Tifinagh

Trójjęzyczna tablica drogowa w Algierii

Wjazd do Kidal. Nazwa jest wypisana w tradycyjnym Tifinagh (ⴾⴸⵍ) i w łacińskiej transkrypcji.

Tifinagh – abdżad używany do zapisu niektórych spośród języków berberyjskich, m.in. języka tamazight i języka tuareskiego. Współczesny, zmodyfikowany alfabet, nazywany również neo-tifinagh, opiera się na starożytnym piśmie staroberberskim, znanym z inskrypcji. Tifinagh, do niedawna wypierany przez alfabety łaciński i arabski, od roku 2003 jest wykorzystywany w szkolnictwie marokańskim na poziomie podstawowym do nauczania języka tamazight.

Alfabet

Proste litery (i zmodyfikowane litery)

Code znak Unicode transliteracja nazwa łaciński arabski IPA U+2D30 ⴰ a ا æ ya U+2D31 ⴱ b ب b or β yab U+2D32 ⴲ b ٻ b or β yab fricative U+2D33 ⴳ g گ ɡ yag U+2D34 ⴴ g ڲ ɡ yag fricative U+2D35 ⴵ dj ج d͡ʒ Berber Academy yadj U+2D36 ⴶ dj ج d͡ʒ yadj U+2D37 ⴷ d د j yad U+2D38 ⴸ d د j yad fricative U+2D39 ⴹ ḍ ض ðˤ yaḍ U+2D3A ⴺ ḍ ض ðˤ yaḍ fricative U+2D3B ⴻ e ه ə yey U+2D3C ⴼ f ف f yaf U+2D3D ⴽ k ک k yak U+2D3E ⴾ k ک k Tuareg yak U+2D3F ⴿ k ک k yak fricative U+2D40 ⵀ h b ھ ب h b yah = Tuareg yab U+2D41 ⵁ h ھ h Berber Academy yah U+2D42 ⵂ h ھ h Tuareg yah U+2D43 ⵃ ḥ ح ħ yaḥ U+2D44 ⵄ ˤ (ε) ع ʕ yaε U+2D45 ⵅ kh (x) خ χ yax U+2D46 ⵆ kh (x) خ χ Tuareg yax U+2D47 ⵇ q ق q yaq U+2D48 ⵈ q ق q Tuareg yaq U+2D49 ⵉ i ي i yi U+2D4A ⵊ j ج ʒ yaj U+2D4B ⵋ j ج ʒ Ahaggar yaj U+2D4C ⵌ j ج ʒ Tuareg yaj

Code znak Unicode transliteracja nazwa łaciński arabski IPA U+2D4D ⵍ l ل l yal U+2D4E ⵎ m م m yam U+2D4F ⵏ n ن n yan U+2D50 ⵐ ny ني nj Tuareg yagn U+2D51 ⵑ ng ڭ ŋ Tuareg yang U+2D52 ⵒ p پ p yap U+2D53 ⵓ u w و ۉ w yu = Tuareg yaw U+2D54 ⵔ r ر r yar U+2D55 ⵕ ṛ ڕ rˤ yaṛ U+2D56 ⵖ gh (ɣ) غ ɣ yaɣ U+2D57 ⵗ gh (ɣ) غ ɣ Tuareg yaɣ U+2D58 ⵘ gh (ɣ) j غ ج ɣ ʒ Aïr yaɣ = Adrar yaj U+2D59 ⵙ s س s yas U+2D5A ⵚ ṣ ص sˤ yaṣ U+2D5B ⵛ sh (š) ش ʃ yaš U+2D5C ⵜ t ت t yat U+2D5D ⵝ t ت t yat fricative U+2D5E ⵞ ch (tš) تش t͡ʃ yatš U+2D5F ⵟ ṭ ط tˤ yaṭ U+2D60 ⵠ v ۋ v yav U+2D61 ⵡ w ۉ w yaw U+2D62 ⵢ y ي j yay U+2D63 ⵣ z ز z yaz U+2D64 ⵤ z ز z Tawellemet yaz = Harpoon yaz U+2D65 ⵥ ẓ ﻈ zˤ yaẓ U+2D6F ⵯ +ʷ ۥ+ ʷ Labio-velarization mark = Tamatart = <super> 2D61

Podwójne litery(ligatury są dozwolone)

Code znak Unicode transliteracja nazwa łaciński arabski IPA U+2D5C U+2D59 ⵜⵙ ts تس t͡s yats U+2D37 U+2D63 ⴷⵣ dz دز d͡z yadz

Code znak Unicode transliteracja nazwa łaciński arabski IPA U+2D5C U+2D5B ⵜⵛ ch (tš) تش t͡ʃ yatš U+2D37 U+2D4A ⴷⵊ dj دج d͡ʒ yadj

Legenda kolorów

Podstawowy Tifinagh (IRCAM)

Rozszerzony Tifinagh (IRCAM)

Inne Tifinagh litery

Nowoczesne Tuareg litery

Kodowanie Unicode

Tifinagh został dodany do standardu Unicode w marcu 2005, w jego wersji 4.1.

Blok Unicode odpowiedzialny za Tifinagh to U+2D30 do U+2D7F. Puste pola reprezentują wartości zarezerwowane.

Tifinagh Tabela na Unicode.org (PDF)

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

A

B

C

D

E

F

U+2D3x

ⴰ

ⴱ

ⴲ

ⴳ

ⴴ

ⴵ

ⴶ

ⴷ

ⴸ

ⴹ

ⴺ

ⴻ

ⴼ

ⴽ

ⴾ

ⴿ

U+2D4x

ⵀ

ⵁ

ⵂ

ⵃ

ⵄ

ⵅ

ⵆ

ⵇ

ⵈ

ⵉ

ⵊ

ⵋ

ⵌ

ⵍ

ⵎ

ⵏ

U+2D5x

ⵐ

ⵑ

ⵒ

ⵓ

ⵔ

ⵕ

ⵖ

ⵗ

ⵘ

ⵙ

ⵚ

ⵛ

ⵜ

ⵝ

ⵞ

ⵟ

U+2D6x

ⵠ

ⵡ

ⵢ

ⵣ

ⵤ

ⵥ

ⵦ

ⵧ

ⵯ

U+2D7x

⵰

⵿

Zobacz też

• Tuaregowie
• Berberowie

Wikipedie w językach berberyjskich:

• Wp/shi
• Wp/tzm
• Wp/rif
• Kabyle Wikipedia

Linki zewnętrzne

• Współczesny alfabet tifinagh na portalu Omniglot
• Starożytne pismo tifinagh