Theodor Mommsen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Theodor Mommsen
Theodor Mommsen
Imiona i nazwisko Christian Matthias Theodor Mommsen
Data i miejsce urodzenia 30 listopada 1817
Garding
Data i miejsce śmierci 1 listopada 1903
Charlottenburg
Ważne dzieła Historia Rzymu
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Theodor Mommsen w Wikicytatach

Christian Matthias Theodor Mommsen (ur. 30 listopada 1817 w Garding, zm. 1 listopada 1903 w Charlottenburgu) – historyk, poeta oraz prawnik niemiecki, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1902.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Karierę naukową rozpoczął jako profesor prawa w Lipsku, zwolniony jako demokrata w roku 1850, został 1852 profesorem prawa rzymskiego w Zurychu. W 1854 r. zaczął wykładać na wydziale filozofii Uniwersytetu Wrocławskiego, a także na wydziale prawa. W 1857 uzyskał urlop dla odbycia podróży służbowych, z którego już do Wrocławia nie powrócił. Objął stanowisko prof. historii starożytnej w Berlinie.

W latach 1873–1882 wystąpił w parlamencie jako przeciwnik Bismarcka. Objął kierownictwo „Corpus Inscriptionum Latinarum” i redakcję części „Monumenta Germaniae Historica” („Auctores Antiquissimi”).

W 1902 otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Z uzasadnienia Komitetu Noblowskiego: „Jeden z największych pisarzy historycznych”.

Theodor Mommsen był również, a może przede wszystkim, prawnikiem – wybitnym znawcą prawa rzymskiego.

Jego brat August Mommsen, wnuk Wilhelm Mommsen oraz prawnukowie, Hans i Wolfgang, zgodnie z tradycją rodzinną, również zostali historykami.

Był historykiem przychylnym Hakacie i popierał działania antypolskie.

Popierał Otto von Bismarcka w jego dążeniach do zjednoczenia Niemiec, choć nie lubił ogólnie jego samego.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Najważniejsze dzieło Theodora Mommsena, za które otrzymał Nagrodę Nobla to Historia Rzymu (Römische Geschichte) obejmujące historię Rzymu do roku 46 przed Chr. (tom 1–3 (1854-1856), 9 wyd. 1902–1904, tom 5, 1885, 5 wyd. 1904, tom 4 [czasy cesarstwa] nie został wydany), odznaczające się żywością stylu i śmiałością idei, było kilkakrotnie tłumaczone (także na język polski).

Inne ważne dzieła to:

  • Die unteritalischen Dialekte (1850),
  • Römische Forschungen (t. 1, 1863, 2 wyd. 1865; t. 2, 1879),
  • Iordanis Romana et Getica (1882)
  • Res gestae divi Augusti (1865, 2 wyd. 1883),
  • Digesta Justiniani Augusti (1866 do 1870),
  • Römisches Staatsrecht (tom 1 i 2, 1871–1876; 3 wyd. 1887–1888; t. 3, 1887–1888),
  • Römisches Strafrecht 1899 i w. in.

Z P. Meyerem rozpoczął prace nad tłumaczeniem Codex Theodosianus (t. 1, 1905).

Przekłady na język polski[edytuj | edytuj kod]

  • Historya rzymska, t. 1-4, przeł. T. Dziekoński, Warszawa 1867 (wyd. 2 - 1880).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Koredczuk: Związki Theodora Mommsena z Wrocławiem, Acta Universitatis Wratislaviensis No 2501. Prawo CCLXXXV, Wrocław 2003, s. 191-216.