Alfabet ugarycki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Alfabet ugaryckialfabet klinowy używany od około roku 1500 p.n.e. do zapisywania języka ugaryckiego, wymarłego języka z grupy języków kananejskich. Nazwa języka pochodzi od miasta Ugarit w Syrii, w którym alfabet został odkryty. Alfabet zawiera 30 odrębnych liter. Inne języki, (głównie hurycki) były także okazyjnie zapisywane w tym alfabecie w okolicach i na terenie miasta Ugarit, choć nie wszędzie.

Tabliczki gliniane zapisywane w mieście Ugarit są najwcześniejszym przykładem północno- i południowosemickich porządków alfabetycznych, które z kolei zrodziły alfabetyczne porządki używane w językach hebrajskim, greckim i łacińskim z jednej strony, i języku gyyz z drugiej strony.

Pismo ugaryckie było zapisywane z lewej do prawej.

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Uczeni na próżno szukali klinowych prototypów liter ugaryckich, jako że jego początki są okryte tajemnicą. Jednakże istnieją pośrednie poszlaki na powstanie alfabetu ugaryckiego od zera w drodze bardzo luźnej inspiracji przez wcześniejsze pisma klinowe, takie jak akadyjskie czy perskie.

Litery[edytuj | edytuj kod]

Alfabet ugarycki
𐎀 ʾa ʔa
𐎁 b b
𐎂 g g
𐎃 x
𐎄 d d
𐎅 h h
𐎆 w w
𐎇 z z
𐎈 ħ
𐎉
𐎊 y j
𐎋 k k
𐎌 š ʃ
𐎍 l l
𐎎 m m
𐎟 ð
𐎐 n n
𐎑
𐎒 s s
𐎓 ʿ  ʕ
𐎔 p p
𐎕
𐎖 q q
𐎗 r r
𐎘 θ
𐎙 ġ ɣ
𐎚 t t
𐎛 ʾi ʔi
𐎜 ʾu ʔu
𐎝 s2 / ś  ?
𐎟 rozdzielacz słów

Abecedariusze[edytuj | edytuj kod]

Odkryte spisy liter ugaryckich zawierają zarówno porządek północno- (pochodne porządki to: hebrajski, fenicki, grecki, łaciński), jak i południowosemicki (pochodne porządki to południowoarabski i etiopski). Litery są podane w transkrypcji łacińskiej i hebrajskiej. W przypadku braku odpowiadającej litery hebrajskiej występuje puste miejsce.

Porządek północnosemicki

’a b g x d h w z ħ y k š š' l m ð n s c p q r θ γ t ś ’i ’u
א ב ג ח׳ ד ה ו ז ח ט י כ ל מ ד׳ נ ט׳ ס ע פ צ ק ר ש ע׳ ת שׂ

Porządek południowosemicki

h l ħ m q w š r t s k n x b ś p c g d γ z ð y θ
ה ל ח מ ק ו ר ת ס כ נ ח׳ ב שׂ פ א ע ט׳ ג ד ע׳ ט ז ד׳ י ש צ

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]