36 Łużycki Pułk Piechoty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 36 Pułku Piechoty ludowego Wojska Polskiego. Zobacz też: 36 Pułk Piechoty.
36 Pułk Piechoty
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1944
Rozformowanie 1956
Nazwa wyróżniająca Łużycki[a]
Tradycje
Nadanie sztandaru 26 grudnia 1945[1][b][c]
Kontynuacja 36 Pułk Zmechanizowany
36 Pułk Zmechanizowany Legii Akademickiej
3 Brygada Pancerna
36 Brygada Zmechanizowana
Dowódcy
Pierwszy ppłk Mikołaj Kiryluk
Organizacja
Numer JW 1784[d]
Dyslokacja Łowicz[2]; Lubliniec
Rodzaj wojsk Piechota
Podległość 8 Drezdeńska Dywizja Piechoty[2]

36 Łużycki Pułk Piechoty – oddział piechoty ludowego Wojska Polskiego.

Pułk wchodził w skład 8 Drezdeńskiej Dywizji Piechoty z 2 Armii Wojska Polskiego.

Formowanie[edytuj | edytuj kod]

Sformowany w Siedlcach[1][e] na podstawie rozkazu nr 8 Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego z 20 sierpnia 1944 w oparciu o sowiecki etat pułku strzeleckiego nr 04/501. Zaprzysiężenia dokonano 21 października 1944 roku w Mordach[c].

Skład etatowy
dowództwo i sztab

  • 3 bataliony piechoty
  • kompanie: dwie fizylierów, przeciwpancerna, rusznic ppanc, łączności, sanitarna, transportowa
  • baterie: działek 45 mm, dział 76 mm, moździerzy 120 mm
  • plutony: zwiadu konnego, zwiadu pieszego, saperów, obrony pchem, żandarmerii

Razem:

żołnierzy 2915 (w tym oficerów – 276, podoficerów 872, szeregowców – 1765).

Sprzęt:

162 rkm, 54 ckm, 66 rusznic ppanc, 12 armat ppanc 45 mm, 4 armaty 76 mm, 18 moździerzy 50 mm, 27 moździerzy 82 mm, 8 moździerzy 120 mm

Działania bojowe[edytuj | edytuj kod]

Od chwili sformowania do zakończenia wojny pułk walczył w składzie 8 Dywizji Piechoty. Forsując Nysę zdobył przyczółek. Następnie walczył na kierunku Nieder-Neundorf, Wehrkirch, Ödernitz i Diehsa. Ścigał nieprzyjaciela w kierunku Drezna, a podczas odpierania niemieckich uderzeń pancernych z południa toczył walki obronne na południe od Niska. Następnie walczył na północ od Budziszyna pod Gross- i Kleinwelka. W operacji praskiej kontynuował pościg w Sudetach, walczył pod Lisci i Mikulašovice. Szlak bojowy zakończył 10 maja 1945 r. we wsi Lukov[1].

8 drezd dp1 1945.png Operacja luzycka.png

Sztandar pułku[edytuj | edytuj kod]

Sztandar został wręczony pułkowi w dniu jego przysięgi 23 października 1944 roku w Siedlcach[3] [c].

Opis sztandaru:

Płat o wymiarach 82 × 124 cm. Drzewce z jasnego drewna. Głowica w kształcie ażurowego płaskiego grotu, wewnątrz którego w otoku wieńca laurowo-dębowego dwustronnie przytwierdzone dwa orły tego samego typu co noszone na czapkach 1 Armii Wojska Polskiego[3].

Strona główna:

Na biało-czerwonym tle, na czerwonym aplikowanym polu w kształcie koła haftowany białą nicią orzeł[3].

Strona odwrotna: Na biało-czerwonym tle napis haftowany czarną nicią: "36 PUŁK PIECHOTY", poniżej haftowane zielono-czarną nicią dwie skrzyżowane gałązki[3].

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

Po krótkim pobycie w Niemczech pułk powrócił do kraju i rozpoczął służbę patrolową na granicy zachodniej. 20 maja 1945 roku dowódca pułku wysłał na samochodach grupę operacyjną, która miała jak najszybciej wystawić posterunek na moście na Odrze w Nowej Soli[4]. Potem pułk ochraniał odcinek od Sulechowa do Nowej Soli. Jego sztab stacjonował w Kargowej. 20 maja 1945 pułk przeszedł do obrony granicy na Nysie Łużyckiej. Obsadził 25-kilometrowy odcinek od Zasiek do Mużakowa. Sztab stacjonował w Tuplicach[5].

W październiku 1946 36 pp został czasowo podporządkowany dowódcy 9 Drezdeńskiej Dywizji Piechoty i nadal działał na terenie województwa rzeszowskiego. Kilka tygodni później wrócił w skład macierzystej dywizji i przetransportowany został do Łowicza. Tam zajął „czerwone koszary”, w których to przed wojną stacjonował 10 pułk piechoty. Rozpoczął służbę garnizonową i szkolenie rekrutów[6].

Na podstawie rozkazu MON Nr 0046/Org. z 30 marca 1949 dowódca 8 DP przekazał 36 Pułk Piechoty – JW 1784 Łowicz w podporządkowanie dowódcy 2 DP. Tym samym rozkazem przedyslokowany został do Lublińca i zakwaterowany przy ul. 15 Grudnia, a później przy Sobieskiego.

Rozkazem MON Nr 0026/Org. z 4 września 1956 pułk podporządkowano dowódcy 7 Dywizji Piechoty z Nysy. 7 dywizja w tym czasie reorganizowała się i przejęła nazwę rozwiązywanej 2 DP z Częstochowy. W tym samum roku został skadrowany i przekształcony w 36 Pułk Zmechanizowany. W kolejnych latach rozwiązany.

Tradycje[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozkazu Nr 07/MON Ministra Obrony Narodowej z 4 maja 1967 w sprawie przekazania jednostkom wojskowym historycznych nazw i numerów oddziałów frontowych oraz ustanowienia dorocznych świąt jednostek (Dz. Rozk. Tjn. MON Nr 5, poz. 21) nazwę 36 Łużyckiego pułku zmechanizowanego przyjął 39 pułk zmechanizowany z Trzebiatowa.

Pomnik poległych w latach 1945-1946 żołnierzy 36 pp na cmentarzu w Lesku

Miejsce stacjonowania jednostki[edytuj | edytuj kod]

  • Kargowa – w okresie służby granicznej 1945
  • Lesko 1945
  • Łowicz ul. Stanisławskiego – 1949
  • Lubliniec ul. 15 Grudnia, ul. Sobieskiego 35 – 1949 do 1956

Żołnierze pułku[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy pułku

  • ppłk Mikołaj Kiryluk (28 sierpnia 1944 – do końca wojny)[1]

Oficerowie pułku

Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu „Virtuti Militari” [7]

Order Virtuti Militari
ppor. Ryszard Czarkowski
ppor. Stanisław Rutkowski
ppor. Józef Serbul
kpt. Tadeusz Tymicki
ppor. Wiktor Zajcew
Odznaczeni Krzyżem Grunwaldu III klasy[7]
Cross of Grunwald 3rdGrade Poland.svg
ppor. Jerzy Herman
ppor. Waldemar Kotwicz
ppor. Henryk Krzekotowski
por. Kazimierz Magdziak
por. Ryszard Szudrawski
kpt. Tadeusz Tymicki
por Franciszek Woś

Odznaczeni Krzyżem Walecznych[8]

Krzyż Walecznych 1944.jpg
kpr. Adamski Stanisław
strz. Ambroz Jan
ogn. Andruszczuk Piotr
ppor. Banaszek Roman
ppor. Błum Eryk
plut. Błażejewski Zygmunt
plut. Bogiel Edward
kpr. Bronowicki Witold
ppor. Budzicz Stanisław
strz. Cegalko Julian
kpr. Cegiełko Zygmunt
plut. Celusta Zygmunt
kpr. Charkiewicz Michał
kpr. Chlebowicz Władysław
st. strz. Chmielewski Stanisław
kpr. Chodacewicz Antoni
plut. Chodkiewicz Stanisław
sierż. pehor. Chudzik Józef
strz. Cygan Tadeusz
ppor. Czarkowski Ryszard
bomb. Czemeryk Tadeusz
strz. Czernuszewicz Albin
strz. Dalecki Józef
strz. Dalecki Antoni
plut. Danielewski Józef
plut. Dobrowolski Jerzy
ppor. Domański Wacław
plut. Drewnowski Czesław
sierż. Dukszt Stefan
st. sierż. Dylawerski Józef
chor. Dzikowski Michał
kpr. Fiedzikowicz Józef
kpr. Galas Wojciech
kpr. Goleń Henryk
ppor. Golonkiewicz Kazimierz
bomb. Grzęda Stanisław
kpr. Gudelajtis Wincenty
ppor. Iwanicki Stanisław
strz. Iwanowski Józef
strz. Jakubasik Józef
plut. pchor. Janczewski Maksymilian
plut. Jankowski Jan
sierż. Janusz Władysław
plut. Jaśkiewicz Adam
plut. Jasztold-Howorko Emil
strz. Jodczyk Edmund
sierż. Jozenko Stanisław
st. strz. Juchniewicz Bronisław
st. sierż. Kaczmarski Roman
sierż. Kaczyński Marian
por. Kalinowski Marian
plut. Karnacewicz Aleksander
plut. Kiezik Kazimierz
chor. Kijek Tadeusz
sierż. Knapowski Stefan
kpr. Koc Tadeusz
sierż. Kojtych Wacław
sierż. Koller Józef
por. Kołodziej Wiesław
kpr. Komicz Wacław
ppor. Koziara Józef
ppor. Komaszyński Aleksander
kpr. Kosiorek Tadeusz
plut. Korkuć Kazimierz
ppor. Kotowicz Waldemar
strz. Kowalczyk Stanisław
kpr. Kowalski Marian
st. sierż. Kowalski Michał
plut. Kraszewski Feliks
sierż. Krawczyk Nikifor
kpr. Krotowski Jan
plut. Krupa Bronisław
strz. Kulik Józef
por. Kulikow Wasyl
plut. Labnarski Józef
strz. Latoszek Antoni
strz. Lepis Wincenty
kpr. Lisicki Jerzy
plut. Lubieniecki Józef
strz. Łukasiuk Michał
plut. Mankiewicz Adolf
kpr. Masiukiewicz Władysław
kpr. Matysiak Roman
chor. Mendelowski Stanisław
kpr. Miechowicz Henryk
st. strz. Mierzwa Marian
strz. Mikoszo Józef
ppor. Moniuk Borys
plut. Mrozowski Włodzimierz
strz. Mucha Jan
strz. Musko Jakub
kpr. pchor. Nadecki Zygmunt
strz. Narusek Mieczysław
st. strz. Nawrocki Edmund
kpr. Nawrocki Józef
plut. Nieofitow Mikołaj
kpr. Niezgoda Stanisław
kpr. Nowak Stanisław
plut. Nowakowski Eugeniusz
ppor. Nowicki Longin
por. Ochalski Julian
kpr. Ochnio Eugeniusz
plut. Okrasiński Antoni
bomb. Olszewski Wacław
ppor. Ostrowski Bolesław
strz. Ozimek Franciszek
kan. Pacyna Witold
plut. Paczewicz Wiktor
kpr. Paczkowski Antoni
kpr. Panaszczuk Stanisław
kpr. Parszo Józef
chor. Pawłowicz Elmunel
kpr. Piasecki Stanisław
strz. Pietruszko Hieronim
plut. Piłat Zenon
plut. Pilewicz Michał
bomb. Pindor Stanisław
strz. Piotrowski Czesław
kpr. Pisiuk Karol
kpr. Podleśny Jan
plut. Polak Witaliusz
strz. Polito Leon
strz. Popakul Alfons
chor. Popik Kazimierz
strz. Poźniak Józef
kpr. Radecki Zygmunt
kpr. Radziewicz Tadeusz
st. sierż. Rogala Stanisław
st. sierż. Rola Paweł
kpr. Ropengo Stanisław
strz. Sadowski Ludwik
plut. Saluć Ryszard
plut. Sawicki Izydor
plut. Sawoniewicz Konstanty
kpr. Sejbuk Antoni
sierż. Siedlucki Jan
plut. Siemiaszko Władysław
plut. Simonienko Dymitr
strz. Sienkowiec Antoni
ppor. Słonecki Adam
kpr. Smoktunowicz Włodzimierz
kpr. Sobolewski Stanisław
kpr. Spirydowicz Czesław
strz. Stelmaszonek Józef
ppor. Stodolski Stanisław
ppor. Suchowieeki Aleksander
strz. Suszczyński Kazimierz
strz. Szyliński Bronisław
plut. Świataszczyk Ignacy
sierż. pchor. Symowicz Henryk
sierż. Szczepański Tadeusz
kpr. Szemiot Tadeusz
strz. Szydłowski Marcin
st. strz. Szymanek Mieczysław
kan. Szymański Stanisław
ppor. Śmiegielski Andrzej
chor. Talecki Bolesław
ppor. Tarała Edward
st. strz. Tatarynowicz Antoni
plut. Tomasz Stefan
st. strz. Trapszo Piotr
kpr. Tuchowski Władysław
kpr. Wasyl Edward
ppor. Wawruszak Longin
por. Wiewiórowski Tadeusz
kpr. Wojciechowski Józef
kpr. Wojtuś Władysław
kpr. Wołoszyn Walenty
kpr. Wójcicki Józef
st. sierż. Wójcik Władysław
kpt. Wyrzywniak Wacław
strz. Zacharczuk Bolesław
kpr. Zakrzewski Stanisław
plut. Zelichowicz Jan
kpr. Zieliński Władysław
plut. Ziemiec Antoni
kpr. Zien Zdzisław
ppor. Żarczyński Władysław
chor. Żurawski Antoni

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego nr 295 z 28.08.1945 → Rzepski 1970 ↓, s. 416
  2. Sztandar ufundowany przez społeczeństwo miasta i powiatu Lesko
  3. a b c Istnieje niezgodność daty i miejsca w opracowaniach Bigoszewskiej i Komornickiego
  4. Rozkaz organizacyjny Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego Nr 053/Org. z 30.03.1946 roku
  5. 36 Pułk Piechoty formowano w koszarach przedwojennego 22 pułku piechoty

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wanda Bigoszewska, Henryk Wiewióra: Sztandary ludowego Wojska Polskiego 1943 – 1974. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1974.
  • Mieczysław Juchniewicz: 36 Łużycki. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.
  • Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, T. 1, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego: formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek piechoty. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1965.
  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960: skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
  • Stanisław Rzepski: 8 Dywizja Piechoty. Z dziejów 8 Drezdeńskiej Dywizji Piechoty im. Bartosza Głowackiego. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1970.