo, 16 marca 1985.
  8. Felder z znamenjem, ki ne velja (strona 1) (słoweń.). Delo, 14 marca 1987.
  9. Andreas Felder na treningu pod Poncami poletel 192m (strona 5) (słoweń.). Delo, 14. marca 1987.
  10. Felderju sobotna tekma, Fijasu pa svetovni rekord (strona 11) (słoweń.). Delo, 16. marca 1987.
  11. Planica 1987: galeria zdjęć (strona 16) (słoweń.). Delo, 16. marca 1987.
  12. Wirtualna Polska Media, Polak przez 7 lat był rekordzistą świata. Piotr Fijas zatrzymał rewolucję – WP SportoweFakty, sportowefakty.wp.pl, 19 stycznia 2018 [dostęp 2019-02-15] (pol.).
  13. Adam Bucholz: Historia konkursów Pucharu Świata na Letalnicy. skijumping.pl. [dostęp 2013-03-20].
  14. Planiška nedelja Fidjestolu, drugi Zupan, četrti Tepeš (strona 9) (słoweń.). Delo, 16. marca 1987.
  15. Tudi Kiessewetter je bil ob sapo, zato je nekoliko segel v sneg (strona 9) (słoweń.). Delo, 25 marca 1991.
  16. Zgodovinski let - André Kiesewetter po 196 metrih z dotikom (strona 16) (słoweń.). Delo, 25 marca 1991.
  17. Rezultati iz Planice: LETALNICA - DRUGI DAN (strona 9) (słoweń.). Delo, 25 marca 1991.
  18. Rekord osobisty Ralpha Gebstedta: 190 metrów - Planica 1997 (spójrz na 10:46). YouTube, 22 marca 1997.
  19. V Planici tudi preko magičnih 200 metrov (strona 8) (słoweń.). Delo, 18 marca 1994.
  20. Toni Nieminen poletel 203 m (strona 1) (słoweń.). Delo, 18 marca 1994.
  21. Planica ne pozna nobenih meja; Espen Bredesen poletel 209 metrov (strona 8) (słoweń.). Delo, 19 marca 1994.
  22. Planica – L. Ottesen 212 m, Peterka skupni zmagovalec (strona 11) (słoweń.). Delo, 24 marca 1997.
  23. Japonski zmagi v Planici, P. Peterki tudi piramida (strona 1) (słoweń.). Delo, 24 marca 1997.
  24. Primoža v nebesa, Dietra pa v pekel (strona 9) (słoweń.). Gorenjski glas, 25 marca 1997.
  25. Velikanka čaka na rekorde (strona 22) (słoweń.). Gorenjski glas, 17 marca 2000.
  26. Rekordi padali kot zrele hruške (strona 19) (słoweń.). Gorenjski glas, 21 marca 2000.
  27. Finał PŚ Drama i rekordy. skokinarciarskie.pl. [dostęp 2014-09-24].
  28. Łukasz Kruczek – miałem problem z wyborem. skijumping.pl. [dostęp 2010-03-27].
  29. Konkursy skoków narciarskich w Planicy. [dostęp 2013-07-25].
  30. a b MŚ w Planicy odbędą się w przyszłym sezonie. Zawody przełożone przez koronawirusa - Sport, sport.radiozet.pl [dostęp 2020-03-12] (pol.).
  31. a b Ustrašil bi se, če bi bil vsem všeč. Večer, 24 stycznia 2016.
  32. 15 skokov nad 100 metrov: Slovesna otvoritev 120-metrske (strona 6, kolumna 5) (słoweń.). Slovenski poročevalec, 13 marca 1954.
  33. Naše misli so v Planici... (strona 6, podtytuł) (słoweń.). Slovenski poročevalec, 8 marca 1957.
  34. Planiške fanfare (intro and outro song). YouTube, 10 grudnia 2020.
  35. Skrivnostne poti skladbe, ki jo pozna vsak Slovenec (słoweń.). siol.net, 17 marca 2018.
  36. Lepe Ste Ve Karavanke, 1966 (album) (słoweń.). discgogs.com, 10 grudnia 2020.
  37. Smučarska by Ansambel bratov Avsenik (1965) (słoweń.). YouTube, 10 grudnia 2020.
  38. Andromeda by Miha Kralj (1980). YouTube, 10 grudnia 2020.
  39. Električne sanje: film o Mihu Kralju, ki je dal kultni kozmični zven poletom v Planici (słoweń.). Radiotelevizija Slovenija, 25 maja 2018.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]