Saul Bellow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Saul Bellow
Saul Bellow (1990)
Saul Bellow (1990)
Imiona i nazwisko Salomon Bellows
Data i miejsce urodzenia 10 czerwca 1915
Lachine
Data i miejsce śmierci 5 kwietnia 2005
Brookline
Narodowość żydowska
Język angielski
Obywatelstwo amerykańskie
Alma Mater University of Chicago Northwestern University
Gatunki powieść, opowiadanie, esej, literatura faktu
Ważne dzieła Przypadki Augiego Marcha, Herzog, Planeta pana Sammlera, Dar Humboldta
Odznaczenia
Komandor Legii Honorowej (Francja)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Saul Bellow w Wikicytatach

Saul Bellow (ur. 10 czerwca 1915 w Lachine jako Salomon Bellows, zm. 5 kwietnia 2005 w Brookline) – pisarz amerykański, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1976.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Rodzice Bellowa byli żydowskimi imigrantami z Sankt Petersburga (wyemigrowali w 1913). W dzieciństwie, które – jak napisze po latach – „było po części rubieżą, po części polskim gettem, po części średniowieczem”, otrzymał staranne wykształcenie talmudyczne, ale oprócz tego czytywał także klasyków i nauczył się 4 języków. Za swoje rodzinne miasto uważał Chicago, gdzie Bellowowie przeprowadzili się w 1924. W szkole średniej założył wraz z kolegami kółko literackie. Pisarz kształcił się od 1933 na Uniwersytecie w Chicago, który porzucił na rzecz Northwestern University, gdzie studiował antropologię i socjologię. Po krótkiej aspiranturze na Uniwersytecie stanu Wisconsin, powrócił do Chicago i rozpoczął pracę pisarską. Był zatrudniony jednocześnie w trzech miejscach: jako urzędnik w komisji federalnej, wykładowca w instytucie pedagogicznym oraz redaktor w Encyclopædia Britannica.

Podczas II wojny światowej Bellow służył w piechocie morskiej. W 1944 zadebiutował powieścią psychologiczną Stan zawieszenia, przedstawiającą duchowe wzloty i upadki mężczyzny czekającego na powołanie do wojska. Utwór ten, napisany w formie dziennika, został nazwany przez amerykańskiego krytyka Edmunda Wilsona „jednym z najprawdziwszych świadectw nastrojów całego pokolenia, dorastającego w czasie wielkiego kryzysu i wojny światowej”. W latach 1946-1948 Bellow wykładał na Uniwersytecie Stanowym Minnesoty. W tym czasie wydał też powieść pt. Ofiara, w której poruszał problem stosunku Żydów do „gojów”. Choć książka nie cieszyła się wielką popularnością pisarz otrzymał stypendium Guggenheima. Pozwoliło mu ono przebywać w latach 1948-1949 w Paryżu i Rzymie, gdzie pracował nad kolejną powieścią. Ukazała się ona w 1953 i uznana została „Książką roku” w Stanach Zjednoczonych. Przypadki Augie Marcha z narracyjną swadą, nawiązująca do tradycji powieści łotrzykowskiej, opowiadały dzieje młodego Żyda z Chicago, który broni przed społeczeństwem, nie akceptującym jego stylu życia, swojej wolności i niezależności.

Ukazywał losy jednostek wyobcowanych, zwykle amerykańskich Żydów, zmagających się z własną nadwrażliwością i biernością, z obojętnością otoczenia i uprzedzeniami rasowymi.

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Trzykrotnie nagrodzono go National Book Award: za Przypadki Augiego Marcha, Herzoga oraz Planetę pana Sammlera, a w 1975 otrzymał Nagrodę Pulitzera za powieść Dar Humboldta. W 1976 Szkocka Rada Sztuk Pięknych mianowała go honorowym członkiem Towarzystwa Neila Gunna i w tym samym roku przyznano mu Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury „za humanistyczne zrozumienie i subtelną analizę współczesnej kultury zawarte w jego twórczości”. W 1984 prezydent Mitterrand nadał mu Komandorię Legii Honorowej, w 1989 otrzymał nagrodę PEN/Malamud przyznawaną przez amerykański PEN Club, a w 1990 został odznaczony medalem National Book Foundation za wybitny wkład do literatury amerykańskiej.

Dzieła wybrane[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Profil autora na stronie Nagrody Nobla