Theodor Mommsen

Theodor Mommsen
Imiona i nazwisko	Christian Matthias Theodor Mommsen
Data i miejsce urodzenia	30 listopada 1817 Garding
Data i miejsce śmierci	1 listopada 1903 Charlottenburg
Ważne dzieła	Historia Rzymu
Nagrody Nagroda Nobla Nagroda Nobla w dziedzinie literatury – 1902
Multimedia w Wikimedia Commons
Theodor Mommsen w Wikicytatach

Christian Matthias Theodor Mommsen (ur. 30 listopada 1817 w Garding, zm. 1 listopada 1903 w Charlottenburgu) – historyk, poeta oraz prawnik niemiecki, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1902.

Biografia

Karierę naukową rozpoczął jako profesor prawa w Lipsku, zwolniony jako demokrata w roku 1850, został 1852 profesorem prawa rzymskiego w Zurychu. W 1854 r. zaczął wykładać na wydziale filozofii Uniwersytetu Wrocławskiego, a także na wydziale prawa. W 1857 uzyskał urlop dla odbycia podróży służbowych, z którego już do Wrocławia nie powrócił. Objął stanowisko prof. historii starożytnej w Berlinie.

W latach 1873–1882 wystąpił w parlamencie jako przeciwnik Bismarcka. Objął kierownictwo „Corpus Inscriptionum Latinarum” i redakcję części „Monumenta Germaniae Historica” („Auctores Antiquissimi”).

W 1902 otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Z uzasadnienia Komitetu Noblowskiego: „Jeden z największych pisarzy historycznych”.

Theodor Mommsen był również, a może przede wszystkim, prawnikiem – wybitnym znawcą prawa rzymskiego.

Jego brat August Mommsen, wnuk Wilhelm Mommsen oraz prawnukowie, Hans i Wolfgang, zgodnie z tradycją rodzinną, również zostali historykami.

Był historykiem przychylnym Hakacie i popierał działania antypolskie.

Popierał Otto von Bismarcka w jego dążeniach do zjednoczenia Niemiec, choć nie lubił ogólnie jego samego.

Dzieła

Najważniejsze dzieło Theodora Mommsena, za które otrzymał Nagrodę Nobla to Historia Rzymu (Römische Geschichte) obejmujące historię Rzymu do roku 46 przed Chr. (tom 1–3 (1854-1856), 9 wyd. 1902–1904, tom 5, 1885, 5 wyd. 1904, tom 4 [czasy cesarstwa] nie został wydany), odznaczające się żywością stylu i śmiałością idei, było kilkakrotnie tłumaczone (także na język polski).

Inne ważne dzieła to:

• Die unteritalischen Dialekte (1850),
• Römische Forschungen (t. 1, 1863, 2 wyd. 1865; t. 2, 1879),
• Iordanis Romana et Getica (1882)
• Res gestae divi Augusti (1865, 2 wyd. 1883),
• Digesta Justiniani Augusti (1866 do 1870),
• Römisches Staatsrecht (tom 1 i 2, 1871–1876; 3 wyd. 1887–1888; t. 3, 1887–1888),
• Römisches Strafrecht 1899 i w. in.

Z P. Meyerem rozpoczął prace nad tłumaczeniem Codex Theodosianus (t. 1, 1905).

Bibliografia

• Józef Koredczuk: Związki Theodora Mommsena z Wrocławiem, Acta Universitatis Wratislaviensis No 2501. Prawo CCLXXXV, Wrocław 2003, s. 191-216.