James Bond

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy postaci fikcyjnej. Zobacz też: ornitolog o tym imieniu i nazwisku.

James Bond (Agent 007) – postać fikcyjna agenta Jej królewskiej Mości, w służbie brytyjskiego wywiadu wojskowego – MI6, stworzona przez pisarza Iana Fleminga. Bond jest protagonistą w wielu powieściach i opowiadaniach Fleminga, po śmierci autora dalsze przygody Bonda opisywali Kingsley Amis, John Gardner, Raymond Benson, Sebastian Faulks, Jeffery Deaver i William Boyd

W 2012 roku James Bond w specjalnie przygotowanym filmie eskortował Królową Elżbietę II na stadion w Londynie z jej pałacu w celu otwarcia igrzysk olimpijskich 2012. Królowa po raz pierwszy w historii zgodziła się zagrać samą siebie w filmie. Rolę Jamesa Bonda zagrał Daniel Craig.

James Bond najbardziej znany jest z serii filmów o nim. Do 2012 powstało 23 oficjalnych (wytwórni EON Productions) i 3 niezależne filmy. W postać Jamesa Bonda wcielali się następujący aktorzy:

produkcje oficjalne:

produkcje niezależne:

Poza książkami i filmami James Bond występuje w wielu grach komputerowych (wcześniej różne firmy m.in. Rare, Electronic Arts i obecnie Activision) tworzonych na podstawie filmów lub oryginalnych scenariuszy, w komiksach i wielu parodiach.

Postać[edytuj | edytuj kod]

Komandor porucznik (Komandos ) James Bond, jak dowiadujemy się z 23 części przygód - "Skyfall", urodził się w Szkocji, w tytułowej posiadłości Skyfall. Zawodowo jest tajnym agentem (żołnierzem wywiadu) 007 (podwójne zero ma oznaczać licencję na zabijanie w MI6). Jest przystojnym, inteligentnym i wszechstronnie wykształconym – zna się właściwie na wszystkim – światowcem w nieokreślonym wieku. Ma nienaganne maniery, a edukację pobierał w Cambridge. Nosi eleganckie garnitury, jeździ supersamochodami. Jego ulubionym drinkiem jest martini z wódką, wstrząśnięte – nie zmieszane. Uwielbia towarzystwo pięknych kobiet, ale pozostaje w stanie wolnym (raz był żonaty).

W żadnym z filmów nie pojawia się wiele informacji biograficznych, lecz można je odnaleźć w książkach. Rodzicami Bonda byli Szkot Andrew Bond i Szwajcarka Monique Delacroix (narodowości te odnajdujemy w powieści Żyje się tylko dwa razy). Fleming pisząc o szkockim pochodzeniu agenta, inspirował się Seanem Connerym, również Szkotem, odtwórcą roli Bonda w pierwszych filmach, tymczasem imię i nazwisko matki 007 pisarz zaczerpnął od pewnej Szwajcarki, z którą był zaręczony. W swej fikcyjnej biografii Bonda John Pearson ustalił datę jego urodzenia na 11 listopada (rocznica zakończenia I wojny światowej) 1920 r., jednak w żadnej z książek nie ma na to dowodu. Fleming inspirował się rzeczywistym szpiegiem, Serbem Dušanem Popovem, podwójnym agentem zarówno brytyjskim, jak i niemieckim, znanym również z charakteru playboya.

Aktualna biografia[edytuj | edytuj kod]

Autor – Ian Fleming

Z okazji wejścia na ekrany 21. części bondowskiego cyklu, Casino Royale, stworzono nową, oficjalną biografię agenta 007. Jest ona dostępna na stronie internetowej filmu. Wiele spośród jej elementów jest zbieżnych z literacką historią Bonda określoną przez Iana Fleminga, lecz wprowadzono także wiele zmian.

Nowa, obecna data urodzenia Jamesa Bonda – to 13 kwietnia 1968. Dzień i miesiąc symbolizują premierę książki Casino Royale w 1953, rok jest zaś zgodny z rokiem urodzenia Daniela Craiga.

Bond w obecnej wersji przychodzi na świat w Berlinie Zachodnim. Jego rodzice, Andrew i Monique, giną w wypadku podczas wspinaczki. Wychowuje się więc w hrabstwie Kent pod okiem cioci Charmain.

Podobnie jak napisał Fleming, Bond zostaje wyrzucony z Eton College i uczęszcza do szkoły ukończonej przez jego ojca – Fettes College. W tym samym czasie, w ramach programu wymiany, pobiera też nauki na Uniwersytecie Genewskim. Po ukończeniu Fettes wstępuje do Royal Navy i uczy się w Britannia Royal Navy College w wieku 17 lat.

Nowa biografia odsłania kulisy służby wojskowej Bonda. Dołącza on do Special Boat Service, gdzie otrzymuje rangę komandora, a następnie zostaje przydzielony do jednostki sił specjalnych 030 Special Forces Unit (nawiązanie do 30 Assault Unit, o czym pisał Fleming). Bond służy potajemnie w Iraku, Somalii, Iranie, Libii oraz aktywnie w Bośni. Następnie zostaje rekrutowany do RNR Defence Intelligence Group. W tym czasie uczęszcza na kursy specjalistyczne organizowane przez Cambridge i Oxford, wypracowując sobie dyplom z języków orientalnych w Cambridge. Wsławia się biegłą znajomością języków – francuskiego, niemieckiego i włoskiego – oraz dość poprawnym pisaniem w językach: greckim, hiszpańskim, chińskim i japońskim w czasie, gdy wstępuje do MI6.

Służy w Royal Navy w wieku od 17 do 31 lat, do MI6 wstępuje mając 32 lata, a w wieku 38 lat, w roku 2006, otrzymuje status 00.

Co ciekawe, zostaje opisany jako jedna z osób poszukujących broni masowego rażenia w Bagdadzie i okolicach na niedługo przed inwazją na Irak. Z jego końcowego raportu wynika, że on i jego zespół niczego nie znaleźli. Jest później rozdrażniony, gdy dowiaduje się, że raport ten został zatuszowany przez kierownictwo w Londynie i Waszyngtonie.

Stworzenie Bonda[edytuj | edytuj kod]

Ian Fleming stworzył brytyjskiego szpiega w lutym 1952, podczas wakacji w swej jamajskiej posiadłości nazywanej Goldeneye. Nazwisko agenta 007 zapożyczył od amerykańskiego ornitologa Jamesa Bonda, autora książki Birds of the West Indies (Ptaki Indii Zachodnich), którą posługiwał się – jako ornitolog-hobbysta – podczas pobytu na Jamajce. Wyjaśnił później żonie prawdziwego Bonda, że „uderzyło mnie, że to krótkie, nieromantyczne, anglo-saksońskie i do tego bardzo męskie nazwisko było tym, czego potrzebowałem”. Zbitka „James Bond” była na tyle krótka i dźwięczna, że dawała się łatwo wymówić w każdym języku.

Po napisaniu powieści zatytułowanej później Casino Royale Fleming dał rękopis do przeczytania przyjacielowi, poecie i swemu późniejszemu wydawcy, Williamowi Plomerowi. Tekst spodobał się mu na tyle, że przekazał go innemu wydawcy – Jonathanowi Cape’owi, który pomimo pewnych zastrzeżeń zdecydował się na publikację, również ze względu na sentyment, jakim darzył starszego brata Iana, Petera, znanego pisarza powieści przygodowych i podróżniczych.

28 maja 2008, w setną rocznicę urodzin Iana Fleminga, odbyła się premiera nowej książki o przygodach agenta 007 zatytułowanej Piekło poczeka. Jej autorem jest Sebastian Faulks.

Książki o Jamesie Bondzie[edytuj | edytuj kod]

Ian Fleming[edytuj | edytuj kod]

Kingsley Amis[edytuj | edytuj kod]

John Gardner[edytuj | edytuj kod]

Raymond Benson[edytuj | edytuj kod]

Sebastian Faulks[edytuj | edytuj kod]

Jeffery Deaver[edytuj | edytuj kod]

Roger Moore[edytuj | edytuj kod]

Dougall Alastair[edytuj | edytuj kod]

William Boyd[edytuj | edytuj kod]

Filmy[edytuj | edytuj kod]

Oficjalne (EON Productions)[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie filmy do 1975 roku stworzył duet producentów, Albert R. Broccoli i Harry Saltzman. Wtedy to Broccoli zajął się kolejnymi częściami samodzielnie. Od 1995 pracę ojca kontynuują córka, Barbara Broccoli oraz pasierb, Michael G. Wilson.

Lp. Tytuł Tytuł oryginalny Rok James Bond Reżyser Przychódświat
(bez inflacji, w $)
Budżet (bez inflacji, w $) Przychód – świat
(z inflacją, w $)
1 Doktor No Dr. No 1962 Sean Connery Terence Young 59 600 000 1 000 000 388 037 628
2 Pozdrowienia z Rosji From Russia with Love 1963 Sean Connery Terence Young 78 900 000 2 500 000 508 104 954
3 Goldfinger Goldfinger 1964 Sean Connery Guy Hamilton 124 900 000 3 500 000 794 800 903
4 Operacja Piorun Thunderball 1965 Sean Connery Terence Young 141 200 000 11 000 000 886 994 986
5 Żyje się tylko dwa razy You Only Live Twice 1967 Sean Connery Lewis Gilbert 111 600 000 9 500 000 669 906 721
6 W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości On Her Majesty’s Secret Service 1969 George Lazenby Peter R. Hunt 87 400 000 7 000 000 489 303 677
7 Diamenty są wieczne Diamonds Are Forever 1971 Sean Connery Guy Hamilton 116 000 000 7 200 000 581 819 757
8 Żyj i pozwól umrzeć Live and Let Die 1973 Roger Moore Guy Hamilton 161 800 000 7 000 000 753 224 370
9 Człowiek ze złotym pistoletem The Man with the Golden Gun 1974 Roger Moore Guy Hamilton 97 600 000 7 000 000 427 829 913
10 Szpieg, który mnie kochał The Spy Who Loved Me 1977 Roger Moore Lewis Gilbert 185 400 000 14 000 000 634 304 309
11 Moonraker Moonraker 1979 Roger Moore Lewis Gilbert 210 300 000 34 000 000 627 863 628
12 Tylko dla twoich oczu For Your Eyes Only 1981 Roger Moore John Glen 195 300 000 28 000 000 460 741 749
13 Ośmiorniczka Octopussy 1983 Roger Moore John Glen 187 500 000 27 500 000 377 621 373
14 Zabójczy widok A View to a Kill 1985 Roger Moore John Glen 152 400 000 30 000 000 285 151 891
15 W obliczu śmierci The Living Daylights 1987 Timothy Dalton John Glen 191 200 000 40 000 000 338 879 453
16 Licencja na zabijanie Licence to Kill 1989 Timothy Dalton John Glen 156 200 000 42 000 000 256 701 197
17 GoldenEye GoldenEye 1995 Pierce Brosnan Martin Campbell 353 400 000 60 000 000 463 577 113
18 Jutro nie umiera nigdy Tomorrow Never Dies 1997 Pierce Brosnan Roger Spottiswoode 346 600 000 110 000 000 430 648 471
19 Świat to za mało The World Is Not Enough 1999 Pierce Brosnan Michael Apted 390 000 000 135 000 000 468 969 175
20 Śmierć nadejdzie jutro Die Another Day 2002 Pierce Brosnan Lee Tamahori 456 000 000 142 000 000 508 229 469
21 Casino Royale Casino Royale 2006 Daniel Craig Martin Campbell 594 293 106 150 000 000 594 238 532
22 007 Quantum of Solace Quantum of Solace 2008 Daniel Craig Marc Forster 586 090 727* 230 000 000 586 090 727*
23 Skyfall Skyfall 2012 Daniel Craig Sam Mendes  ?  ?  ?
Razem Filmy 1-23 4 397 593 106 1 098 000 000 10 946 949 269
Uwzględnienie inflacji dotyczy kursu z 8 lutego 2009 roku

Niezależne[edytuj | edytuj kod]

Niezależnie od wytwórni EON powstały 3 filmy o Jamesie Bondzie: pierwsze, telewizyjne Casino Royale (1954), gdzie grał Barry Nelson, parodia Casino Royale (1967) z Davidem Nivenem i Never Say Never Again (Nigdy nie mów nigdy) z roku 1983, remake Operacji Piorun, gdzie pojawił się Sean Connery.

Postacie[edytuj | edytuj kod]

Desmond Llewelyn zagrał rolę Q w 17 odcinkach serii

Serie książek i filmów o Jamesie Bondzie obfitują w wiele ciekawych postaci, będących sprzymierzeńcami lub przeciwnikami głównego bohatera. Zwierzchnicy 007 i pozostali oficerowie brytyjskiego wywiadu są zwykle określani pojedynczymi literami, jak choćby M czy Q. W powieściach Bond ma dwie sekretarki, Loelię Ponsonby i Mary Goodnight, których role i kwestie w filmach przejęła sekretarka M, Panna Moneypenny. Bond pracuje czasem ze swym przyjacielem z CIA, Felixem Leiterem. W filmach Leiter pojawia się regularnie w produkcjach z udziałem Seana Connery’ego, w jednej z Rogerem Moore’em i obu z Timothym Daltonem. Był jednak tylko dwukrotnie grany przez tego samego aktora. Po nieobecności w filmach z Pierce’em Brosnanem w roli głównej, Leiter powraca w Casino Royale z Danielem Craigiem.

Kobiety, zwłaszcza w filmach, mają nieraz dwuznaczne imiona, prowadzące do nieśmiałych żartów, np. „Pussy Galore” (Goldfinger, imię i nazwisko postaci zaczerpnięto z postaci kobiety, prowadzącej w latach 50. dom publiczny w Nowym Jorku), „Plenty O’Toole” (Diamenty są wieczne), „Mary Goodnight” (Człowiek ze złotym pistoletem), „Dr Christmas Jones” (Świat to za mało) czy „Xenia Onatopp” (GoldenEye, kobiecy czarny charakter, którą podnieca duszenie mężczyzn udami).

Zarówno w treści powieści, jak i w fabule filmów, pojawia się jedynie niewielka grupka powtarzających się postaci.

Dziewczyny Bonda[edytuj | edytuj kod]

Na temat „dziewczyn Bonda” ukazał się artykuł „Shaken and Stirred: A Content Analysis of Women’s Portrayals in James Bond Films” w piśmie „Sex Roles”.

Film Dziewczyna Aktorka
Doktor No
Honey Ryder Ursula Andress
Miss Taro Zena Marshall
Sylvia Trench Eunice Gayson
Pozdrowienia z Rosji
Sylvia Trench Eunice Gayson
Tatiana Romanowa Daniela Bianchi
Goldfinger
Pussy Galore Honor Blackman
Jill Masterson Shirley Eaton
Tilly Masterson Tania Mallet
Operacja Piorun
Domino Derval Claudine Auger
Patricia Fearing Molly Peters
Fiona Volpe Luciana Paluzzi
Paula Caplan Martine Beswick
Żyje się tylko dwa razy
Kissy Mie Hama
Aki Akiko Wakabayashi
Helga Brandt Karin Dor
W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości
Teresa „Tracy” di Vincenzo (później żona Jamesa Bonda) Diana Rigg
Ruby Angela Scoular
Nancy Catherina Von Schell
Diamenty są wieczne
Tiffany Case Jill St. John
Plenty O’Toole Lana Wood
Thumper Donna Garrett
Bambi Trina Parks
Żyj i pozwól umrzeć
Miss Caruso Madeline Smith
Solitaire Jane Seymour
Rosie Carver Gloria Hendry
Człowiek ze złotym pistoletem
Saida Carmen de Sautoy
Mary Goodnight Britt Ekland
Andrea Anders Maud Adams
Szpieg, który mnie kochał
Mjr Anja Amasova Barbara Bach
Naomi Caroline Munro
Moonraker
Dr Holly Goodhead Lois Chilles
Corinne Dufour Corinne Clery
Manuela Emily Bolton
Tylko dla twoich oczu
Melina Havelock Carole Bouquet
Hrabina Lisl Cassandra Harris
Bibi Dahl Lynn-Holly Johnson
Ośmiorniczka
Ośmiorniczka Maud Adams
Magda Kristina Wayborn
Bianca Tina Hudson
Zabójczy widok
Stacey Sutton Tanya Roberts
May Day Grace Jones
Jenny Flex Alison Doody
Pola Ivanova Fiona Fullerton
W obliczu śmierci
Kara Milovy Maryam d'Abo
Licencja na zabijanie
Pam Bouvier Carey Lowell
Lupe Lamora Talisa Soto
GoldenEye
Caroline Serena Gordon
Xenia Onatopp Famke Janssen
Natalya Simonova Izabella Scorupco
Jutro nie umiera nigdy
Paris Carver Teri Hatcher
Wai Lin Michelle Yeoh
Prof. Inga Bergstrom Cecilie Thomsen
Świat to za mało
Electra King Sophie Marceau
Dr Christmas (Gwiazdka) Jones Denise Richards
Dr Molly Warmflash Serena Scott Thomas
Giulietta da Vinci Maria Grazia Cucinotta
Śmierć nadejdzie jutro
Giacinta „Jinx / Pech” Johnson Halle Berry
Miranda Frost Rosamund Pike
Casino Royale
Vesper Lynd Eva Green
Solange Caterina Murino
007 Quantum of Solace
Camille Olga Kurylenko
Strawberry Fields Gemma Arterton
Skyfall
Sévérine Bérénice Marlohe
Eve Moneypenny Naomie Harris

Przeciwnicy Bonda[edytuj | edytuj kod]

Film Przeciwnik Aktor
Doktor No
Dr Julius No Joseph Wiseman
Profesor Dent Anthony Dawson
Panna Taro Zena Marshall
Pozdrowienia z Rosji
Ernst Stavro Blofeld Eric Pohlmann
Rosa Klebb Lotte Lenya
Donald Grant Robert Shaw
Kronsteen Władysław Sheybal
Morzeny Walter Gotell
Krilenko Fred Haggerty
Goldfinger
Auric Goldfinger Gert Fröbe
Oddjob Harold Sakata
Pussy Galore Honor Blackman
Operacja Piorun
Ernst Stavro Blofeld Anthony Dawson
Emilio Largo Adolfo Celi
Fiona Volpe Luciana Paluzzi
Vargas Philip Locke
Żyje się tylko dwa razy
Ernst Stavro Blofeld Donald Pleasence
Osato Teru Shimada
Helga Brandt Karin Dor
W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości
Ernst Stavro Blofeld Telly Savalas
Irma Bunt Ilse Steppat
Grunther Yuri Borienko
Diamenty są wieczne
Ernst Stavro Blofeld Charles Gray
Pan Kidd Putter Smith
Pan Wint Bruce Glover
Burt Saxby Bruce Cabot
Dr Metz Joseph Furst
Peter Franks Joe Robinson
Doktor David De Keyser
Pani Whistler Margaret Lacey
Żyj i pozwól umrzeć
Kananga/Pan Big Yaphet Kotto
Tee Hee Johnson Julius Harris
Whisper Earl Jolly Brown
Baron Samedi Geoffrey Holder
Rosie Carver Gloria Hendry
Człowiek ze złotym pistoletem
Francisco Scaramanga Christopher Lee
Nick Nack Herve Villechaize
Hai Fat Richard Loo
Chula Chan Yiu Lam
Lazar Marne Maitland
Szpieg, który mnie kochał
Karl Stromberg Curt Jurgens
Jaws Richard Kiel
Sandor Milton Reid
Naomi Caroline Munro
Moonraker
Hugo Drax Michael Lonsdale
Jaws Richard Kiel
Naomi Caroline Munro
Chang Toshirô Suga
Tylko dla twoich oczu
Aris Kristatos Julian Glover
Emile Leopold Locque Michael Gothard
Erich Kriegler John Wyman
Hector Gonzales Stefan Kalipha
Ośmiorniczka
Kamal Kahn Louis Jourdan
Gen. Orlov Steven Berkoff
Gobinda Kabir Bedi
Zabójczy widok
Max Zorin Christopher Walken
May Day Grace Jones
Scarpine Patrick Bauchau
Dr Carl Mortner Willoughby Gray
Jenny Felix Alison Doody
W obliczu śmierci
Gen. Georgi Koskov Jeroen Krabbe
Brad Whitaker Joe Don Baker
Necros Andreas Wisniewski
Licencja na zabijanie
Franz Sanchez Robert Davi
Dario Benicio Del Toro
Milton Krest Anthony Zerbe
Truman-Lodge Anthony Starke
Ed Killifer Everett McGill
Joe Butcher Wayne Newton
GoldenEye
Alec Trevelyan Sean Bean
Gen. Arkady Ourumov Gottfried John
Xenia Onatopp Famke Janssen
Boris Grishenko Alan Cumming
Jutro nie umiera nigdy
Elliot Carver Jonathan Pryce
Stamper Götz Otto
Dr Kaufman Vincent Schiavelli
Henry Gupta Ricky Ray
Świat to za mało
Viktor Zokas Renard Robert Carlyle
Elektra King Sophie Marceau
Bull Goldie
Gabor John Seru
Sacha Davidov Ulrich Thomsen
Cigar Girl Maria Grazia Cucinotta
Śmierć nadejdzie jutro
Płk Moon/Gustav Graves Will Yun Lee/Toby Stephens
Zao Rick Yune
Miranda Frost Rosamund Pike
Casino Royale
Le Chiffre Mads Mikkelsen
Valenka Ivana Miličević
Alex Dimitrios Simon Abkarian
Carlos Claudio Santamaria
Mollaka Sebastien Foucan
Pan White Jesper Christensen
Gettler Richard Sammel
Kratt Clemens Schick
Steven Obanno Isaach de Bankolé
Dryden Malcolm Sinclair
Fisher Daud Shah
007 Quantum of Solace
Dominic Greene Mathieu Amalric
Elvis Anatole Taubman
Generał Medrano Joaquín Cosío
Pan White Jesper Christensen
Skyfall
Raoul Silva Javier Bardem
Patrice Ola Rapace

Postacie powtarzające się w więcej niż jednym filmie[edytuj | edytuj kod]

Film M Panna Moneypenny Q (Major Boothroyd i jego następca) Felix Leiter Generał Anatol Gogol Ernst Stavro Blofeld Sylvia Trench
Doktor No Bernard Lee Lois Maxwell Peter Burton Jack Lord Eunice Gayson
Pozdrowienia z Rosji Bernard Lee Lois Maxwell Desmond Llewelyn Anthony Dawson Eunice Gayson
Eric Pohlmann (głos)
Goldfinger Bernard Lee Lois Maxwell Desmond Llewelyn Cec Linder
Operacja Piorun Bernard Lee Lois Maxwell Desmond Llewelyn Rik Van Nutter Anthony Dawson
Eric Pohlmann (głos)
Żyje się tylko dwa razy Bernard Lee Lois Maxwell Desmond Llewelyn Donald Pleasence
W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości Bernard Lee Lois Maxwell Desmond Llewelyn Telly Savalas
Diamenty są wieczne Bernard Lee Lois Maxwell Desmond Llewelyn Norman Burton Charles Gray J.W. Pepper
Żyj i pozwól umrzeć Bernard Lee Lois Maxwell David Hedison Clifton James
Człowiek ze złotym pistoletem Bernard Lee Lois Maxwell Desmond Llewelyn Jaws Clifton James
Szpieg, który mnie kochał Bernard Lee Lois Maxwell Desmond Llewelyn Walter Gotell Richard Kiel
Moonraker Bernard Lee Lois Maxwell Desmond Llewelyn Walter Gotell Richard Kiel
Tylko dla twoich oczu Lois Maxwell Desmond Llewelyn Walter Gotell John Hollis
Robert Rietty (głos)
Ośmiorniczka Robert Brown Lois Maxwell Desmond Llewelyn Walter Gotell
Zabójczy widok Robert Brown Lois Maxwell Desmond Llewelyn Walter Gotell
W obliczu śmierci Robert Brown Caroline Bliss Desmond Llewelyn John Terry Walter Gotell
Licencja na zabijanie Robert Brown Caroline Bliss Desmond Llewelyn David Hedison Valentin Żukowski Jack Wade
GoldenEye Judi Dench Samantha Bond Desmond Llewelyn Robbie Coltrane Joe Don Baker
Jutro nie umiera nigdy Judi Dench Samantha Bond Desmond Llewelyn Joe Don Baker
Świat to za mało Judi Dench Samantha Bond Q – Desmond Llewelyn Robbie Coltrane
R – John Cleese
Śmierć nadejdzie jutro Judi Dench Samantha Bond John Cleese (wcześniej R) Mathis Pan White
Casino Royale Judi Dench Jeffrey Wright Giancarlo Giannini Jesper Christensen
Quantum of Solace Judi Dench Jeffrey Wright Giancarlo Giannini Jesper Christensen
Skyfall Judi Dench Naomie Harris Ben Whishaw

Słynne elementy[edytuj | edytuj kod]

Sekwencja początkowa[edytuj | edytuj kod]

Od pierwszej oficjalnej części, Doktora No, filmy poprzedzane są charakterystyczną sekwencją. Ukazuje ona widok przez otwór gwintowanej lufy, a w nim sylwetkę Bonda, który przechodzi kilka kroków, po czym nagle odwraca się w bok i strzela. Następnie na ekran spływa czerwień (symbolizując krew przeciwników 007), z kolei światło lufy przemieszcza się w dół ekranu. W Doktorze No stanowi ono później motyw przewodni napisów początkowych, podczas gdy w Pozdrowieniach z Rosji i Goldfingerze światło lufy maleje i znika. Od Operacji Piorun otwiera początkową część filmu, poprzedzającą napisy. Zostało to zmienione w Śmierć nadejdzie jutro – gdy Bond odwraca się i strzela, z lufy pistoletu wydobywa się kula. W Casino Royale pominięty został chód Bonda, a pojawia się jedynie sam strzał, natomiast w Quantum of Solace i Skyfall cała sekwencja zostaje pokazana na końcu filmu. Pomimo wszystkich zmian główny charakter sekwencji został zachowany do dziś.

Sekwencja przedtytułowa[edytuj | edytuj kod]

Tuż po sekwencji początkowej w każdym filmie (oprócz Doktora No) pojawia się tzw. sekwencja przedtytułowa, poprzedzająca napisy początkowe. Zazwyczaj sekwencja ta ukazuje agenta 007 kończącego jakąś misję, przed objaśnieniem misji głównej, o której będzie mowa w filmie. Nieraz zadanie Bonda z sekwencji przedtytułowej nie ma nic wspólnego z późniejszą akcją (np. Goldfinger, Tylko dla twoich oczu). Najdłuższą sekwencję przedtytułową – ponad 15 minutową – zawiera Świat to za mało, zwykle trwają one od 7 do 10 minut.

Czołówka[edytuj | edytuj kod]

Po sekwencji przedtytułowej pojawia się czołówka. Stanowi ona zwykle artystyczny popis (zachowany najczęściej w konwencji modernizmu) pełen sylwetek nagich i półnagich kobiet, tańczących, skaczących i strzelających z broni. Począwszy od lat 90. szczególnie podkreślone zostało tło graficzne czołówek, związane z tematyką każdego filmu (m.in. symbole upadającego komunizmu w GoldenEye, ropa naftowa w Świat to za mało, symbole karciane w Casino Royale, nagrobki w Skyfall). Czołówki te stały się znakiem firmowym filmów o brytyjskim agencie. Twórcą i najbardziej znanym spośród kreatorów napisów był Maurice Binder, pracujący w latach 1962-1989 nad czternastoma filmami o Bondzie. Opuścił jednak dwie produkcje (Pozdrowienia z Moskwy z 1963 i Goldfinger z 1964), do których napisy zaprojektował Robert Brownjohn. Binder powrócił w Operacji Piorun (1965). Po śmierci Bindera, od filmu GoldenEye (1995), czołówki bondowskie projektuje Daniel Kleinman, wykorzystując nieobecną wcześniej, zarówno w filmach, jak i czołówkach, animację komputerową. Wyjątkiem była czołówka Quantum of Solace (2008), zaprojektowana przez Bena Radatza i Tima Fishera, reżyserów z firmy MK12.

Równie charakterystycznym elementem czołówek bondowskich jest przedstawianie w napisach początkowych mniej popularnych członków ekipy filmowej. W latach 60. standardem było umieszczanie w napisach początkowych takich osób jak księgowy, montażysta dźwięku, projektant napisów początkowych czy koordynator kaskaderów. W latach 80. powszechną praktyką, nie tylko w filmach hollywoodzkich, stało się przesunięcie tych zawodów filmowych do napisów końcowych, zostawiając napisy w czołówce tylko dla najważniejszych funkcji i nazwisk. Tymczasem w czołówkach filmów z Bondem takie funkcje wciąż są obecne, jako element bondowskiej tradycji.

Podczas wyświetlania czołówki w tle brzmi główna piosenka filmowa, śpiewana zazwyczaj przez artystę popularnego w danym momencie.

Zwroty[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy agent 007 przedstawił się słowami „My name is Bond. James Bond.” w Doktorze No: Sean Connery wypowiada je z papierosem w ustach przy stoliku w kasynie w odpowiedzi na nazwisko partnerki (podane w tym samym stylu). Zwrot ten wszedł do kanonu zachodniej kultury masowej. 21 czerwca 2005 r. American Film Institute umieścił go na 22. miejscu w rankingu najsłynniejszych cytatów w historii kina.

Bond zgodnie ze zwyczajem zamawia w barze „Martini z wódką, wstrząśnięte, nie mieszane”, po raz pierwszy w Goldfingerze (choć słowa te pojawiły się już w Doktorze No – zamówienie takie złożył jeden z przeciwników). Zwrot ten uplasował się na 90. pozycji listy AFI. W Casino Royale po przegranej partii pokera Bond zamawia martini z wódką, a gdy barman pyta: „wstrząśnięte czy zmieszane”, bohater odpowiada: „Mam to gdzieś”. W Quantum of Solace na pytanie o to, co pije, Bond mówi do Rene Mathis: „Nie wiem. Co piję?”.

„James Bond powróci...”[edytuj | edytuj kod]

Każdy z filmów, oprócz Doktora No (1962) i Operacji Piorun (1965), kończy się napisem „James Bond will return...” lub „James Bond will be back”, następującym podczas napisów końcowych lub po nich. Do Ośmiorniczki (1983) napis ten zawierał także tytuł kolejnego filmu, który planowano nakręcić („James Bond will return in...”). Trzykrotnie zdarzało się jednak, że nazwa sequelu podana w poprzednim filmie była niezgodna z rzeczywistością, co wynikało ze zmian w planach producentów. Po raz pierwszy w przypadku Goldfingera, w którym pojawiła się błędna informacja, że następną częścią będzie W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości. Producenci dość szybko zmienili zdanie, więc po stworzeniu pierwszych kopii wprowadzono odpowiednią aktualizację. Po raz drugi zawirowania wokół tytułu kolejnego filmu pojawiły się w 1977 w filmie Szpieg, który mnie kochał. Początkowo James Bond miał powrócić w Tylko dla twoich oczu, jednak twórcy postanowili wykorzystać wielki sukces Gwiezdnych Wojen i nakręcić Moonrakera. Trzeci tego typu błąd pojawił się w filmie Ośmiorniczka, w którym stwierdzono, że kolejną częścią będzie Zabójczy widok, zapisane jako From a View to a Kill, a nie, jak się później okazało, A View to a Kill. W większości późniejszych filmów tytuły sequeli zwyczajnie pomijano, pozostawiając jedynie napis „James Bond will return”.

Plany zdjęciowe[edytuj | edytuj kod]

     miejsce akcji oraz lokalizacji planu filmowego

     miejsce akcji

     miejsce planu filmowego

Akcja filmu miała miejsce w 38 krajach na świecie. W Europie plan filmowy lub miejsce akcji miało miejsce w: Jugosławii, Bułgarii, Czarnogórze, Czechosłowacji, Grecji, Turcji, Rosji, Cyprze, Monako, Andorze, Hiszpanii, Portugalii, Francji, Wielkiej Brytanii, Holandii, RFN, Szwajcarii oraz Austrii.

Muzyka[edytuj | edytuj kod]

Słynny motyw The James Bond Theme został napisany przez Monty’ego Normana i wykonany po raz pierwszy przez Orkiestrę Johna Barry’ego dla filmu Doktor No z 1962 roku, jednak rzeczywiste autorstwo muzyki od wielu lat stanowi powód licznych kontrowersji. Niemniej jednak w 2001 Norman wygrał 30,000 funtów w sprawie sądowej przeciwko brytyjskiemu dziennikowi The Sunday Times, który sugerował, że to Barry był całkowicie odpowiedzialny za skomponowanie utworu. John Barry kontynuował tworzenie oprawy muzycznej w 11 zakontraktowanych filmach. Jest też autorem motywu 007, który pojawia się w kilku produkcjach jako alternatywa The James Bond Theme oraz popularnego orkiestrowego motywu On Her Majesty’s Secret Service. Zarówno The James Bond Theme, jak i On Her Majesty’s Secret Service doczekały się wielu remake’ów, tworzonych m.in. przez The Art of Noise, Moby’ego, Paula Oakenfolda czy Propellerheads.

Spuścizna po Barrym przypadła Davidowi Arnoldowi, obecnemu kompozytorowi muzyki do bondowskich filmów. Casino Royale jest czwartym filmem z rzędu, do którego muzykę napisał właśnie Arnold.

Pojazdy i gadżety[edytuj | edytuj kod]

Nowoczesne pojazdy i gadżety szpiegowskie z biegiem lat stały się popularnym elementem bondowskich misji. Zazwyczaj okazują się one niezwykle pomocne w rozwiązywaniu wszelkich problemów i pokonywaniu przeciwników.

Według wielu miłośników klasyczności pierwszych filmów gadżety ukazywane w ostatnich produkcjach z Pierce’em Brosnanem były zbyt futurystyczne. Dlatego też obecnie producenci starają się ograniczać do niezbędnego minimum zarówno ich ilość, jak i stopień zaawansowania.

Słynnym samochodem Bonda jest srebrno-szary Aston Martin DB5, ukazany w W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości, Goldfingerze, Operacji Piorun, GoldenEye, Jutro nie umiera nigdy, Casino Royale (2006) i Skyfall (2012).

W książkach Fleminga Bond miał zamiłowanie do „bojowo szarych” Bentleyów, późniejszych książkach Astona Martina DB3 jednak Gardner przyznał agentowi zmodyfikowanego Saaba 900 Turbo, nazywanego Srebrną Bestią, a następnie Bentleya Mulsanne Turbo.

W najnowszych filmach nieodłącznym gadżetem Bonda jest zegarek, w którym znajdują się np. laser lub żyłka. Poniżej lista zegarków używanych przez Jamesa Bonda we wszystkich filmach:

Lista telefonów komórkowych:


Lista pistoletów Bonda:

Lista Samochodów Bonda:

Lista Motocykli Bonda:


Ciekawostki i gry o Bondzie[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki:

W polskiej wersji gry Quantum of Solace, adaptacji filmu, w postać Bonda wcielił się Andrzej Zieliński.

Gry o Bondzie:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Casino Royale (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  2. Live and Let Die (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  3. Moonraker (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  4. Diamonds are Forever (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  5. From Russia, with Love (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  6. Dr. No (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  7. Goldfinger (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  8. For Your Eyes Only (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  9. Thunderball (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  10. The Spy Who Loved Me (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  11. On Her Majesty’s Secret Service (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  12. You Only Live Twice (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  13. The Man with the Golden Gun (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  14. Octopussy and The Living Daylights (ang.). W: The Books [on-line]. Ian Fleming Publications. [dostęp 31 października 2011].
  15. http://www.omegawatches.com/planet-omega/bond/omega-and-bond

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]