23 Pułk Piechoty (LWP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 23 Pułku Piechoty ludowego Wojska Polskiego. Zobacz też: inne pułki piechoty noszące numer 23.
23 Pułk Piechoty
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1944
Rozformowanie 1944
Organizacja
Dyslokacja Biała Podlaska
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe
Rodzaj wojsk Piechota

23 Pułk Piechoty (23 pp) – oddział piechoty ludowego Wojska Polskiego.

Pułk był formowany dwukrotnie, latem i jesienią 1944 roku, w oparciu o sowiecki etat Nr 04/501 pułku strzelców gwardii.

Po raz pierwszy organizacja jednostki została podjęta w połowie sierpnia 1944 roku w Białej Podlaskiej. Organizatorem i pełniącym obowiązki dowódcy pułku został major Wincenty Rożkowski. Wymieniony oficer był szefem sztabu zgrupowania Polskich Oddziałów Partyzanckich "Jeszcze Polska nie zginęła" na bazie, którego miała być formowana 8 Dywizja Piechoty. Zalążkiem 23 pp zostały oddziały partyzanckie: "Księdza Brzózki" i "Ziemi Lubelskiej" oraz zwiad konny III Brygady. 13 sierpnia 1944 roku 23 pp liczył 300 żołnierzy. 20 sierpnia 1944 roku Naczelny Dowódca Wojska Polskiego wydał rozkaz Nr 8 nakazujący sformowanie 2 Armii. Rozkaz ten sankcjonował utworzenie 34 Pułku Piechoty w składzie 8 DP. 23 sierpnia 1944 roku do Siedlec przybyła grupa organizacyjna 8 DP, a w jej składzie major Stanisław Pluto wyznaczony na dowódcę pułku. Przejęcie funkcji dowódczych w 8 DP przez oficerów Armii Czerwonej oraz odwołanie oficerów zgrupowania "Jeszcze Polska nie zginęła" na czele z pułkownikiem Robertem Satanowskim wywołało falę niezadowolenia wśród byłych partyzantów oraz obawę, że zostaną oni uwięzieni. Wyrazem tych obaw i niezadowolenia były między innymi dwie zbiorowe dezercje z szeregów pułku. Pomiędzy 23 a 28 sierpnia 1944 roku zdezerterowało 40, a następnie 160 uzbrojonych żołnierzy. 28 sierpnia 1944 roku we wsi Łomazy major Pluto przejął dowództwo nad pułkiem, który liczył wówczas około 500 żołnierzy i powrócił z nim do Siedlec. 3 września 1944 roku pułk został skierowany do lasu na południowy wschód od miejscowości Mordy. Dowództwo pułku rozlokowało się we wsi Rogóziec. W lesie żołnierze przystąpili do kopania ziemianek, w których mieli kwaterować do czasu zakończenia szkolenia i wymarszu na front. 7 września 1944 roku Naczelny Dowódca WP wydał rozkaz Nr 19 o przywróceniu starej numeracji pułków piechoty. Na mocy tego rozkazu 23 Pułk Piechoty został przemianowany na 34 Pułk Piechoty.

Po raz drugi 23 Pułk Piechoty rozpoczęto formować w październiku 1944 roku w rejonie Zamościa, w składzie 12 Dywizji Piechoty. Na dowódcę pułku został wyznaczony podpułkownik Saweli Litwak. 1 listopada 1944 roku zalążek pułku liczył 320 żołnierzy, w tym 19 oficerów, 26 podoficerów i 275 szeregowców. Stanowiło to nieco ponad 11% stanu etatowego. 15 listopada 1944 roku została podjęta decyzja o zaniechaniu formowania 3 Armii, a tym samym 23 pp. Do końca listopada jednostka została rozformowana, a żołnierze w większości wcieleni do 10 DP i 10 BAC.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Organizacja i działania bojowe Ludowego Wojska Polskiego w latach 1943-1945. Wybór materiałów źródłowych, tom I, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1958
  • Leonard Ratajczyk, Z dziejów 12 Dywizji Piechoty 1944-1947 r., Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 2 (38), Warszawa 1966
  • Stanisław Rzepski, Organizacja i szkolenie 8 Dywizji Piechoty w 1944 r., Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 3 (43), Warszawa 1967