Podział administracyjny Krakowa
Podział administracyjny Krakowa – podział administracyjny obszaru miasta Krakowa na jednostki pomocnicze gminy (samorządowy) i integralne części miasta (rejestr TERYT).
Samorządowy podział administracyjny
[edytuj | edytuj kod]Historia podziałów administracyjnych
[edytuj | edytuj kod]
Obecny podział administracyjny
[edytuj | edytuj kod]Od 27 marca 1991 Kraków podzielony jest na 18 dzielnic oznaczonych cyframi rzymskimi i nazwami. Podział ten wprowadziła uchwała Nr XXI/143/91 Rady Miasta Krakowa z dnia 27 marca 1991[1], a granice zostały ustalone uchwałą Nr XVI/192/95 z dnia 19 kwietnia 1995[2] 26 września 2006 Rada Miasta Krakowa zadecydowała w formie uchwały o utworzeniu jednostki pomocniczej niższego rzędu funkcjonującej w ramach dzielnicy (Dzielnicy X Swoszowice) – Osiedla Uzdrowisko Swoszowice.
Obecne granice zostały w niewielkim stopniu zmienione z powodu przyjęcia Statutów Dzielnic przyjętych uchwałami Rady Miasta Krakowa z dnia 12 marca 2014[3].
Wykaz dzielnic administracyjnych Krakowa z wyszczególnieniem ich powierzchni oraz liczby stałych mieszkańców (stan na 31 grudnia 2025)[4]:
| Lp. | Nazwa dzielnicy | Powierzchnia [ha] |
Liczba stałych mieszkańców |
Zagęszczenie ludności [osób/km²] |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Dzielnica I Stare Miasto | 556,76 | 26 823 | 4821 |
| 2 | Dzielnica II Grzegórzki | 584,52 | 29 599 | 5065 |
| 3 | Dzielnica III Prądnik Czerwony | 643,79 | 44 524 | 6917 |
| 4 | Dzielnica IV Prądnik Biały | 2341,87 | 74 105 | 3165 |
| 5 | Dzielnica V Krowodrza | 561,9 | 28 725 | 5112 |
| 6 | Dzielnica VI Bronowice | 955,96 | 24 655 | 2579 |
| 7 | Dzielnica VII Zwierzyniec | 2873,1 | 20 296 | 707 |
| 8 | Dzielnica VIII Dębniki | 4618,87 | 66 203 | 1433 |
| 9 | Dzielnica IX Łagiewniki-Borek Fałęcki | 541,51 | 15 168 | 2801 |
| 10 | Dzielnica X Swoszowice | 2560,4 | 29 234 | 1142 |
| 11 | Dzielnica XI Podgórze Duchackie | 954 | 53 769 | 5637 |
| 12 | Dzielnica XII Bieżanów-Prokocim | 1847,39 | 62 507 | 3384 |
| 13 | Dzielnica XIII Podgórze | 2566,71 | 42 298 | 1648 |
| 14 | Dzielnica XIV Czyżyny | 1225,68 | 34 624 | 2826 |
| 15 | Dzielnica XV Mistrzejowice | 559 | 49 936 | 8937 |
| 16 | Dzielnica XVI Bieńczyce | 369,9 | 35 743 | 9664 |
| 17 | Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie | 2381,55 | 20 123 | 845 |
| 18 | Dzielnica XVIII Nowa Huta | 6540,99 | 45 365 | 694 |
Historyczne części Krakowa
[edytuj | edytuj kod]Byłe dzielnice katastralne wchodzące w skład miasta:
| Nazwa dzielnicy katastralnej | Rok przyłączenia do Krakowa[5] | Położenie w obecnej dzielnicy administracyjnej[6][7] |
|---|---|---|
| Śródmieście | n.d. | Dzielnica I Stare Miasto |
| Wawel – Zamek | n.d. | Dzielnica I Stare Miasto |
| Nowy Świat | 1792 | Dzielnica I Stare Miasto |
| Piasek | 1792 | Dzielnica I Stare Miasto |
| Kleparz | 1792 | Dzielnica I Stare Miasto |
| Wesoła | 1792 | Dzielnica I Stare Miasto, Dzielnica II Grzegórzki |
| Stradom | 1792 | Dzielnica I Stare Miasto |
| Kazimierz | 1800 | Dzielnica I Stare Miasto |
| Zakrzówek | 1910 | Dzielnica VIII Dębniki |
| Dębniki | 1910 | Dzielnica VIII Dębniki |
| Półwsie Zwierzynieckie | 1910 | Dzielnica VII Zwierzyniec |
| Zwierzyniec | 1910 | Dzielnica VII Zwierzyniec |
| Czarna Wieś | 1910 | Dzielnica V Krowodrza |
| Nowa Wieś Narodowa | 1910 | Dzielnica V Krowodrza |
| Łobzów | 1910 | Dzielnica V Krowodrza, Dzielnica VI Bronowice |
| Krowodrza | 1910 | Dzielnica V Krowodrza, Dzielnica IV Prądnik Biały, Dzielnica I Stare Miasto (fragment) |
| Warszawskie | 1910 | Dzielnica I Stare Miasto, Dzielnica II Grzegórzki (fragment), Dzielnica III Prądnik Czerwony (fragment) |
| Grzegórzki | 1910 | Dzielnica II Grzegórzki, Dzielnica III Prądnik Czerwony (fragment) |
| Ludwinów | 1911 | Dzielnica VIII Dębniki, Dzielnica XIII Podgórze (fragment) |
| Dąbie | 1911 | Dzielnica II Grzegórzki, Dzielnica XIV Czyżyny, Dzielnica III Prądnik Czerwony (fragment) |
| Płaszów | 1912 | Dzielnica XIII Podgórze, Dzielnica XIV Czyżyny (fragment) |
| Podgórze | 1915 | Dzielnica XIII Podgórze, Dzielnica IX Łagiewniki-Borek Fałęcki (fragment), XI Podgórze Duchackie (fragment) |
| Łagiewniki | 1941 | Dzielnica XIII Podgórze (fragment), Dzielnica IX Łagiewniki-Borek Fałęcki, XI Podgórze Duchackie |
| Jugowice | 1941 | Dzielnica IX Łagiewniki – Borek Fałęcki, Dzielnica X Swoszowice (fragment) |
| Borek Fałęcki | 1941 | Dzielnica IX Łagiewniki-Borek Fałęcki, Dzielnica X Swoszowice, Dzielnica VIII Dębniki (fragment) |
| Kobierzyn | 1941 | Dzielnica VIII Dębniki, Dzielnica X Swoszowice |
| Skotniki | 1941 | Dzielnica VIII Dębniki |
| Pychowice | 1941 | Dzielnica VIII Dębniki |
| Bodzów | 1941 | Dzielnica VIII Dębniki |
| Kostrze | 1941 | Dzielnica VIII Dębniki |
| Przegorzały | 1941 | Dzielnica VII Zwierzyniec |
| Bielany | 1941 | Dzielnica VII Zwierzyniec |
| Wola Justowska | 1941 | Dzielnica VII Zwierzyniec, Dzielnica VI Bronowice (fragment) |
| Chełm | 1941 | Dzielnica VII Zwierzyniec, Dzielnica VI Bronowice (fragment) |
| Bronowice Małe | 1941 | Dzielnica VI Bronowice, Dzielnica IV Prądnik Biały (fragment) |
| Bronowice Wielkie | 1941 | Dzielnica IV Prądnik Biały |
| Tonie | 1941 | Dzielnica IV Prądnik Biały |
| Prądnik Biały | 1941 | Dzielnica IV Prądnik Biały, Dzielnica III Prądnik Czerwony (fragment) |
| Witkowice | 1941 | Dzielnica IV Prądnik Biały |
| Górka Narodowa | 1941 | Dzielnica IV Prądnik Biały |
| Prądnik Czerwony | 1941 | Dzielnica III Prądnik Czerwony, Dzielnica IV Prądnik Biały, Dzielnica XV Mistrzejowice |
| Olsza | 1941 | Dzielnica II Grzegórzki, Dzielnica III Prądnik Czerwony |
| Rakowice | 1941 | Dzielnica III Prądnik Czerwony, Dzielnica XIV Czyżyny |
| Czyżyny | 1941 | Dzielnica XIV Czyżyny, Dzielnica XVIII Nowa Huta (fragment) |
| Łęg | 1941 | Dzielnica XIV Czyżyny |
| Rybitwy | 1941 | Dzielnica XIII Podgórze |
| Rżąka | 1941 | Dzielnica XII Bieżanów-Prokocim, Dzielnica XI Podgórze Duchackie (fragment) |
| Prokocim | 1941 | Dzielnica XII Bieżanów-Prokocim, Dzielnica XIII Podgórze, Dzielnica XI Podgórze Duchackie (fragment) |
| Wola Duchacka | 1941 | Dzielnica XI Podgórze Duchackie, Dzielnica XIII Podgórze, Dzielnica XII Bieżanów-Prokocim (fragment) |
| Piaski Wielkie | 1941 | Dzielnica XI Podgórze Duchackie, Dzielnica X Swoszowice (fragment) |
| Kurdwanów | 1941 | Dzielnica XI Podgórze Duchackie, Dzielnica X Swoszowice, IX Łagiewniki-Borek Fałęcki (fragment) |
| Bieżanów | 1941 i 1973 | Dzielnica XII Bieżanów-Prokocim, XIII Podgórze |
| Mogiła | 1951 | Dzielnica XVIII Nowa Huta, XIV Czyżyny (fragment) |
| Bieńczyce | 1951 | Dzielnica XVI Bieńczyce, Dzielnica XVIII Nowa Huta, Dzielnica XIV Czyżyny (fragment) |
| Mistrzejowice | 1951 | Dzielnica XV Mistrzejowice, Dzielnica XVI Bieńczyce (fragment), Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie (fragment) |
| Zesławice | 1951 | Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie |
| Kantorowice | 1951 | Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie |
| Krzesławice | 1951 | Dzielnica XVI Bieńczyce, Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie, Dzielnica XVIII Nowa Huta (fragment) |
| Grębałów | 1951 | Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie |
| Lubocza | 1951 | Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie |
| Wadów | 1951 | Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie, Dzielnica XVIII Nowa Huta (fragment) |
| Pleszów | 1951 | Dzielnica XVIII Nowa Huta |
| Ruszcza | 1951 | Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie, Dzielnica XVIII Nowa Huta |
| Branice | 1951 | Dzielnica XVIII Nowa Huta |
Wsie lub ich części włączone do miasta po 1973 r.:
| Nazwa wsi lub część wsi | Rok przyłączenia do Krakowa[8][9] | Położenie w obecnej dzielnicy administracyjnej[6][7] |
|---|---|---|
| Kosocice z Baryczą | 1973 | Dzielnica X Swoszowice, XI Podgórze Duchackie (fragment) |
| Soboniowice | 1973 | Dzielnica X Swoszowice |
| Rajsko | 1973 | Dzielnica X Swoszowice |
| Wróblowice | 1973 | Dzielnica X Swoszowice |
| Swoszowice | 1973 | Dzielnica X Swoszowice, XI Podgórze Duchackie (fragment) |
| Opatkowice | 1973 | Dzielnica X Swoszowice |
| Sidzina | 1973 | Dzielnica VIII Dębniki |
| Tyniec z Podgórkami | 1973 | Dzielnica VIII Dębniki |
| Olszanica | 1973 | Dzielnica VII Zwierzyniec |
| Mydlniki | 1973 | Dzielnica VI Bronowice, Dzielnica VII Zwierzyniec (fragment) |
| Łuczanowice | 1973 | Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie |
| Kościelniki | 1973 | Dzielnica XVIII Nowa Huta |
| Wolica z Rogowem | 1973 | Dzielnica XVIII Nowa Huta |
| Przylasek Wyciąski | 1973 | Dzielnica XVIII Nowa Huta |
| Wyciąże | 1973 | Dzielnica XVIII Nowa Huta |
| Przylasek Rusiecki | 1973 | Dzielnica XVIII Nowa Huta |
| Przewóz | 1973 | Dzielnica XIII Podgórze, Dzielnica XVIII Nowa Huta (fragment) |
| Zbydniowice | 1973 (część) i 1986 | Dzielnica X Swoszowice |
| Batowice (część) | 1973 | Dzielnica XV Mistrzejowice, Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie (fragment) |
| Libertów (część) | 1973 | Dzielnica X Swoszowice |
| Lusina (część) | 1973 | Dzielnica X Swoszowice |
| Węgrzynowice | 1986 | Dzielnica XVIII Nowa Huta |
| Wróżenice | 1986 | Dzielnica XVIII Nowa Huta, XVII Wzgórza Krzesławickie (fragment) |
| Dziekanowice (część) | 1986 | Dzielnica XV Mistrzejowice |
Osiedla i zwyczajowe jednostki urbanistyczne
[edytuj | edytuj kod]Poniższe zestawienie przedstawia nieformalny, tradycyjny podział krakowskich dzielnic na mniejsze jednostki urbanistyczne i osiedla:
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]W Krakowie nazwy dzielnic pochodzą zazwyczaj od nazw miast, wsi, jurydyk, folwarków, osad itp. tworzących kiedyś oddzielne jednostki osadnicze, a na przestrzeni wieków włączanych w granice administracyjne miasta w większości wypadków jako jego dzielnice.
Przykładami są dawne wsie: Dębniki, Krowodrza, Bieńczyce, Czyżyny, Mistrzejowice, Krzesławice, Mogiła, Bieżanów, Płaszów, Prokocim, Wola Justowska, Zabłocie, Zwierzyniec, Bronowice Małe, Bronowice Wielkie, Swoszowice, Kurdwanów lub miasta: Kazimierz, Kleparz, Podgórze, Nowa Huta.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ BIP, uchwała Nr XXI/143/91. 2010-01-05.
- ↑ Gazeta Urzędowa Miasta Krakowa Nr 10, poz. 84 BIP, uchwała Nr XVI/192/95. 2010-01-05.
- ↑ Statuty Dzielnic- Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Krakowa – BIP MK [online], bip.krakow.pl [dostęp 2021-02-02].
- ↑ Liczba mieszkańców w poszczególnych dzielnicach (wg. stanu na 31.12.2025) oraz powierzchnia dzielnic- Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Krakowa - BIP MK [online], www.bip.krakow.pl [dostęp 2026-03-31].
- ↑ Byłe gminy przyłączone do Krakowa przed rokiem 1915 – Poczet Krakowski [online], poczetkrakowski.pl [dostęp 2021-03-19].
- ↑ a b Aktualne dzielnice samorządowe Krakowa [online], poczetkrakowski.pl [dostęp 2021-03-19].
- ↑ a b Tomy – Poczet Krakowski [online], poczetkrakowski.pl [dostęp 2021-04-01].
- ↑ Tomy – Poczet Krakowski [online], poczetkrakowski.pl [dostęp 2021-04-01].
- ↑ Tomy – Poczet Krakowski [online], poczetkrakowski.pl [dostęp 2021-04-01].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dzielnice. [w:] Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Krakowa [on-line].
- Administracyjny podział. W: Encyklopedia Krakowa. Warszawa – Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 2–4. ISBN 83-01-13325-2.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Podziały administracyjne Krakowa od lokacji w 1257 r. do 2007 r.. [w:] Magiczny Kraków: Krakowski lamus historyczny [on-line].
- Interaktywna mapa podziału administracyjnego Krakowa na dzielnice (dostęp: 7 lutego 2025 r.)
