Związek Stanowczych Chrześcijan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Związek Stanowczych Chrześcijan
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Protestantyzm
   └ Pentekostalizm
Nurty pobożnościowe Ewangelikalizm
Zasięg geograficzny Polska, Czechy

Związek Stanowczych Chrześcijanzielonoświątkowa wspólnota religijna powstała na początku XX wieku na Śląsku Cieszyńskim, w 1947 włączona do Zjednoczonego Kościoła Ewangelicznego.

Początki[edytuj]

W 1906 w ramach Kościoła luterańskiego powstała na Śląsku Cieszyńskim „Społeczność Chrześcijańska”. W 1908 powstał zbór stanowczych chrześcijan w Nieborach, który nadal pozostawał w ramach Kościoła Ewangelickiego[1]. Część członków zboru w tym samym roku przyjęła poglądy zielonoświątkowe, które dotarły do Polski początkiem XX wieku z USA (pośrednio: z Norwegii i Niemiec). W wyniku niezgodności stanowisk osoby które przyjęły nową naukę, zostały wykluczone ze Społeczności Chrześcijańskiej (po Deklaracji berlińskiej)[2] i stworzyły związek wyznaniowy, który prawnie zalegalizowano przez władze austriackie 10 lipca 1910[3] pod nazwą Związek na rzecz Stanowczego Chrześcijaństwa (niem. Bund für entschiedenes Christentum)[4]. Wspólnocie tej miejscowa ludność nadała nazwę „Zielonoświątkowcy”[5].

W czerwcu 1912 otworzono pierwszą kaplicę Związku Stanowczych Chrześcijan w Nieborach. Rok później dzięki aktywności Adolfa Małysza powstał zbór w Ustroniu. Przed I wojną światową istniały już zbory w Nieborach, Ustroniu i Żukowie Dolnym. Grupa liczyła około 80 członków. W wyniku I wojny światowej zbory te zostały rozdzielone granicą polsko-czechosłowacką. Pismo „Głos Prawdy” z 1920 informowało, ze nabożeństwa odbywały się w miejscowościach: Niebory, Sucha, Jaworze, Ustroń, Tyra, Wisła, Wędrynia i Puńców.

Dużym przedsięwzięciem finansowym Związku była budowa w latach 30. przytułku – schroniska w Gródku, który miał służyć wszystkim poważnie chorym. W 1935 wprowadzono karty członkowskie w kilku kolorach.

II wojna światowa[edytuj]

W czasie II wojny światowej działalność związków religijnych nie posiadających uznania państwowego została zawieszona, a więc zarówno Społeczności Chrześcijańskiej jak i Związku Stanowczych Chrześcijan. Odbywali domowe nabożeństwa[6]. Problemem dla stanowczych była Volkslista, niektórzy ją podpisali[7]. Tych, którzy nie podpisali Volkslisty dotknęły prześladowania. Zsyłano ich do obozów, przesiedlano, rozstrzeliwano. 9 wyznawców zginęło w obozach[8].

ZKE[edytuj]

Wnętrze domu zborowego w Nieborach (1967)

W maju 1946 odbyła się konferencja w Wiśle, w której wzięli udział przedstawiciele większości ugrupowań ewangelikalnych w Polsce. W 1947 ze Związku Ewangelicznych Chrześcijan, Związku Wolnych Chrześcijan i Związku Stanowczych Chrześcijan utworzono nowy Zjednoczony Kościół Ewangeliczny (ZKE)[9].

Przed przystąpieniem do ZKE członkowie Związku Stanowczych Chrześcijan zrezygnowali z praktyki udzielania chrztu niemowlętom i począwszy od swoich przywódców przyjmowali świadomie chrzest przez zanurzenie. Chrztu takiego grupie 10 przedstawicieli tej wspólnoty (w tym Adolfowi Małyszowi) udzielił Stanisław Krakiewicz z Warszawy[10].

20 września 1950 roku Urząd Bezpieczeństwa zamknął wszystkie obiekty sakralne ZKE i aresztował część duchowieństwa pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Zachodu. Spośród Stanowczych aresztowano 9 osób. Najdłużej przesiedział Karol Śniegoń (5 miesięcy). Paweł Cieślar zachorował w więzieniu i po przewiezieniu do szpitala w Cieszynie zmarł (22 październik 1950)[11].

Dalsze losy stanowczych chrześcijan były związane z ZKE. Po dokonanej w 1988 likwidacji tego Kościoła znaleźli się oni w Kościele Zielonoświątkowym.

Przewodniczący ZSCh w Polsce[edytuj]

Od roku 1920 do wejścia w struktury ZKE przewodniczącymi byli:[12]

Stanowczy chrześcijanie w Czechosłowacji[edytuj]

W Czechosłowacji po zawieszeniu działalności stowarzyszeń religijnych stanowczy chrześcijanie zostali w 1951 przyłączeni do Jednoty Czeskobraterskiej.

Na początku lat 60. w czasie nabożeństw Stanowczych Chrześcijan na Zaolziu zaczęło pojawiać się religijne proroctwo, które nawoływało do migracji do Polski, do „opuszczenia domów i przeniesienia się w odległe puste miejsce”. Od jesieni 1966 roku opuszczone w tym czasie wioski w Beskidzie Niskim zasiedliło w sumie około 100 rodzin zarówno z Czechosłowacji jak i Polski. Dopiero jednak w 1981 stanowczy chrześcijanie, którzy osiedlili się w Beskidzie Niskim uzyskali rejestrację jako Protestancka Wspólnota Regionu Bieszczadzkiego, przemianowana w latach 90. na Ewangeliczna Wspólnota Zielonoświątkowa.

Przypisy

  1. Czajko 2013 ↓.
  2. Pasek 1993 ↓, s. 63.
  3. Zieliński (2014), s.78-79, podaje datę 15 lipca, co jest jednak dopiero data przekazania Starostwem Cieszyńskim komunikatu o zarejestrowanu dokonanym wcześniej przez Śląski Rząd Krajowy w Opawie
  4. Zieliński 2014 ↓, s. 78-79.
  5. Andrzej Kominek. Ruch Stanowczych Chrześcijan. „Chrześcijanin”, s. 36, 37, lipiec-sierpień 1977. Prezydium Rady ZKE. 
  6. Pasek 1993 ↓, s. 90.
  7. Pasek 1993 ↓, s. 90-91.
  8. Pasek 1993 ↓, s. 91.
  9. Pasek 1993 ↓, s. 96-98.
  10. Informacja z witryny Zboru Kościoła Zielonoświątkowego w Ustroniu (dostęp: 5-09-2014).
  11. Pasek 1993 ↓, s. 100.
  12. Pasek 1993 ↓, s. 77.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]