PZInż 303

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
PZInż 303
PZInż 303
Dane podstawowe
Państwo  II Rzeczpospolita
Producent Państwowe Zakłady Inżynierii
Typ pojazdu samochód terenowy
Trakcja kołowa
Historia
Prototypy 1938
Dane techniczne
Silnik PZInż. 157 (FIAT 118A) o pojemności 1944 cm³ i mocy 45 KM (33,1 kW) przy 3600 obr./min
Długość 4,34 m
Szerokość 1,8 m
Wysokość 2,275 m
Rozstaw osi 2,6 m
Prześwit 0,25 m
Masa 2050 kg
Osiągi
Prędkość 60 km/h
Dane operacyjne
Użytkownicy
Wojsko Polskie

PZInż 303 – prototyp samochodu terenowego opracowany w Państwowych Zakładach Inżynierii w Warszawie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pojazd opracowany był w latach 1937–1938[1]. W 1938 roku zbudowano w PZInż. prototyp samochodu terenowego o dobrych własnościach terenowych. Samochód PZInż. 303 był przewidziany jako wóz dowódczy, zwiadowczy, patrolowy, łączności, do transportu lekkich ładunków oraz jako ciągnik do holowania armat ppanc 37 mm wz. 36 i nkm-ów 20 mm wz. 38. Konstruktorem podwozia był inż. Jerzy Werner.

Zastosowanie typowej, wytwarzanej w Polsce, jednostki napędowej bardzo obniżało koszty przyszłej produkcji (silnik Polski FIAT 118A czyli PZInż. 357). Napęd na koła obu osi przenoszony był za pośrednictwem sprzęgła jednotarczowego i skrzynki biegów o czterech przełożeniach do jazdy do przodu i jednego do jazdy do tyłu. Terenowy reduktor i blokada mechanizmów różnicowych oraz zastosowanie wciągarki linowej napędzanej silnikiem czyniły z niego pojazd potrafiący poradzić sobie z najtrudniejszym terenem. Dwa nośne koła zapasowe zamocowane z boków pojazdu oraz stosunkowo duży prześwit ułatwiały przejazd przez takie przeszkody jak np. rowy.

PZInż. 303 miał bardzo dobrą zdolność pokonywania terenu, wzniesienia o nachyleniu 47° nie były problemem. W PZInż. opracowano także pierwszy w Polsce układ kierowania równocześnie przednimi i tylnymi kołami. Samochód był bardzo zwrotny, promień skrętu wynosił tylko 3,3 metra. Zawieszenie było niezależne na wahaczach poprzecznych, elementem resorującym były sprężyny śrubowe i amortyzatory hydrauliczne. Bębnowe hamulce hydrauliczne działały na koła przednie i tylne, hamulec ręczny - mechaniczny działał na wał napędowy.

Pojazdy prototypowe zbudowane były w kilku wersjach:

  • szybkiej - z otwartym nadwoziem,
  • ciężarowej - ze skrzynią ładunkową o nośności 800 kg,
  • ciągnikowej - dostosowanej do holowania działka oraz przewozu kanonierów i amunicji.

PZInż. 303 brały udział w wytrzymałościowych rajdach doświadczalnych, między innymi w grudniu 1938 roku na 1800 km trasie: Warszawa-Brześć-Pińsk-Stołpce-Grodno-Białystok-Warszawa. Trasa rajdu dobrana została w taki sposób, aby pojazdy poruszały się w najtrudniejszych warunkach: na drogach polnych, bezdrożach, piaskach i niezamarzających bagnach, przy silnym mrozie do -25 °C. Samochody PZInż. 303 wykazały pełną przydatność eksploatacyjną i zostały skierowane do prób w oddziałach wojskowych.

Po bardzo pomyślnych próbach samochód został zatwierdzony do produkcji seryjnej w roku budżetowym 1939/40. Do produkcji seryjnej nie doszło. Prototypowe egzemplarze uczestniczyły w wojnie obronnej 1939 roku.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • Silnik: PZInż. 157 (FIAT 118A), rzędowy, gaźnikowy 4-cylindrowy, 4-suwowy, dolnozaworowy, chłodzony cieczą o pojemności skokowej 1944 cm³
  • Stopień sprężania: 6,1:1
  • Moc: 45 KM (33,1 kW) przy 3600 obr/min.
  • Sprzęgło suche, jednotarczowe,
  • Ogumienie: polska opona Stomil o wymiarach 7.00 x18"
  • Wymiary: Długość 4340 mm, szerokość 1800 mm, wysokość 2275 mm, rozstaw osi 2600 mm, rozstaw kół 1450 mm, prześwit 250 mm
  • Masa: 2050 kg
  • Obciążenie użytkowe 500 - 800 kg
  • Prędkość maksymalna: 60 km/h
  • Zużycie paliwa: 22 l/100 km

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tadeusz Jurga: Obrona Polski 1939. s. 80.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Jurga: Obrona Polski 1939. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1990, s. 80-81. ISBN 83-211-1096-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]