Gabriel García Márquez
| Gabriel García Márquez | |||||||||
 Gabriel García Márquez (2002) |
|||||||||
 |
|||||||||
| Imiona i nazwisko | Gabriel José de la Concordia García Márquez | ||||||||
| Data i miejsce urodzenia | 6 marca 1927 Aracataca |
||||||||
| Narodowość | kolumbijska | ||||||||
| Język | hiszpański | ||||||||
| Obywatelstwo | kolumbijskie | ||||||||
| Gatunki | powieść, opowiadanie, esej, reportaż | ||||||||
| Ważne dzieła | Sto lat samotności, Miłość w czasach zarazy, Jesień patriarchy |
||||||||
| Odznaczenia | |||||||||
   |
|||||||||
|
|||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||
 Gabriel García Márquez w Wikicytatach |
|||||||||
| Strona internetowa | |||||||||
Gabriel José de la Concordia García Márquez (ur. 6 marca 1927[1] w Aracataca) – kolumbijski powieściopisarz, dziennikarz i działacz społeczny. Jeden z najwybitniejszych twórców tzw. realizmu magicznego. Laureat Literackiej Nagrody Nobla z 1982 za „powieści i opowiadania, w których fantazja i realizm łączą się w złożony świat poezji, odzwierciedlającej życie i konflikty całego kontynentu”[2].
Spis treści |
Rys biograficzny [edytuj]
Początki i terminowanie [edytuj]
Garcia Marquez jest często uważany za jednego z najwybitniejszych, a na pewno za jednego z najbardziej znanych pisarzy realizmu magicznego.
García Márquez rozpoczął karierę jako dziennikarz w prasie lokalnej w gazetach „El Heraldo” z miasta Barranquilla oraz „El Universal” wydawanej w Cartagenie. Później przeniósł się do Bogoty, gdzie rozpoczął pracę jako reporter w kolumbijskim dzienniku „El Espectador”; pracował m.in. w charakterze korespondenta zagranicznego piszącego z Rzymu, Paryża, Barcelony, Caracas oraz Nowego Jorku.
Pisarz [edytuj]
Pierwsze jego większe dzieło, powieść Szarańcza powstała w 1955. Garcia Marquez zdobył popularność cyklem reportaży, pt. Opowieść rozbitka (hiszp. Relato de un náufrago), publikowanych w 1955 na łamach pisma „El Espectador”. Powieść została wydana w formie książkowej w 1970.
Najbardziej znaną powieścią Garcii Marqueza jest Sto lat samotności (Cien años de soledad), która ukazała się w 1967. Utwór ten przedstawiając sagę rodu Buendía z zagubionej gdzieś na południowoamerykańskich bezdrożach wioski Macondo, jest jednocześnie swoistą syntezą dziejów całego kontynentu. Powieść okrzyknięto „najważniejszym dziełem literatury hiszpańskojęzycznej od czasów Don Kichota” (Pablo Neruda), natomiast jej specyficzny styl nazwano „realizmem magicznym”.
W 1982 Garcia Marquez został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. W uzasadnieniu napisano, iż nagrodę otrzymał za „powieści i opowiadania, w których fantazja i realizm łączą się w złożony świat poezji, odzwierciedlającej życie i konflikty całego kontynentu”.
Pogarszający się stan zdrowia, a przede wszystkim wykryta u pisarza w 1999 choroba nowotworowa (peruwiański dziennik „La Repubblica” informował nawet mylnie o śmierci pisarza w 2000) skłoniła Marqueza do rozpoczęcia spisywania własnych wspomnień. W 2002 Garcia Marquez opublikował książkę Żyć, żeby opowiadać o tym (Vivir para contarla), będącą pierwszą częścią autobiograficznego cyklu zamierzonego na trzy tomy.
W 2004 ukazała się ostatnia jak dotąd powieść pisarza, Rzecz o mych smutnych dziwkach (Memoria de mis putas tristes).
Gabriel García Márquez znany jest ze swej przyjaźni z kubańskim rewolucjonistą i dyktatorem w stanie spoczynku, Fidelem Castro. Wcześniej, przede wszystkim w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, sympatyzował z grupami rewolucjonistów działającymi w różnych krajach Ameryki Łacińskiej. Członkowie rządu kolumbijskiego zarzucali pisarzowi aktywne wspieranie grup partyzantów takich jak FARC i ELN, jednak nie znaleziono dowodów potwierdzających takie działania Garcii Márqueza. Pisarz wielokrotnie wypowiadał się krytycznie na temat polityki władz kolumbijskich, a kilkakrotnie uczestniczył jako mediator w rozmowach prowadzonych pomiędzy legalnymi władzami Kolumbii i bojownikami.
Rodrigo García, syn Garcii Márqueza, jest znanym reżyserem telewizyjnym i filmowym. W 2012 na łamach „The Guardian”, brat pisarza, Jaime Garcia, wyznał, że ponad 80-letni Gabriel Marquez (przypuszczalnie wskutek terapii antyrakowej) cierpi na początki demencji i przypuszczalnie oznacza to koniec jego kariery pisarskiej[3].
Dzieła [edytuj]
- 1947 – Trzecia rezygnacja (La tercera resignación) – opowiadanie, w Polsce ukazało się w zbiorze pt. Dialog lustra w 1976
- 1955 – Szarańcza (La hojarasca) – powieść, pol. wyd. 1977
- 1961 – Nie ma kto pisać do pułkownika (El coronel no tiene quien le escriba) – powieść, pol. wyd. 1978
- 1962 – W tym mieście nie ma złodziei (Los funerales de la Mamá Grande) – tom opowiadań, pol. wyd. 1971
- 1962 – Zła godzina (La mala hora) – powieść, pol. wyd. 1970
- 1967 – Sto lat samotności (Cien años de soledad) – powieść, pol. wyd. 1974
- 1970 – Opowieść rozbitka (Relato de un náufrago) – wydanie książkowe reportażu z 1955, pol. wyd. 1980
- 1972 – Niewiarygodna i smutna historia niewinnej Erendiry i jej niegodziwej babki (La increíble y triste historia de la cándida Eréndira y de su abuela desalmada) – tom opowiadań, pol. wyd. 1974
- 1974 – Ojos de perro azul (Dialog lustra) – tom opowiadań, pol. wyd. 1976
- 1975 – Jesień patriarchy (El otoño del patriarca) – powieść, pol. wyd. 1980
- 1981 – Kronika zapowiedzianej śmierci (Crónica de una muerte anunciada) – powieść, pol. wyd. 1987
- 1985 – Miłość w czasach zarazy (El amor en los tiempos del cólera) – powieść, pol. wyd. 1994
- 1986 – Na fałszywych papierach w Chile (La aventura de Miguel Littin clandestino en Chile) – powieść, pol. wyd. 2002
- 1989 – Generał w labiryncie (El general en su laberinto) – powieść, pol. wyd. 1993
- 1992 – Dwanaście opowiadań tułaczych (Doce cuentos peregrinos) – tom opowiadań, pol. wyd. 1995
- 1994 – O miłości i innych demonach (Del amor y otros demonios) – powieść, pol. wyd. 1996
- 1996 – Raport z pewnego porwania (Noticia de un secuestro) – powieść, pol. wyd. 1997
- 2002 – Życie jest opowieścią (Vivir para contarla) – autobiografia, pol. wyd. 2004
- 2004 – Rzecz o mych smutnych dziwkach (Memoria de mis putas tristes) – powieść, pol. wyd. 2005
Przypisy
- ↑ Pierwotnie polskie źródła podawały rok 1928 jako datę urodzin Garcíi Márqueza. W 2002 argentyński dziennikarz Alfredo Leuco dotarł do ksiąg chrzcielnych parafii San José w Aracatanie, rodzinnym mieście pisarza. W tych księgach jako rok narodzin przyszłego noblisty odnotowano 1927. Szerzej o tej sprawie w: „Rzeczpospolita”, nr 55 z 6 marca 2007, s. A10
- ↑ Literacka Nagroda Nobla
- ↑ „The Guardian” – Gabriel García Márquez's writing career ended by dementia
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
|||||||
