Lis-Kula (pociąg pancerny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pociąg Pancerny „Podpułkownik Lis-Kula” eks-„Pepetrójka” (P. P. 3) - pociąg pancerny Wojska Polskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pociąg pancerny Lis-Kula we Lwowie 1919 r.
Odznaka Pociąg Pancerny „Pepetrójka”

Pociąg zbudowany został 26 listopada 1918 w Głównych Warsztatach Kolejowych we Lwowie i nazwany „Lwowianin”, lecz nazwa ta nie przyjęła się. Po kilku dniach załoga pociągu ochrzciła go mianem „Pepetrójka”, od numeru - Pociąg Pancerny Nr 3 (P.P. 3). 5 kwietnia 1919 minister spraw wojskowych dla uczczenia pamięci poległego na polu chwały podpułkownika Lis-Kuli przemianował pociąg pancerny „Pepetrójka” na „Podpułkownik Lis-Kula”[1]. Załoga pociągu otrzymała ten rozkaz 30 kwietnia 1919.

Pociąg uzbrojony był w armaty i 8, a później 16 karabinów maszynowych. Wagony opancerzone zostały blachą i workami z piaskiem. Obsadę opancerzonego parowozu stanowili lwowscy kolejarze. W składzie załogi pociągu znajdował się pluton wypadowy.

W ocenie Czesława Mączyńskiego, komendanta naczelnego obrony Lwowa, „pociąg pancerny przedstawiał ostatni wyraz techniki bojowej (...) mógł znakomicie spełniać zadanie obronne i czynne-ofensywne”.

W czasie wojny z Ukraińcami załoga pociągu walczyła między innymi w obronie Lwowa. Następnie załoga toczyła boje w trakcie wojny z bolszewikami. 12 sierpnia 1921 pociąg odjechał do Krakowa, gdzie w 1 Pułku Kolejowym przeprowadzono jego likwidację.

Ppor. Artur Belohlavek skomponował pieśń pociągu zaczynającą się od wiersza: „zawsze naprzód jako czujka, jedzie nasza pepetrójka”.

Obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

  • komendant pociągu – por. Zbigniew Orzechowski
  • zastępca komendanta pociągu – por. Antoni Dawidowicz
  • komendant oddziału karabinów maszynowych – por. Felicjan Madeyski-Poraj (od 8 VIII 1919 dowódca pociągu)
  • komendant oddziału szturmowego – ppor. Maksymilian Wudkiewicz †22 II 1919 Wołczuchy[2][3][4][5]
  • dowódca oddziału szturmowego – ppor. Lasota
  • komendant oddziału piechoty – ppor. Artur Belohlavek ps. „Zbigniew Orwicz”
  • dowódca plutonu pionierów i p.o. lekarza – por. Branko de Gróo
  • dowódca plutonu telefonicznego –
  • oficer artylerii – por. Mieczysław Rudnicki
  • I oficer pociągu i dowódca artylerii – por. Władysław de Filippi †20 V 1920 Królewszczyzna[6]
  • dowódca artylerii – por. Zdzisław Stypal
  • oficer prowiantowy – ppor. Marian Kempner
  • lekarz – por. lek. Leszek Jakliński
  • Zygmunt Rucker[7]

Odznaka pamiątkowa[edytuj | edytuj kod]

Odznaka pamiątkowa o wymarach 38x53 mm, owalna, tłoczona w blasze miedzianej, obustronnie srebrzona, lekko wypukła. Grubość blachy 1 mm. Wewnątrz owalu u góry napis: „Pepe-trójka” a u dołu daty: „19. XI. 1918 - 30. IV. 1919”. W środku stojące na torze kolejowym – parowóz opancerzony i tender. W tle panorama Lwowa. Na parowozie napisy: „PP3” i „Lwów”. Odznaka przykręcana na śrubie[8].

Inna wersja odznaki - wykonana z szarego metalu, srebrzona, lekko oksydowana, owalna 60x45 mm. Wykonana w pracowni Ungera we Lwowie. Owal odznaki obwiedziony na brzegach podwójnym paskiem, mieści wyobrażenie pociągu pancernego na torze. W dali panorama Lwowa. Ponad nią, wzdłuż brzegu napis: „Pepetrójka”. U dołu daty: „19.XI.l918 – 30.IV.l919”[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 42 z 15 kwietnia 1919 roku, poz. 1354.
  2. Zbigniew Orwicz. Wołczuchy. „Ziemia Przemyska”, s. 3, Nr 93 z 20 kwietnia 1919. 
  3. Zbigniew Orwicz. Wołczuchy (2). „Żołnierz Polski”, s. 4-5, Nr 26 z 25 czerwca 1919. 
  4. Lista strat 1934 ↓, s. 1008.
  5. Maksymilian Wudkiewicz. nieobecni.com.pl. [dostęp 2017-02-02].
  6. Lista strat 1934 ↓, s. 185.
  7. Z żałobnej karty. „Biuletyn”. Nr 2 (7), s. 90, Listopad 1964. Koło Lwowian w Londynie. 
  8. a b Marian Żebrowski - "Zarys historii polskiej broni pancernej 1918-1947" s.107

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]