Michał Kozal

Michał Kozal
Biskup tytularny Lappy
Biskup Michał Kozal (1939)
Kraj działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	25 września 1893 Nowy Folwark
Data i miejsce śmierci	26 stycznia 1943 Dachau
Biskup pomocniczy włocławski
Okres sprawowania	1939–1943
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Prezbiterat	23 lutego 1918
Nominacja biskupia	12 czerwca 1939
Sakra biskupia	13 sierpnia 1939

Sukcesja apostolska
Data konsekracji	13 sierpnia 1939
Miejscowość	Włocławek
Miejsce	katedra włocławska
Konsekrator	Karol Radoński
Współkonsekratorzy	Walenty Dymek Tadeusz Paweł Zakrzewski

Błogosławiony
Biskup, męczennik
Data beatyfikacji	14 czerwca 1987 Warszawa przez Jana Pawła II
Wspomnienie	14 czerwca
Atrybuty	mitra, fioletowy trójkąt, numer obozowy 24544
Patron	Włocławka, diecezji bydgoskiej

Michał Kozal (ur. 25 września 1893 w Nowym Folwarku, zm. 26 stycznia 1943 w Dachau) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy włocławski w latach 1939–1943, męczennik i błogosławiony Kościoła katolickiego.

Życiorys

Młodość

Urodził się 25 września 1893 we wsi Nowy Folwark koło Krotoszyna. Był synem Jana, włodarza (oficjalisty dworskiego), i Marianny z Płaczków. Uczęszczał do szkoły powszechnej w Kobiernie, a następnie w Krotoszynie, którą ukończył w 1905. Maturę zdał w 1914 w gimnazjum klasycznym w Krotoszynie. Kształcił się dalej w Arcybiskupim Seminarium Duchownym w Poznaniu (1914–1917) i Gnieźnie (1917–1918).

Prezbiterat

Święcenia kapłańskie otrzymał 23 lutego 1918 w Gnieźnie. Pracował jako wikariusz w parafiach Kościelec (1918–1919) i Pobiedziska (1919–1920). Od 1 czerwca 1920 był administratorem parafii w Krostkowie.

Decyzją arcybiskupa gnieźnieńskiego i poznańskiego został wyznaczony drugim katechetą w Miejskim Gimnazjum Żeńskim w Bydgoszczy (Miejskie Wyższe Liceum, Żeńskie Katolickie Gimnazjum Humanistyczne przy ul. Staszica). Posadę tę objął w kwietniu 1923. Przed objęciem stanowiska katechety musiał przedłożyć świadectwo lekarskie o stanie zdrowia. Z tego świadectwa, wystawionego 14 grudnia 1922 przez lekarza powiatowego w Wyrzysku wynika, że był człowiekiem: „wzrostu wysokiego i prawidłowej budowy ciała, lecz cierpiącym na anemię w znacznym stopniu oraz katar wierzchołka prawego płuca i wobec tego nie można go uznać za człowieka zupełnie zdrowego”.

Ksiądz Kozal zamieszkał najpierw w mieszkaniu prowizorycznym przy ul. Garbary, następnie w kamienicy przy ul. Cieszkowskiego 8a, a na koniec przy ulicy Krakowskiej, w znacznej odległości od kościoła parafialnego i gimnazjum. Mieszkał w towarzystwie matki Marianny (ur. 1851, zm. 1927).

Pracę w gimnazjum rozpoczął 10 kwietnia 1923 i był w nim zatrudniony do października 1927. Ponadto pracował w duszpasterstwie parafialnym na terenie miasta jako kapelan w Schronisku dla Ociemniałych w Bydgoszczy oraz wygłaszał referaty i odczyty. W „Dzienniku Bydgoskim” publikował liczne artykuły o treści religijnej.

Decyzją prymasa Augusta Hlonda został skierowany do Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Gnieźnie. Pracował tam jako ojciec duchowny (1927–1929), profesor (1927–1939), zaś w latach 1929–1939 był rektorem seminarium. Poza tym był m.in. cenzorem ksiąg religijnych, referentem kurii arcybiskupiej do spraw szkolnych, wizytatorem diecezjalnym nauki religii w szkołach powszechnych i średnich, sędzią i egzaminatorem prosynodalnym.

W 1933 został mianowany przez papieża Piusa XI szambelanem papieskim.

Biskup pomocniczy włocławski

12 czerwca 1939 papież Pius XII powołał go na funkcję biskupa pomocniczego diecezji włocławskiej i biskupa tytularnego Lappy (Kreta). Uroczysta konsekracja na biskupa odbyła się 13 sierpnia 1939 w katedrze włocławskiej. Wkrótce po tym objął stanowisko wikariusza generalnego diecezji włocławskiej. We wrześniu 1939 po wyjeździe za granicę biskupa diecezjalnego włocławskiego Karola Radońskiego objął zarząd diecezji.

Prześladowanie i śmierć męczeńska

7 listopada 1939 został aresztowany przez gestapo i osadzony w więzieniu włocławskim, gdzie przebywał blisko 10 tygodni. Następnie internowano go w klasztorze salezjanów w Lądzie, skąd został przewieziony do obozu koncentracyjnego w Dachau. Mimo licznych prześladowań niósł posługę duchową chorym i umierającym. W obozie spotkał m.in. Jana Marię Michała Kowalskiego, biskupa mariawickiego, którego starał się nakłonić do powrotu do jedności z Kościołem rzymskokatolickim. Na początku 1943 zachorował na tyfus. 26 stycznia 1943 został zamordowany zastrzykiem fenolu.

Proces beatyfikacyjny

W 1960 Diecezjalny Trybunał Beatyfikacyjny we Włocławku podjął sprawę jego beatyfikacji. 14 czerwca 1987 podczas mszy na placu Defilad w Warszawie został przez papieża Jana Pawła II ogłoszony błogosławionym.

Patronat

8 października 2002 roku Rada Miasta Włocławka promulgowała uznanie przez Stolicę Apostolską Michała Kozala za patrona miasta.

Jest również patronem Wyższego Seminarium Duchownego w Bydgoszczy, Prymasowskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie i współpatronem diecezji bydgoskiej (od 2004).

Wspomnienie liturgiczne bł. Michała Kozala w Kościele rzymskokatolickim obchodzone jest 14 czerwca. W polskim Kościele katolickim ma rangę wspomnienia obowiązkowego.

W Polsce znajduje się wiele parafii pod jego wezwaniem m.in. w Bydgoszczy, Gnieźnie, Janikowie, Kaliszu, Słupcy, Świnoujściu, Pruszczu Gdańskim czy Wągrowcu.

Bibliografia

• Błażejewski S., Kutta J., Romaniuk M., Bydgoski Słownik Biograficzny, t. I, Bydgoszcz 1994, ss. 69–70.
• Błogosławiony Michał Kozal, biskup i męczennik na stronie brewiarz.katolik.pl (ostatnia aktualizacja: 27.05.2010)

Linki zewnętrzne

• Michał Kozal w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2011-06-18]
• Życiorys Michała Kozala na stronie duchowy.pl [dostęp 2011-07-16]