Karabinek AKM

AKM
AKM
Dane podstawowe
Państwo	ZSRR
Rodzaj	karabin szturmowy
Historia
Produkcja seryjna	1959 – do chwili obecnej
Dane techniczne
Kaliber	7,62 mm
Nabój	7,62 mm wz. 43
Magazynek	łukowy, 30 nab.
Wymiary
Długość	870 mm (AKM) 875/645 mm (AKMS)
Długość lufy	415 mm
Długość linii celowniczej	~378 mm
Masa
broni	3,45 kg (AKM niezaładowany) 3,42 kg (AKMS niezaładowany) 4,37 kg (AKM załadowany, z bagnetem) 4,43 kg (AKMS załadowany, z bagnetem)
Inne
Prędkość pocz. pocisku	715 m/s
Szybkostrzelność teoretyczna	~600 strz./min
Szybkostrzelność praktyczna	40 strz./min (ogniem pojedynczym) 100 strz/min (seriami)
Zasięg max.	3000 m (donośność graniczna) 1500 m (skutecznie rażenie pocisku)
Multimedia w Wikimedia Commons

AKMS z krótkim, 10 nabojowym magazynkiem

AKMŁ z celownikiem noktowizyjnym NSP-3

Przybornik do broni strzeleckiej

AKM – (ros. Автомат Калашникова Модернизированный, Awtomat Kałasznikowa Modernizirowannyj) radziecki karabin szturmowy. Zmodernizowana wersja karabinu AK.

Historia

W 1949 roku do uzbrojenia Armii Radzieckiej przyjęto karabin AK. W następnych latach produkowano kolejne wersje tego karabinu różniące się rodzajem komory zamkowej. Pierwsze serie posiadały komorę zamkową tłoczoną, później z powodu trudności z opanowaniem tej technologii przez zakłady w Iżewsku powstały dwa typy komór zamkowych frezowanych.

W 1956 roku rozpoczęto produkcję kolejnej wersji AK, oznaczonej jako AKM. Tym razem zmiany były większe i obejmowały:

• ponowne zastosowanie tłoczonej komory zamkowej.
• uproszczono sposób mocowania lufy w obsadzie (zamiast połączenia gwintowego zastosowano kołkowanie).
• łoże (dodano występy chwytne)
• pokrywę komory zamkowej (dodano trzy przetłoczenia zwiększające sztywność)
• mechanizm spustowy (dodano opóźniacz kurka zmniejszający rozrzut przy ogniu ciągłym)
• zmniejszenie masy suwadła
• zastosowanie nowego bagnetu (6H3 lub 6H4)
• mechanizm powrotny, rurę i komorę gazową.

Jednocześnie z AKM rozpoczęto produkcję wersji AKMS wyposażonej w kolbę składaną. W następnych latach AKM stał się podstawową indywidualną bronią długą Armii Radzieckiej. Produkcję licencyjną tego karabinu uruchomiono w większości krajów Układu Warszawskiego (w Polsce w 1965 roku jako 7, 62 mm karabinek AKM (AKMŁ) i AKMS (AKMSN)). W większości z nich powstały lokalne odmiany, często posiadające cechy zarówno AK jak i AKM. AKM i jego odmiany należą do najbardziej rozpowszechnionych wersji karabinu Kałasznikowa.

Wersje

• AKM – wersja z kolbą stałą.
• AKMS – wersja z kolbą składaną.
• AKMŁ – wersja AKM z bocznym montażem przeznaczonym do montażu celownika noktowizyjnego i szczelinowym tłumikiem płomienia.
• AKMP – wersja AKM z trytowymi źródłami światła na przyrządach celowniczych.
• AKMŁP – AKMŁ z trytowymi źródłami światła.
• AKMSN – AKMŁ z kolbą składaną.
• AKMSNP – AKMŁP z kolbą składaną.
• AKMSP – AKMP z kolbą składaną.
• Radom-Hunter – produkowana w Radomiu samopowtarzalna wersja AKM na rynek cywilny.
• STAM-99 – produkowana w Radomiu samopowtarzalna wersja AKMS dla agencji ochrony osób i mienia.

Opis

AKM jest bronią automatyczną samoczynno-samopowtarzalną. Zasada działania oparta o odprowadzanie części gazów prochowych przez boczny otwór lufy (przewód skośny) łączący komorę gazową z przewodem lufy, z długim ruchem tłoka gazowego. AKM strzela z zamka zamkniętego. Zamek ryglowany przez obrót. Mechanizm uderzeniowy kurkowy, mechanizm spustowy z przełącznikiem rodzaju ognia. Dźwignia przełącznika rodzaju ognia pełni jednocześnie rolę bezpiecznika.

AKM jest bronią zasilaną z magazynków 30-nabojowych.

Lufa gwintowana, w większości egzemplarzy zakończona urządzeniem wylotowym pełniącym rolę osłabiacza podrzutu.

AKM wyposażony jest w chwyt pistoletowy i łoże. Kolba stała (AKM) lub składana pod spód broni (AKMS). Przyrządy celownicze mechaniczne (celownik krzywkowy z szczerbiną, nastawy do 1000 m).

Zobacz też

• karabin AKMS wz. 80

Bibliografia

• Teofil Chyba: Karabinek AKM (TBiU nr 96). Warszawa: Wydawnictwo MON, 1984. ISBN 83-86028-01-7. 
• Stanisław Torecki: Broń i amunicja strzelecka LWP. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1985. ISBN 83-11-07146-2. 
• Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej. Warszawa: WiS, 1993. ISBN 83-11-07053-9. 
• Leszek Erenfeicht. Konie robocze zimnej wojny. „Strzał”. 2006. Nr. 5. ISSN 1644-4906.