Państwa formalnie uznające niepodległość Kosowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Lista państw formalnie uznających niepodległość Kosowa zawiera od 112 do 115[a] niepodległych krajów (stan z 15.02.2018 r.) oraz 4 inne podmioty prawa międzynarodowego. 17 lutego 2008 Republika Kosowa ogłosiła jednostronnie niepodległość od Serbii. Nowe państwo zostało uznane przez Stany Zjednoczone i przeważającą większość państw członkowskich Unii Europejskiej oraz NATO.

Stan aktualny[edytuj | edytuj kod]

Jednostronnie ogłoszona niepodległość Republiki Kosowa jest uznawana przez 112 do 115 ze 193 państw członkowskich ONZ[a], 23 z 28 Unii Europejskiej i 24 z 28 NATO.

Zgodnie z rezolucją 1244 Rady Bezpieczeństwa ONZ-u, na terytorium Kosowa działa również de iure lokalna misja administracyjna Organizacji Narodów Zjednoczonych, znana pod jej anglojęzycznym skrótowcem UNMIK. UNMIK uzupełnia miejscowy rząd państwowy, czyli konstytucyjnie opartą, demokratyczną, wieloetniczną administrację Republiki Kosowa, przede wszystkim na arenie międzynarodowej, kiedy administracja Kosowa jest postrzegana jako nieuprawniona, oraz wewnętrznie na terytorium Kosowa, oferując legalny mechanizm sądowniczy instancji terenowej i odwoławczej dla rozmaitych mniejszości narodowych, szczególnie serbskiej oraz tego samego dla gospodarczych czy polityczno-administracyjnych podmiotów obcych.

Od grudnia 2008, w Kosowie działa także inna administracja, docelowo mającą zastąpić UNMIK, specjalna misja policyjna Unii Europejskiej, powszechnie znana pod anglojęzycznym skrótowcem EULEX. Aby EULEX prawnie zastąpił UNMIK, potrzebny jest brak sprzeciwu w Radzie Bezpieczeństwa reprezentanta Rosji.

Zgodnie z teorią prawa międzynarodowego, formalne uznanie państwa jest aktem permanentnym i nieodwracalnym, jednak w praktyce przypadki cofnięcia uznania są spotykane[b].

Mapa państw uznających niepodległość Kosowa:      Kosowo (ciemno szary)      uznające niepodległość Kosowa (zielony)      pozostałe (szary)
Mapa państw uznających niepodległość Kosowa:      Kosowo (ciemno szary)
     uznające niepodległość Kosowa (zielony)
     pozostałe (szary)

Państwa członkowskie ONZ[edytuj | edytuj kod]

Państwo[1] Data uznania Kosowa Status wzajemnych stosunków dyplomatycznych Ważniejsze członkostwa międzynarodowe
1  Afganistan[2] 2008-02-18
2  Kostaryka[3] 2008-02-18[4] Organizacja Narodów Zjednoczonych niestały członek Rady Bezpieczeństwa ONZ w chwili deklaracji Kosowa
3  Albania[5][6][7] 2008-02-18 Ambasada Albanii w Prisztinie od 19 lutego 2008[8]

Ambasada Kosowa w Tiranie[9][10][11]

NATO członek NATO
4  Francja[12][13] 2008-02-18 Ambasada Francji w Prisztinie[14]
Ambasada Kosowa w Paryżu (zapowiedziana)[10]
Organizacja Narodów Zjednoczonych stały członek RB ONZ
Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
5  Turcja[15] 2008-02-18 Ambasada Turcji w Prisztinie[16][17]
Ambasada Kosowa w Ankarze[18][19]
NATO członek NATO
6  Stany Zjednoczone[20] 2008-02-18 Ambasada USA w Prisztinie[21]
Ambasada Kosowa w Waszyngtonie (zapowiedziana)[10][22]
Organizacja Narodów Zjednoczonych stały członek RB ONZ
NATO członek NATO
7  Wielka Brytania[23][13] 2008-02-18 Ambasada w Prisztinie od 5 marca 2008[24]
Ambasada Kosowa w Londynie (zapowiedziana)[10]
Organizacja Narodów Zjednoczonych stały członek RB ONZ
Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
8  Australia[25] 2008-02-19
9  Senegal[1][26] 2008-02-19
10  Łotwa[27] 2008-02-20 Łotwa i Republika Kosowa nawiązały stosunki dyplomatyczne 10 czerwca 2008[28] Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
11  Niemcy[29] 2008-02-20 Ambasada Niemiec w Prisztinie od 27 lutego 2008[30]
Ambasada Kosowa w Berlinie (zapowiedziana)[10]
Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
12  Estonia[31] 2008-02-21 Estonia i Republika Kosowa nawiązały stosunki dyplomatyczne w Tallinnie 24 kwietnia 2008[32] Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
13  Włochy[33][34] 2008-02-21 Ambasada w Prisztinie od 15 maja 2008[35]
Ambasada Kosowa w Rzymie (zapowiedziana)[10]
Unia Europejska członek UE
Organizacja Narodów Zjednoczonych niestały członek RB ONZ w chwili deklaracji Kosowa
NATO członek NATO
14  Dania[36] 2008-02-21 Ambasador Danii akredytowany w Kosowie, podlega ambasadzie w Wiedniu, od 6 marca 2008[37] Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
15  Luksemburg[38] 2008-02-21 Luksemburskie Biuro Niższego Szczebla w Prisztinie[39] Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
16  Peru[40][41] 2008-02-22
17  Belgia[1][42][41] 2008-02-24 Belgijskie Biuro Niższego Szczebla w Prisztinie[43]
Ambasada Kosowa w Brukseli (zapowiedziana)[10][22]
Unia Europejska członek UE
Organizacja Narodów Zjednoczonych niestały członek RB ONZ w chwili deklaracji Kosowa
NATO członek NATO
18  Polska[44] 2008-02-26 Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
19  Szwajcaria[45] 2008-02-27 Ambasada Szwajcarii w Prisztinie od 28 marca 2008[46][47]
Ambasada Kosowa w Bernie (zapowiedziana)[10]
20  Austria[48] 2008-02-28 Ambasada Austrii w Prisztinie od 20 marca 2008[49][50]
Ambasada Kosowa w Wiedniu[10][51]
Unia Europejska członek UE
21  Irlandia[52] 2008-02-29 Unia Europejska członek UE
22  Szwecja[53] 2008-03-04 Szwedzkie Biuro Niższego Szczebla w Prisztinie, podlega ambasadzie w Skopje[54] Unia Europejska członek UE
23  Holandia[55] 2008-03-04 Ambasada Królestwa Niderlandów w Prisztinie od 27 czerwca 2008[56] Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
24  Islandia[57] 2008-03-05 NATO członek NATO
25  Słowenia[1][58] 2008-03-05 Ambasada Słowenii w Prisztinie od 15 maja 2008[59][60] Unia Europejska członek UE
Państwo sprawujące prezydenturę Rady Unii Europejskiej w chwili deklaracji Kosowa
NATO członek NATO
26  Finlandia[61][62][63] 2008-03-07 Ambasada Finlandii w Prisztinie[64][65] Unia Europejska członek UE
27  Japonia[66] 2008-03-18
28  Kanada[67] 2008-03-18 NATO członek NATO
29  Monako[68][69] 2008-03-19
30  Węgry[70] 2008-03-19 Ambasada Węgier w Prisztinie[71] Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
31  Chorwacja[72] 2008-03-19 Ambasada Chorwacji w Prisztinie (zapowiedziana)[73] Unia Europejska członek UE
Organizacja Narodów Zjednoczonych niestały członek RB ONZ w chwili deklaracji Kosowa
NATO członek NATO
32  Bułgaria[1][74] 2008-03-20 Bułgarska ambasada w Prisztinie[75] Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
33  Liechtenstein[76] 2008-03-25 Interesy Liechtensteinu reprezentowane są przez ambasadę szwajcarską[77]
34  Korea Południowa[78] 2008-03-28
35  Norwegia[1][79] 2008-03-28 Ambasada Norwegii w Prisztinie[80][81] NATO członek NATO
36  Wyspy Marshalla[1][82] 2008-04-17
37  Nauru[83] 2008-04-23
38  Burkina Faso[1][84] 2008-04-24 Organizacja Narodów Zjednoczonych niestały członek RB ONZ w chwili deklaracji Kosowa
39  Litwa[85] 2008-05-06 Stosunki dyplomatyczne z Kosowem nawiązane 2008-09-01[86] Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
40  San Marino[1][87] 2008-05-11
41  Czechy[88] 2008-05-21 Ambasada Republiki Czeskiej w Prisztinie od 16 lipca 2008[89][90] (bez ambasadora) Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
42  Liberia[1][91] 2008-05-30
43  Sierra Leone[1][92] 2008-06-13
44  Kolumbia[93] 2008-08-06
45  Belize[94][95] 2008-08-07
46  Malta[1][96][97] 2008-08-21 Unia Europejska członek UE
47  Samoa[1][98][99] 2008-09-15
48  Portugalia[100][101][102] 2008-10-07 Unia Europejska członek UE
NATO członek NATO
49  Czarnogóra[103][104] 2008-10-09
50  Macedonia Północna[105][106] 2008-10-09 Stosunki dyplomatyczne zostały nawiązane pod koniec października 2008[107]
51  Zjednoczone Emiraty Arabskie[108][109] 2008-10-14
52  Malezja[110][111][112] 2008-10-30 Biuro Niższego Szczebla Malezji w Prisztinie[113]
53  Mikronezja[114] 2008-12-05
54  Panama[115] 2009-01-16
55  Malediwy[116] 2009-02-19
56  Palau[117] 2009-03-06
57  Gambia[118] 2009-04-07
58  Arabia Saudyjska[119] 2009-04-20
59  Komory[120] 2009-05-14
60  Bahrajn[121] 2009-05-19
61  Jordania[122] 2009-07-07
62  Dominikana[123] 2009-07-10
63  Nowa Zelandia 2009-11-09 Stosunki dyplomatyczne zostały nawiązane 9 listopada 2009[124]
64  Malawi[125] 2009-12-14
65  Mauretania[126] 2010-01-12 Stosunki dyplomatyczne zostały nawiązane 12 stycznia 2010[126]
66  Eswatini[127] 2010-04-12
67  Vanuatu[128] 2010-04-28
68  Dżibuti[129] 2010-05-08
69  Somalia[130] 2010-05-19
70  Honduras 2010-09-03
71  Kiribati[131] 2010-10-21
72  Tuvalu 2010-11-18
73  Katar[132] 2011-01-04
74  Gwinea Bissau 2011-01-10 Uznanie wycofane 21 listopada 2017[133][134]
75  Oman[135] 2011-02-04 Stosunki dyplomatyczne zostały nawiązane 4 lutego 2011[136]
76  Andora 2011-06-08
77  Republika Środkowoafrykańska[137] 2011-07-22
78  Gwinea[138][139] 2011-08-12
79  Niger[138] 2011-08-16
80  Benin[140] 2011-08-18
81  Saint Lucia[141] 2011-08-19
82  Gabon[142] 2011-09-09
83  Wybrzeże Kości Słoniowej[143][144] 2011-09-21
84  Kuwejt[145] 2011-10-11
85  Ghana[146] 2012-01-23
86  Haiti[147] 2012-02-10
87  Brunei[148] 2012-04-25
88  Czad[149] 2012-06-01
89  Timor Wschodni[150][151] 2012-09-20
90  Papua-Nowa Gwinea[152][153] 2012-10-03
91  Burundi[154] 2012-10-16
92  Fidżi[155][156] 2012-11-19
93  Saint Kitts i Nevis[157] 2012-11-28
94  Dominika[158] 2012-12-11
95  Pakistan[159][160][161] 2012-12-21
96  Gujana[162] 2013-03-16
97  Tanzania[163] 2013-05-29
98  Jemen[164] 2013-06-11
99  Egipt[165] 2013-06-26
100  Salwador[166][167] 2013-06-29
101  Tajlandia[168] 2013-09-24
102  Grenada[169] 2013-09-25
103  Libia[170] 2013-09-25
104  Tonga[171] 2014-01-15
105  Lesotho[172][173] 2014-02-11
106  Togo[174] 2014-07-02
107  Wyspy Salomona[175] 2014-08-13
108  Antigua i Barbuda[176] 2015-05-20
109  Surinam[177] 2016-07-08 Uznanie wycofane 27 października 2017[178][179]
110  Singapur[180] 2016-12-01
111  Bangladesz[181][182] 2017-02-27
112  Madagaskar[183] 2017-11-24
113  Barbados[184][185] 2018-02-15

Państwa nieuznawane i terytoria stowarzyszone[edytuj | edytuj kod]

Państwo Data uznania Kosowa Status wzajemnych stosunków dyplomatycznych Ważniejsze członkostwa międzynarodowe
1  Republika Chińska (Tajwan)[186] 2008-02-18 Utrzymuje stosunki dyplomatyczne z 22 państwami. Kosowo nie odwzajemniło uznania, ponieważ ubiega się ono o uznanie ze strony Chińskiej Republiki Ludowej[187][188][189]
2  Zakon Maltański[190] 2009
3  Wyspy Cooka[191] 2015-05-18
4  Niue[192] 2015-06-23

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. a b W przypadku trzech państw – Nigerii, Ugandy oraz Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – uznanie nie jest pewne. Według doniesień prasowych z września 2012 roku, Minister Spraw Zagranicznych Nigerii Olugbenga Ashiru zaprzeczył, aby Nigeria uznała Kosowo, jednak wicepremier Kosowa Behgjet Pacolli stwierdził, że uznanie nastąpiło. Według serbskiego Ministra Spraw Zagranicznych, Vuka Jeremića, Minister Spraw Zagranicznych Ugandy, Henry Oryem Okello, poinformował go, że Uganda nie uznała Kosowa. Według byłego Ministra Spraw Zagranicznych Kosowa, Skëndera Hyseniego, w uznanie przez Nigerię i Ugandę powątpiewa również amerykański Departament Stanu. W styczniu 2013 roku prezydent Wysp Świętego Tomasza i Książęcej, Manuel Pinto da Costa, poinformował, że uznanie Kosowa dokonane przez poprzedni rząd jest nieważne, gdyż nie dopełniono procedury wymaganej prawem, co potwierdził również nowy premier, Gabriel Costa.
  2. Sytuacja międzynarodowa Tajwanu i jego członkostwa w ONZ-cie ma odrębne uwarunkowanie. De facto w przeszłości zaistniały przypadki cofnięcia uznania niepodległości, np. cofnięcie uznania przez RPA niepodległości 4 bantustanów; cofnięcie uznania państwowości w przypadku państw przyłączonych do innych, np. NRD, Jemen Południowy, cofnięcie uznania Sahary Zachodniej przez szereg państw, cofnięcie uznania Abchazji przez Vanuatu w 2013 r.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m List of countries that have recognised the independence of the Republic of Kosovo (ang.). Office of the President of the Republic of Kosovo, 2008. [dostęp 2008-09-20].
  2. The Statement of Islamic Republic of Afghanistan on the Recognition of Independence of Kosovo, Ministry of Foreign Affairs, Afghanistan, Kabul, Afghanistan , 18 lutego 2008 [dostęp 2008-05-09] (ang.).
  3. Costa Rica se pronuncia por la independencia de Kósovo [DOC], Ministerio de Relaciones Exteriores y Culto, 17 lutego 2008 [dostęp 2008-02-18] [zarchiwizowane z adresu 2008-02-26] (hiszp.).
  4. 2008-02-17 czasu lokalnego
  5. Statement of Prime Minister of Albania Mr. Sali Berisha on Recognition of Independence of Kosova. Republic of Albania Council of Ministers, 2008-02-18.
  6. Albania: US, EU states first to recognise Kosovo. Balkan Insight, 2008-02-17. [dostęp 2008-02-17].
  7. Albania recognises independent Kosovo. Reuters, 2008-02-18. [dostęp 2008-02-18].
  8. The Republic of Albania establishes Diplomatic Relations with the Republic of Kosovo at Ambassadorial Level. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Albanii, 2008-02-19. [dostęp 2008-07-18].
  9. Albania In Kosovo Embassy Gift. Balkan Insight, 2008-03-05. [dostęp 2008-07-18].
  10. a b c d e f g h i Kosovo president signs decree for nine diplomatic missions – Xinhua, xinhuanet.com, 19 czerwca 2008 [dostęp 2008-06-19] (ang.).
  11. "First Kosovo diplomats head to their posts", newkosovareport.com, 21 października 2008 [dostęp 2008-10-25] (ang.).
  12. Kosovo declares independence. Ministry of Foreign Affairs, France (France Diplomatie website), 2008-02-18. [dostęp 2008-05-09].
  13. a b Nicholas Kulish, C.J. Chivers, Kosovo Is Recognized but Rebuked by Others, 19 lutego 2008 [dostęp 2008-05-09].
  14. Ambassades et consulats français à l'étranger – KOSOVO. 2008-07-01.
  15. Statement of H.E. Mr. Ali Babacan, Minister of Foreign Affairs of the Republic of Turkey, Regarding the Recognition of Kosovo by Turkey. Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Turkey, 2008-02-18. [dostęp 2008-05-08].
  16. "Turkey Opens Embassy in Kosovo", news.trendaz.com, 17 września 2008 [dostęp 2008-09-18].
  17. "Turkey to open embassy in Kosovo", turkishdailynews.com, 9 lipca 2008 [dostęp 2008-07-09].
  18. "Kosovo Includes Turkey in Its Embassy List", balkaninsight.com, 3 lipca 2008 [dostęp 2008-09-20] (ang.).
  19. "First Kosovo diplomats head to their posts", newkosovareport.com, 21 października 2008 [dostęp 2008-10-25].
  20. U.S. Recognizes Kosovo as Independent State. U.S. Department of State, 2008-02-18. [dostęp 2008-02-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-02-19)].
  21. US Office Pristinaa, Kosovo. 2008-03-05.
  22. a b Kosovo prepares to open embassies in Washington, Brussels, sofiaecho.com, 11 kwietnia 2008 [dostęp 2008-06-19].
  23. UK to recognise independent Kosovo – PM. United Kingdom Prime Minister's Office, 10 Downing Street, 2008-02-18. [dostęp 2008-05-09].
  24. British Embassy in Pristina, Kosovo. Foreign and Commonwealth Office. [dostęp 2008-05-09].
  25. Australia Recognises the Republic of Kosovo. Australia Department of Foreign Affairs and Trade, 2008-02-19. [dostęp 2008-02-19].
  26. Senegal recognises Kosovo's independence: ministry. haaba.com, 2008-02-19. [dostęp 2008-03-14].
  27. Announcement by Minister of Foreign Affairs of Republic of Latvia on recognition of Kosovo's independence. Ministry of Foreign Affairs of Republic of Latvia, 2008-02-20. [dostęp 2008-02-20].
  28. "Kosovo & Latvia Open Diplomatic Ties", balkaninsight.com, 10 czerwca 2008 [dostęp 2008-06-10].
  29. Germany recognises Kosovo. German Federal Government, 2008-02-20. [dostęp 2008-02-21].
  30. Deutsche Botschaft Pristina
  31. Estonia recognises Republic of Kosovo (ang.). Estonian Ministry of Foreign Affairs, 2008-02-21. [dostęp 2009-12-01].
  32. Estonia Enters into Diplomatic Relations with Republic of Kosovo (ang.). Estonian Ministry of Foreign Affairs, 2008-04-24. [dostęp 2009-12-01].
  33. "Consiglio dei Ministri n. 93 del 21 febbraio 2008" (wł.). Italian Council of Ministers, 2008-02-21. [dostęp 2008-03-18].
  34. "Kosovo, Italia riconosce indipendenza" (wł.). La Stampa, 2008-02-21. [dostęp 2008-03-18].
  35. "Italy appoints Ambassador to Kosovo", newkosovareport.com, 16 maja 2008 [dostęp 2008-05-15].
  36. DENMARK RECOGNISES KOSOVO". ambprag.um.dk, 22 February 2008. [dostęp 2008-02-22].
  37. Denmark's relations with Kosovo (duń.). ambwien.um.dk, 2008-03-06. [dostęp 2008-05-16].
  38. Le Luxembourg reconnaît formellement le Kosovo (fr.). Le Gouvernement du Grande-Duché de Luxembourg, 2008-02-21. [dostęp 2008-02-21].
  39. Adresses Utiles: Bureau du Grand-Duché de Luxembourg à Pristina (fr.). mae.etat.lu, 2008. [dostęp 2008-10-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2004-10-16)].
  40. Perú decide reconocer independencia de Kósovoe. Peruvian Ministry of External Relations, 2008-02-22. [dostęp 2008-05-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-05-25)].
  41. a b SERBIA ORDERS WITHDRAWAL OF AMBASSADORS FROM BELGIUM, PERU (ang.). Serbia's Ministry of Foreign Affairs, 2008-02-26. [dostęp 2008-05-09].
  42. België erkent Kosovo (niderl.). Algemeen Dagblad, 2008-02-25.
  43. MFA Belgium (ang.). 2008-03-05.
  44. Government has recognised the independence of Kosovo. The Chancellery of the Prime Minister of the Republic of Poland, 2008-02-26. [dostęp 2015-04-02]., Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów - na interpelację nr 4746 w sprawie prawnomiędzynarodowego statusu Kosowa oraz działań Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie uznania za państwo jednostki terytorialnej niebędącej państwem
  45. Bundesrat anerkennt Kosovo (niem.). Tages-Anzeiger, 2008-02-27. [dostęp 2008-02-27].
  46. Switzerland set to open embassy in Kosovo. Swissinfo, 2008-03-28.
  47. Ambasada Szwajcarii w Prisztinie. Federal Department of Foreign Affairs of the Swiss Confederation. [dostęp 2008-09-10].
  48. Plassnik: "Letter on Kosovo’s recognition signed". , 2008-02-28. Austrian Foreign Ministry. [dostęp 2008-02-29]. 
  49. KosovaLive. Kosovalive.com. [dostęp 2008-09-26].
  50. Österreichische Vertretungsbehörden – Kosovo
  51. "First Kosovo diplomats head to their posts", newkosovareport.com, 2008-10-21. Dostęp= 2008-10-25
  52. Minister for Foreign Affairs Dermot Ahern TD Announces Ireland’s recognition of the Republic of Kosovo. , 2008-02-29. Department of Foreign Affairs. [dostęp 2008-02-29]. 
  53. Sweden recognises the Republic of Kosovo. , 2008-03-04. MSZ Szwecji. [dostęp 2008-03-04]. 
  54. Liaison Office of Sweden in Pristina, Ministry for Foreign Affairs.
  55. The Netherlands recognises Kosovo. , 2008-03-04. MSZ Królestwa Niderlandów. [dostęp 2008-03-05]. 
  56. "The Netherlands opens embassy in Kosovo", MSZ Królestwa Niderlandów, 27 czerwca 2008 [dostęp 2008-06-30].
  57. Íslensk stjórnvöld viðurkenna formlega sjálfstæði Kósóvó (isl.). Iceland Foreign ministry, 2008-03-05. [dostęp 2008-03-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-03-24)].
  58. Slovenia Recognizes Kosovo. Slovenian Press Agency, 2008-03-05. [dostęp 2008-03-05].
  59. "Republic of Slovenia opens Embassy in Kosovo", president-ksgov.net, 15 maja 2008 [dostęp 2008-05-16] (serb.-chorw.).
  60. Kosovo – Slovenian Missions, Ambasada the Republic of Slovenia
  61. Finland recognised the Republic of Kosovo (Press release 80/2008). MSZ Finlandii, 2008-03-07. [dostęp 2008-03-07].
  62. Finland recognises Kosovo [w:] NewsRoom Finland [online], MSZ Finlandii, Helsinki , 7 marca 2008 [dostęp 2008-03-07].
  63. Suomi tunnusti Kosovon itsenäisyyden (fiń.). yle.fi, 2008-03-07. [dostęp 2015-12-30].
  64. Embassy of Finland, Prishtina (Kosovo). MSZ Finlandii. [dostęp 2008-03-28].
  65. Ambasada Finlandii w Prisztinie (ang. • fiń. • szw.). finlandkosovo.org. [dostęp 2015-07-17].
  66. "Statement by Foreign Minister Masahiko Koumura on the Recognition of the Republic of Kosovo". Ministry of Foreign Affairs of Japan, 2008-03-18. [dostęp 2008-03-18].
  67. "Canada joins international recognition of Kosovo". Canadian Foreign Ministry, 2008-03-18. [dostęp 2008-03-18].
  68. Principata e Monakos njohu Republikën e Kosovës (serb.-chorw.). 2008-03-19. [dostęp 2008-03-19].
  69. Serbia Neighbours To Recognise Kosovo. 2008-03-19. [dostęp 2008-03-19].
  70. "Hungary recognizes Kosovo’s Independence". MSZ Węgier, 2008-03-19. [dostęp 2008-03-19].
  71. "Embassy of the Republic of Hungary in Pristina". Hungarian Ministry of Foreign Affairs. [dostęp 2008-06-27].
  72. "Croatia recognises Kosovo". Rząd Chorwacji, 2008-03-19. [dostęp 2008-03-19].
  73. "Croatia ‘Preparing Kosovo Embassy’" balkaninsight.com 10 July 2008. Dostęp= 2008-07-10.
  74. Sofia Officially Recognizes Prisztinie Sovereignty. novinite.com, 2008-03-20. [dostęp 2008-03-20].
  75. "Bulgaria to Issue Visas w Prisztinie", BalkanInsight.com, 27 May 2008. Dostęp= 2008-05-27.
  76. Liechtenstein anerkennt den Kosovo. Liechtenstein government, 2008-03-28. [dostęp 2008-03-28].
  77. Bilateral relations. Portal of the Principality of Liechtenstein. [dostęp 2008-03-28].
  78. Recognition of the Republic of Kosovo. Ministry of Foreign Affairs and Trade of the Republic of Korea, 2008-03-28. [dostęp 2008-03-28].
  79. Norway recognises Kosovo as an independent state. 2008-03-28. [dostęp 2008-03-28].
  80. President Sejdiu welcomes the Norwegian Ambassador Mr. Carl Schiotz Wibye (Albanian). [dostęp 2008-10-20].
  81. Norway opens new embassy in Kosovo. [dostęp 2008-10-25].
  82. "BREAKING NEWS: Republic of the Marshall Islands has recognized Kosovo", New Kosova Report, 17 kwietnia 2008 [dostęp 2008-04-17].
  83. REPUBLIKA E NAURUSË NJOHU REPUBLIKËN E KOSOVËS, Official website of the President of the Republic of Kosovo, Fatmir Sejdiu, 23 April 2008. Link accessed 20 September 2008.
  84. Burkina Faso recognizes Kosovo. New Kosova Report, 2008-04-24. [dostęp 2008-04-24].
  85. Seimas nutarė pripažinti Kosovo Respublikos nepriklausomybę (Seimas recognizes Republic of Kosovo's independence) (lit.). Parliament (Seimas) official proceedings, 2008-05-06. [dostęp 2008-05-06].
  86. "LITHUANIA ESTABLISHES DIPLOMATIC RELATIONS WITH THE REPUBLIC OF KOSOVO", urm.lt, 12 września 2008 [dostęp 2008-09-15].
  87. Congresso di Stato: San Marino riconosce il Kosovo, San Marino RTV, San Marino , 6 maja 2008 [dostęp 2008-05-12] (wł.).
  88. The Czech Republic has recognized independence of Kosovo. Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic, 2008-05-21. [dostęp 2008-05-21].
  89. Czech Republic opens its embassy to Prisztinie. Kosovapress, 2008-07-16. [dostęp 2008-07-16].
  90. Ambasada Republiki Czeskiej w Kosowie. Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic. [dostęp 2008-09-10].
  91. "Liberia Recognizes Kosovo", liberianobserver.com, 30 maja 2008 [dostęp 2008-05-30].
  92. "SIERRA LEONE RECOGNIZED KOSOVA", kosovapress.com, 13 czerwca 2008 [dostęp 2008-06-13] (ang.).
  93. EL MINISTERIO DE RELACIONES EXTERIORES DE COLOMBIA DECLARA QUE RECONOCE A LA REPUBLICA DE KOSOVO, MSZ Kolumbii, Bogotá, Kolumbia , 6 sierpnia 2008 [zarchiwizowane z adresu 2008-08-13] (hiszp.).
  94. Belize njeh pavarësinë e Kosovës (serb.-chorw.). President of the Republic of Kosovo, 2008-08-07. [dostęp 2008-08-07].
  95. Belize officially recognizes Kosovo independence. New Kosova Report, 2008-08-07. [dostęp 2008-08-08].
  96. Malta recognises independence of Kosovo. timesofmalta.com, 2008-08-21. [dostęp 2008-08-21].
  97. Malta tirrikonoxxi lil Kosovo bħala Stat Indipendenti (malt.). Department of Information – Rząd Malty, 2008-08-21. [dostęp 2008-08-22].
  98. "Samoa njeh pavarësinë e Kosovës", telegrafi.com, 15 sierpnia 2008 [dostęp 2008-09-15] (alb.).
  99. "Samoa recognizes independent Kosovo", newkosovareport.com, 15 września 2008 [dostęp 2008-09-15].
  100. Comunicado de Imprensa – Kosovo (port.). Ministério dos Negócios Estrangeriros, 2008-10-07. [dostęp 2008-10-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-05-25)].
  101. Anunciou Luís Amado: Portugal reconhece hoje independência do Kosovo, Publico, Lisbon , 7 października 2008 [dostęp 2008-10-07] (port.).
  102. "Portugal recognises independent Kosovo", newkosovareport.com, 7 października 2008 [dostęp 2008-10-07] (ang.).
  103. Saopštenje sa sjednice Vlade Crne Gore (czarnog.). Government of Montenegro, 2008-10-09. [dostęp 2008-10-14].
  104. Montenegro recognizes Kosovo's independence (ang.). International Herald Tribune, 2008-10-09. [dostęp 2008-10-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-10-12)].
  105. Macedonia recognizes Kosovo, Macedonian Information Agency, Skopje , 9 października 2008 [dostęp 2008-10-09] (ang.).
  106. Montenegro, Macedonia recognize Kosovo – Summary
  107. "Kosovo, Macedonia Delay Full Diplomatic Ties", balkaninsight.com, 13 października 2008 [dostęp 2008-10-13] (ang.).
  108. UAE recognises Kosovo. Emirates News Agency, 2008-10-14. [dostęp 2008-10-14].
  109. UAE recognises Kosovo. IC Publications, 2008-10-14. [dostęp 2008-10-14].
  110. Malajzia njeh Republikën e Kosovës (serb.-chorw.). MSZ Republiki Kosowa, 2008-10-31. [dostęp 2008-10-31].
  111. Malaysia Recognises Kosovo Independence, kosovothanksyou.com, 30 października 2008.
  112. Malaysia Recognises Kosovo Independence, balkaninsight.com, 31 października 2008.
  113. Liaison Office of Malaysia, Prisztinie kln.gov.my
  114. Mikronezia njohu Republikën e Kosovës, Telegrafi (Kosowo), Prisztina , 5 grudnia 2008 [dostęp 2008-12-05] (alb.).]
  115. Panama Recognizes Kosovo, BalkanInsight (Bośnia), Prisztina , 16 stycznia 2009 [dostęp 2009-01-17] (ang.).]
  116. Maldives extends full diplomatic recognition to the Republic of Kosovo, Ministry of Foreign Affairs, Maldives, Prisztina , 16 stycznia 2009 [dostęp 2009-02-19] (ang.).]
  117. Republic of Palau. Office of the President, Ministry of Foreign Affairs, Maldives, Prisztina , 6 marca 2009 [dostęp 2009-03-11] (ang.).]
  118. Ministria e Punëve të Jashtme
  119. Ministria e Punëve të Jashtme
  120. Ministria e Punëve të Jashtme
  121. Ministria e Punëve të Jashtme
  122. Ministria e Punëve të Jashtme
  123. Ministria e Punëve të Jashtme
  124. Strona MSZ Rep. Kosowa: New Zealand recognizes the Republic of Kosovo (ang.)
  125. Ministria e Punëve të Jashtme
  126. a b The Islamic Republic of Mauritania recognized the Republic of Kosovo. Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2010-01-14. [dostęp 2010-01-15].
  127. Recognition of the Republic of Kosovo by the Kingdom of Swaziland. Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2010-04-12. [dostęp 2010-04-12].
  128. AKR: Vanuatu e ka njohur Kosovën (alb.). Kohanet, 2010-04-28. [dostęp 2010-04-28].
  129. AKR: Djibouti e ka njohur Kosovën (alb.). Kohanet, 2010-05-08. [dostęp 2010-05-08].
  130. Somalia ka njohur Republikën e Kosovës (alb.). Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2010-05-19. [dostęp 2010-05-19].
  131. Republic of Kiribati recognizes Kosovo (ang.). emg.rs, 2010-10-26. [dostęp 2010-10-26].
  132. Katar uznał Kosowo (pol.). emg.rs, 2011-01-05. [dostęp 2011-01-05].
  133. Prime Minister of the Republic of Guinea-Bissau denies that the country has recognized Kosovo
  134. Влада Републике Гвинеје Бисао повукла одлуку о признању Косова
  135. Oman Recognises Kosovo (ang.). 2011-02-04. [dostęp 2011-02-04].
  136. Republic of Kosovo Established Diplomatic Relations with Sultanate of Oman (ang.). Ministry of Foreign Affairs, Republic of Kosovo, 2011-02-04. [dostęp 2011-02-04].
  137. Republika e Afrikës Qendrore njeh pavarësinë e Kosovës, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2011-07-22 (alb.)
  138. a b The Republic of Niger and the Republic of Guinea Conakry recognize Kosovo’s independence, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2011-08-16
  139. Note, Kosovapress.com, 2011-08-16
  140. The Republic of Benin is the 80th state to recognize Kosovo’s independence, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2011-08-18
  141. Santa Lucia shteti i 81 anëtar i OKB-së që e njeh Republikën e Kosovës, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2011-08-19 (in Albanian)
  142. Balkanistyka.org, www.balkanistyka.org [dostęp 2019-03-11].
  143. Ivory Coast recognizes Kosovo, Top Channel, 2011-09-21
  144. Bregu i Fildishtë njeh Kosovën, NOA, 2011-09-11 (alb.)
  145. [1], KUNA, 2011-10-11
  146. [2], Balkanistyka, 2012-01-24
  147. [3], Balkanistyka, 2012-02-11
  148. Brunei Darussalam recognizes Kosovo independence, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2012-04-25
  149. Çadi njeh Republikën e Kosovës, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2012-06-01 (alb.)
  150. Timori Lindor njeh pavarësinë e Kosovës, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2012-11-09 (po albańsku)
  151. Note verbale, Ministerstwo Spraw Zagranicznych Timoru Wschodniego, 2012-09-20
  152. [4], Koha Ditore, 2012-10-03
  153. Papua New Guinea confirms recognition of Kosovo, M-Mag, 2012-10-03
  154. Déclaration par la Républic du Burundi de la reconnaissance de l'État du Kosovo, Ministère des relations extérieures et de la coopération internationale de la Républic du Burundi, 2012-10-16
  155. Prime Minister Thaçi: Kosovo’s membership in EBRD testified that the process of the recognition of the Kosovo as a democratic and sovereign country has taken an irreversible up-turn and is recognized as an historical fact, Office of the Prime Minister of the Republic of Kosovo, 2012-11-19
  156. Fiji’s verbal note recognizing Kosovo arrives, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2012-11-22
  157. Saint Kitts dhe Nevis njeh zyrtarisht pavarësinë e Kosovës, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2012-11-28 (alb.)
  158. Dominika njeh pavarësinë e Kosovës, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2012-12-11 (alb.)
  159. MPJ: Pakistani njeh Republikën e Kosovës, RTK, 2012-12-21 (alb.)
  160. Konfirmohet njohja nga Pakistani, Zëri, 2012-12-21 (alb.)
  161. PM: New proposals for platform to be defined soon, B92, 2012-12-23 (ang.)
  162. Guajana njeh shtetin e pavarur dhe sovran të Kosovës, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo, 2013-03-16 (alb.)
  163. CKA 699/755/01, Ministry of Foreign Affairs and International Cooperation of the United Republic of Tanzania, 2013-06-06 (ang.)
  164. Yemen recognizes Kosovo (ang.). Yemen News Agency (Saba Net), 2013-06-11. [dostęp 2013-06-12].
  165. قرار حكومة جمهورية مصر العربية الاعتراف بجمهورية كوسوفو كدولة مستقلة وذات سيادة, Ministry of Foreign Affairs of Egypt, 2013-06-26 (arab.)
  166. El Salvador njeh Kosovën, Telegrafi, 2013-06-29
  167. June, month of record recognitions, Kosovo's New Diplomat, Ministry of Foreign Affairs of Republic of Kosovo, June/August 2013
  168. Thailand recognized the independence of Kosovo (ang.). Blic, 2013-09-27. [dostęp 2013-10-10].
  169. Prime Minister Thaçi meets the Foreign Minister of Grenada, Nickolas Steele – he officially accepts recognition of Kosovo by Grenada, Prime Minister of Kosovo, 2013-09-25, (ang.)
  170. Libya officially recognises Kosovo (ang.). Libya Herald, 2013-09-27. [dostęp 2013-10-10].
  171. Arrin nota verbale e njohjes nga Mbretëria e Tongës (alb.). Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Kosowa, 2014-01-20. [dostęp 2014-01-29].
  172. Mbretëria e Lesotos e ka njohur Kosovën shtet të pavarur (alb.). Koha.net, 2014-02-11. [dostęp 2014-02-11].
  173. Kosovo: Lesotho riconosce indipendenza (wł.). 106/mo Paese a farlo, ansa.it, 2014-02-11. [dostęp 2014-02-11].
  174. Togo recognized Kosovo, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo (alb. • serb. • ang.). Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Kosowa, 2014-07-02. [dostęp 2014-07-07].
  175. Solomon Islands recognise Kosovo`s Independence (alb. • serb. • ang.). mfa-ks.net. [dostęp 2014-08-24].
  176. Antigua and Barbuda recognizes the independence of Kosovo (alb. • serb. • ang.). mfa-ks.net. [dostęp 2015-05-20].
  177. Një shtet më shumë në listën e njohjeve (alb. • ang.). zeri.info. [dostęp 2016-07-22].
  178. Suriname revokes Kosovo recognition on heels of Russia visit
  179. South American country revokes recognition of Kosovo - FM
  180. The Government of the Republic of Singapore and the Government of the Republic of Kosovo have established diplomatic relations with effect from 1 December 2016., Ministry of Foreign Affairs of Singapore, 2016-12-01
  181. Bangladesh Officially Recognizes Kosovo as an Independent State, Dhaka Tribune, 2017-02-27
  182. Prime Minister Mustafa accepted verbal note of recognition of Kosovo by Bangladesh, Prime Minister of the Republic of Kosovo, 2016-02-28
  183. Madagaskari e njeh shtetin e Kosovës.
  184. (alb.) NË PRAG TË PËRVJETORIT TË PAVARËSISË, BARBADOSI NJEH KOSOVËN.
  185. (alb.) Barbadosi njeh pavarësinë e Kosovës.
  186. MOFA Statements. MSZ Tajwanu (ROC).
  187. Newly independent Kosovo would like to establish relation with Mainland China. Voice of America, 2008-02-20. [dostęp 2008-02-21].
  188. Taiwan recognises Kosovo independence. Tiraspol Times, 2008-02-18. [dostęp 2008-02-20].
  189. The Government of Taiwan Congratulates Kosovo on Gaining Independence. Ministry of Foreign Affairs of the Republic of China, 2008-02-18. [dostęp 2008-02-18].
  190. Deputy Prime Minister Selimi received in a meeting Malta’s Order of Templars, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo
  191. Kosovo Establishes Diplomatic Relations with Cook Islands, Koha Ditore
  192. Kosova njihet nga Niue, Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Kosovo