Tatra T18

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tatra T 18
Tatra T 18
Tatra T 18
Dane podstawowe
Państwo  Czechosłowacja
Producent Ringhoffer-Tatra
Typ pojazdu drezyna pancerna
Załoga 3-5 osób
Historia
Prototypy lata 20. XX wieku
Produkcja II poł. lat 20. XX wieku
Egzemplarze 16
Dane techniczne
Silnik silnik gaźnikowy, 4-suwowy Tatra T-12 o mocy 12 KM
Transmisja mechaniczna
Pancerz nitowny z płyt pancernych o grubości do 8 mm
Długość 3350 mm
Szerokość 1750 mm
Wysokość 2140 mm
Rozstaw osi 150 mm
Prześwit 140 mm
Masa 3 700 kg (bez uzbrojenia i załogi)
Moc jedn. 3,2 KM/t
Osiągi
Prędkość 45 km/h
Zasięg do 700 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 x ckm Maxim MG08 lub ckm wz. 25

Tatra T18czechosłowacka drezyna pancerna z okresu międzywojennego.

Drezyny Tatra T18 w Wojsku Polskim[edytuj]

W roku 1926 Wojsko Polskie zakupiło sześć kompletnych drezyn Tatra T18 (nr fabr. 5545-5550), zamówiono też dziewięć dodatkowych podwozi z myślą opancerzeniu i uzbrojeniu ich w kraju. Zakupione drezyny miały pełnić rolę rozpoznawczą dla pociągów pancernych[1][2].

Po przeprowadzonych w styczniu 1927 roku testach w Dywizjonie Szkolnym w Jabłonnie okazało się, że zakup jest nieudany. Zakupione drezyny Tatra miały kardynalną wadę – silnik z samochodu Tatra 11 był za słaby. Pojazd przyspieszał dość wolno, a zakładane 45 km/h można było osiągnąć jedynie w płaskim terenie. Wymiana silnika była niemożliwa – podwozie drezyny było zaprojektowane dokładnie pod ten silnik. Ewentualnie zastosowanie innego silnika wymagałoby całkowitego przekonstruowania podwozia[1][2].

Jednakże posiadane dziewięć podwozi postanowiono wykorzystać i prace nad ich opancerzeniem i uzbrojeniem kontynuowano. Pojawił się jednak problem z blachami pancernymi o dostatecznych parametrach co ostatecznie spowodowało zaniechanie dalszych prac. Posiadane drezyny Tatra rozdysponowano pomiędzy dywizjony w Jabłonnie i Niepołomicach. W latach 30. XX wieku po wyprodukowaniu nowego rodzaju drezyn – prowadnic z czołgami Renault FT-17 i TKS, drezyny Tatra przesunięto do zapasu mobilizacyjnego[1][2].

We wrześniu 1939 roku cztery drezyny Tatra przydzielono do pociągu PP13, zaś pozostałe dwie do PP15. Prawdopodobnie kilka sztuk drezyn Tatra zdobyli Niemcy i być może przyjęto je na wyposażenie armii niemieckiej[1][2].

Drezyny Tatra T18 w armii czechosłowackiej[edytuj]

30 grudnia 1926 roku armia czechosłowacka zakupiła jeden egzemplarz drezyny Tatra T18. Egzemplarz o numerze fabrycznym 7077 dostarczono latem 1927 roku. Następnie zakupioną drezynę, jako pojazd eksperymentalny przydzielono do kompanii pociągów pancernych, stacjonujących w centralnym ośrodku szkolenia oddziałów pancernych w Milovicach. W marcu 1939 roku drezynę tę, jak i inny sprzęt pancerny przejęli Niemcy i włączyli do uzbrojenia Wehrmachtu[2].

Opis techniczny[edytuj]

Drezyna pancerna Tatra składała się z kilku zasadniczych zespołów: podwozia z silnikiem i układem transmisyjnym, pancernego nadwozia, uzbrojenia, instalacji elektrycznej oraz urządzeń dodatkowych[2].

Ramę podwozia wykonano ze stalowych ceowników, w niej umieszczono chłodzony powietrzem silnik, zblokowany z mechaniczną skrzynią przekładniową. Moc z silnika przekazywana była na osie obu zestawów kołowych. Rama spoczywała na zestawach kołowych za pomocą resorów śrubowych, co eliminowało część wstrząsów powstających podczas jazdy. Zestawy kołowe wyposażono w hamulce klockowe uruchamiane mechanicznie pedałem nożnym lub dźwignią ręczną. W sytuacji wystąpienia poślizgu kół na szynach otwierano piasecznice[2].

Na ramie zamocowano pancerne nadwozie chroniące załogę oraz mechanizmy drezyny przed ostrzałem z broni małokalibrowej. Wykonano je z blach stalowych o grubości do 8 mm. Poszczególne blach mocowano do ramy za pomocą nitów. Podłoga wykonana była z jednej płyty pancernej o grubości ok. 5 mm. Na górnej płycie kadłuba, na łożysku kulkowym umieszczona była wieża w kształcie walca, w której zamocowano dwa jarzma dla karabinów maszynowych. Dodatkowo w pokrywie wieży było specjalne jarzmo do strzelań przeciwlotniczych. Natomiast w bocznych ścianach wieży znajdowały się otwory obserwacyjne zamykane zasuwami[2].

W skład instalacji elektrycznej o napięciu znamionowym 6 V wchodził akumulator (o pojemności 100 Ah), prądnica Bosch, rozrusznik Bosch oraz lampy oświetlenia wewnętrznego i zewnętrznego. Drezynę można było połączyć z wagonem lub innym pojazdem tego typu za pomocą sprzęgu. Ponadto każdą drezynę wyposażono w specjalne urządzenie, które umożliwiało przerzucenie jej na inny tor[2].

Załoga drezyny składała się z trzech osób: dwóch kierowców (siedzących tyłem do siebie) oraz dowódcy pełniącego jednocześnie obowiązki strzelca. Ponadto w Wojsku Polskim przewidywano możliwość zwiększenia załogi do 5 osób[2].

Przypisy

  1. a b c d Adam Jońca. Tatra T18. Opancerzona drezyna. „Technika Wojskowa Historia”. 5/2013, s. 94-97, 2013. Warszawa: Magnum-X Sp. z o.o.. ISSN 2080-9743 (pol.). 
  2. a b c d e f g h i j Janusz Magnuski. Drezyna Pancerna Tatra. „Nowa Technika Wojskowa”. 1/1998, s. 17-21, 2013. Warszawa: Magnum-X Sp. z o.o.. ISSN 1230-1655 (pol.). 

Bibliografia[edytuj]

  • Adam Jońca. Tatra T18. Opancerzona drezyna. „Technika Wojskowa Historia”. 5/2013, s. 94-97, 2013. Warszawa: Magnum-X Sp. z o.o.. ISSN 2080-9743 (pol.). 
  • Janusz Magnuski. Drezyna Pancerna Tatra. „Nowa Technika Wojskowa”. 1/1998, s. 17-21, 2013. Warszawa: Magnum-X Sp. z o.o.. ISSN 1230-1655 (pol.).