Ministerstwa w III Rzeczypospolitej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Polska
Godło RP
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Polski
Portal Portal Polska

Ministerstwa w Rzeczypospolitej Polskiej – obecnie w rządzie Donalda Tuska funkcjonuje 17 ministerstw:

Historia zmian[edytuj | edytuj kod]

Ministerstwa w 1991 r.[edytuj | edytuj kod]

W związku z zachowaniem ciągłości prawnej z ustawodawstwem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej podczas transformacji ustrojowej, dokonanej w latach 1989–1991, utrzymane zostały dotychczasowe zasady organizacji naczelnych organów administracji państwowej. Urząd ministra i obsługujące go ministerstwo tworzone były za pomocą ustawy. Na tej podstawie Rada Ministrów wydawała rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu działania ministra oraz rozporządzenie (początkowo uchwałę) w sprawie nadania ministerstwu statutu organizacyjnego.

Pod koniec 1991 r., po przeprowadzeniu pierwszych wolnych wyborów parlamentarnych, w Polsce funkcjonowały następujące ministerstwa i urzędy na prawach ministerstw:

Reforma centrum administracji[edytuj | edytuj kod]

Na mocy ustawy z 8 sierpnia 1996 r.[1] weszły w życie przepisy reformujące funkcjonowanie gospodarki i administracji publicznej. W pierwszym etapie reformy 1 października 1996 r. utworzono:

  • Ministerstwo Skarbu Państwa[2] w miejsce Ministerstwa Przekształceń Własnościowych oraz po przejęciu zadań związanych ze Skarbem Państwa od innych ministerstw, urzędów centralnych i państwowych jednostek organizacyjnych,
  • Urząd Komitetu Integracji Europejskiej[3] będący aparatem wykonawczym Komitetu Integracji Europejskiej. Komitet podjął działalność 16 października 1996 r. po zniesieniu urzędu Pełnomocnika Rządu do Spraw Integracji Europejskiej oraz Pomocy Zagranicznej[4].

W drugim etapie reformy 1 stycznia 1997 r. nową podstawę prawną otrzymało Ministerstwo Finansów[5]. Ponadto zostały utworzone:

  • Ministerstwo Gospodarki[6] w miejsce Ministerstwa Przemysłu i Handlu oraz Ministerstwa Współpracy Gospodarczej z Zagranicą, a także po przejęciu części zadań zlikwidowanego Centralnego Urzędu Planowania,
  • Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji[7] w miejsce Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, a także po przejęciu części zadań zlikwidowanego Urzędu Rady Ministrów oraz zlikwidowanego Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa (w miejsce tego ostatniego resortu powstały również dwa urzędy centralne: Główny Urząd Geodezji i Kartografii oraz Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast),
  • Rządowe Centrum Studiów Strategicznych[8] w miejsce Centralnego Urzędu Planowania,
  • Kancelaria Prezesa Rady Ministrów[9] w miejsce Urzędu Rady Ministrów. Struktura formalnie nie otrzymała rangi ministerstwa, powoływani są w niej jednak sekretarze i podsekretarze stanu, a jej statut jest nadawany zgodnie z zasadami organizacji ministerstw.

Nowe zasady dotyczące organizacji administracji rządowej wprowadzone zostały ustawą z 8 sierpnia 1996 r.[9] o Radzie Ministrów oraz ustawą z 4 września 1997 r.[10] o działach administracji rządowej. Od tego czasu ministerstwo tworzy się za pomocą rozporządzenia Rady Ministrów. Szczegółowy zakres działania ministra jest ustalany w drodze rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, na jego podstawie ministrowie otrzymują upoważnienie do kierowania poszczególnymi działami (przepisy te stosowane są również wobec przewodniczących komitetów, którzy wchodzą w skład rządu). Statut ministerstwa nadawany jest w trybie zarządzenia (do 1 stycznia 2002 r. rozporządzenia) Prezesa Rady Ministrów.

Ministerstwa w 1999 r.[edytuj | edytuj kod]

1 kwietnia 1999 r. uchylone zostały uchwalone wcześniej akty prawne dotyczące organizacji naczelnych organów administracji rządowej (w drodze wyjątku zachowano niektóre artykuły odnoszące się do urzędów ministrów właściwych do spraw finansów publicznych, spraw Skarbu Państwa oraz spraw wewnętrznych). Jednocześnie wprowadzono zastrzeżenie, że ministrowie i podległe im ministerstwa działają zgodnie z dotychczasowymi przepisami do dnia wejścia w życie nowych podstaw prawnych. Ponadto w całości utrzymana została ustawa z 14 grudnia 1995 r.[11] o urzędzie Ministra Obrony Narodowej, a także ustawy dotyczące Komitetu Badań Naukowych, Komitetu Integracji Europejskiej oraz Rządowego Centrum Studiów Strategicznych.

18 października 1999 r., na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 12 października 1999 r.[12], nową podstawę prawną otrzymało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

10 listopada 1999 r. weszły w życie rozporządzenia Rady Ministrów z 26 października 1999 r., na mocy których utworzono:

  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego[13] w miejsce Ministerstwa Kultury i Sztuki,
  • Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej[14] w miejsce Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej,
  • Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi[15] w miejsce Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej,
  • Ministerstwo Środowiska[16] w miejsce Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa,
  • Ministerstwo Zdrowia[17] w miejsce Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej.

Również 10 listopada 1999 r. weszły w życie rozporządzenia Rady Ministrów z 3 listopada 1999 r., na mocy których nowe podstawy prawne otrzymały wcześniej istniejące struktury:

  • Ministerstwo Edukacji Narodowej[18]
  • Ministerstwo Finansów[19]
  • Ministerstwo Gospodarki[20]
  • Ministerstwo Łączności[21]
  • Ministerstwo Skarbu Państwa[22]
  • Ministerstwo Spraw Zagranicznych[23]
  • Ministerstwo Sprawiedliwości[24]
  • Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej[25]

Przekształcenia w kolejnych rządach[edytuj | edytuj kod]

Rząd Jerzego Buzka

Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 13 czerwca 2000 r.[26] po wydzieleniu części komórek z Ministerstwa Gospodarki oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji utworzono Ministerstwo Rozwoju Regionalnego i Budownictwa (21 czerwca 2000 r.).

Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 24 lipca 2001 r.[27] (wchodzącego w życie dzień później) zlikwidowano Ministerstwo Łączności, a jego komórki włączono do Ministerstwa Gospodarki.

Rząd Leszka Millera

Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 20 października 2001 r. (wchodzących w życie trzy dni później) utworzono:

  • Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu[28] w miejsce Ministerstwa Edukacji Narodowej,
  • Ministerstwo Infrastruktury[29] w miejsce Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i Budownictwa (część jego komórek włączono do Ministerstwa Gospodarki)[30] oraz Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej, a także po wydzieleniu części komórek z Ministerstwa Gospodarki,
  • Ministerstwo Kultury[31] w miejsce Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Na mocy ustawy z 21 grudnia 2001 r.[32] dokonano przekształcenia Rządowego Centrum Studiów Strategicznych, które 1 stycznia 2002 r. utraciło rangę ministerstwa, stając się urzędem podległym Prezesowi Rady Ministrów.

Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 7 stycznia 2003 r.[33] (wchodzącego w życie dzień później) w miejsce Ministerstwa Gospodarki oraz Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej utworzono Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej.

Na mocy ustawy z 10 stycznia 2003 r.[34] oraz rozporządzenia z 18 marca 2003 r.[35] w miejsce Urzędu Komitetu Badań Naukowych utworzono Ministerstwo Nauki i Informatyzacji (1 kwietnia 2003 r.).

Pierwszy rząd Marka Belki

Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 2 maja 2004 r. (wchodzących w życie dwa dni później) w miejsce Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej utworzono Ministerstwo Gospodarki i Pracy[36] oraz Ministerstwo Polityki Społecznej[37].

Drugi rząd Marka Belki

Na mocy ustawy z 8 października 2004 r.[38] Komitet Badań Naukowych został zniesiony (5 lutego 2005 r.), a jego sprawy przekazano do zakresu działania Ministra Nauki i Informatyzacji.

Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 23 sierpnia 2005 r. w miejsce Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu utworzono Ministerstwo Edukacji Narodowej[39] oraz Ministerstwo Sportu[40] (1 września 2005 r.).

Rząd Kazimierza Marcinkiewicza

Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 31 października 2005 r. (obowiązujących od tego samego dnia) utworzono:

  • Ministerstwo Edukacji i Nauki[41] w miejsce Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Informatyzacji (część jego komórek włączono do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji[42]),
  • Ministerstwo Gospodarki[43], Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej[44] oraz Ministerstwo Rozwoju Regionalnego[45] w miejsce Ministerstwa Gospodarki i Pracy oraz Ministerstwa Polityki Społecznej,
  • Ministerstwo Transportu i Budownictwa[46] w miejsce Ministerstwa Infrastruktury,
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego[47] w miejsce Ministerstwa Kultury.

Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 5 maja 2006 r. (obowiązujących od tego samego dnia) utworzono:

Rząd Jarosława Kaczyńskiego

Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 24 lipca 2007 r.[53] (obowiązującego od 23 lipca 2007 r.) w miejsce Ministerstwa Sportu oraz po wydzieleniu części komórek z Ministerstwa Gospodarki utworzono Ministerstwo Sportu i Turystyki.

Pierwszy rząd Donalda Tuska

Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 16 listopada 2007 r.[54] (obowiązującego od tego samego dnia) w miejsce Ministerstwa Budownictwa, Ministerstwa Gospodarki Morskiej (część jego komórek włączono do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi) oraz Ministerstwa Transportu utworzono Ministerstwo Infrastruktury.

Na mocy ustawy z 27 sierpnia 2009 r.[55] Komitet Integracji Europejskiej został zniesiony (1 stycznia 2010 r.), a jego sprawy przekazano do zakresu działania Ministra Spraw Zagranicznych. Tego samego dnia Urząd Komitetu Integracji Europejskiej został zlikwidowany, a jego zadania przejęło Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

Drugi rząd Donalda Tuska

Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 21 listopada 2011 r. (obowiązujących od 18 listopada 2011 r.) w miejsce Ministerstwa Infrastruktury oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji[56] utworzono Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji[57], Ministerstwo Spraw Wewnętrznych[58] oraz Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej[59].

Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 27 listopada 2013 r.[60] (wchodzącego w życie tego samego dnia) w miejsce Ministerstwa Rozwoju Regionalnego oraz Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utworzono Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 497
  2. Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 493
  3. Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 494
  4. Dz. U. z 1996 r. Nr 122, poz. 573
  5. Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 489
  6. Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 490
  7. Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 491
  8. Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 495
  9. 9,0 9,1 Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 492
  10. Dz. U. z 1997 r. Nr 141, poz. 943
  11. Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 56
  12. Dz. U. z 1999 r. Nr 85, poz. 940
  13. Dz. U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1014
  14. Dz. U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1015
  15. Dz. U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1016
  16. Dz. U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1017
  17. Dz. U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1018
  18. Dz. U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1019
  19. Dz. U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1020
  20. Dz. U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1021
  21. Dz. U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1022
  22. Dz. U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1023
  23. Dz. U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1025
  24. Dz. U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1024
  25. Dz. U. z 1999 r. Nr 91, poz. 1026
  26. Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 585
  27. Dz. U. z 2001 r. Nr 76, poz. 814
  28. Dz. U. z 2001 r. Nr 122, poz. 1328
  29. Dz. U. z 2001 r. Nr 122, poz. 1326
  30. Dz. U. z 2001 r. Nr 122, poz. 1327
  31. Dz. U. z 2001 r. Nr 122, poz. 1329
  32. Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1800
  33. Dz. U. z 2003 r. Nr 1, poz. 2
  34. Dz. U. z 2003 r. Nr 39, poz. 335
  35. Dz. U. z 2003 r. Nr 51, poz. 443
  36. Dz. U. z 2004 r. Nr 106, poz. 1115
  37. Dz. U. z 2004 r. Nr 106, poz. 1116
  38. Dz. U. z 2004 r. Nr 238, poz. 2390
  39. Dz. U. z 2005 r. Nr 165, poz. 1367
  40. Dz. U. z 2005 r. Nr 165, poz. 1368
  41. Dz. U. z 2005 r. Nr 220, poz. 1879
  42. Dz. U. z 2005 r. Nr 220, poz. 1883
  43. Dz. U. z 2005 r. Nr 220, poz. 1880
  44. Dz. U. z 2005 r. Nr 220, poz. 1881
  45. Dz. U. z 2005 r. Nr 220, poz. 1882
  46. Dz. U. z 2005 r. Nr 220, poz. 1884
  47. Dz. U. z 2005 r. Nr 220, poz. 1885
  48. Dz. U. z 2006 r. Nr 76, poz. 535
  49. Dz. U. z 2006 r. Nr 76, poz. 536
  50. Dz. U. z 2006 r. Nr 76, poz. 534
  51. Dz. U. z 2006 r. Nr 76, poz. 532
  52. Dz. U. z 2006 r. Nr 76, poz. 533
  53. Dz. U. z 2007 r. Nr 135, poz. 952
  54. Dz. U. z 2007 r. Nr 216, poz. 1589
  55. Dz. U. z 2009 r. Nr 161, poz. 1277
  56. Dz. U. z 2011 r. Nr 250, poz. 1500
  57. Dz. U. z 2011 r. Nr 250, poz. 1501
  58. Dz. U. z 2011 r. Nr 250, poz. 1502
  59. Dz. U. z 2011 r. Nr 250, poz. 1503
  60. Dz. U. z 2013 r. poz. 1390

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]