34 Budziszyński Pułk Piechoty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 34 Pułku Piechoty ludowego Wojska Polskiego. Zobacz też: inne pułki piechoty noszące numer 34.
34 Pułk Piechoty
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1944
Rozformowanie 1963
Nazwa wyróżniająca Budziszyński
Tradycje
Kontynuacja 34 Pułk Desantowy
Dowódcy
Pierwszy ppłk Stanisław Pluto
Działania zbrojne
II wojna światowa
Organizacja
Numer JW 2873, JW 3601
Dyslokacja Łódź, Słupsk
Podległość 8 Drezdeńska Dywizja Piechoty
Rodzaj wojsk Piechota
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
8 drezd dp1 1945.png
Operacja luzycka.png

34 Budziszyński Pułk Piechoty (34 pp) – oddział piechoty ludowego Wojska Polskiego.

Formowanie[edytuj]

Na podstawie rozkazu Nr 7 dowódcy 2 Armii WP z 13 września 1944 roku 23 Pułk Piechoty został przemianowany na 34 Pułk Piechoty. W tym czasie pułk stacjonował w lesie na południowy wschód od miejscowości Mordy. Tam 21 października 1944 roku żołnierze pułku złożyli przysięgę. Jednostka wchodziła w skład 8 Dywizji Piechoty i była organizowana w oparciu o sowiecki etat Nr 04/501 pułku strzelców gwardii[1].

Działania bojowe[edytuj]

Od chwili sformowania do zakończenia wojny pułk walczył w składzie 8 Dywizji Piechoty. W czasie forsowania Nysy, działając na głównym kierunku natarcia dywizji, uchwycił przyczółek pod Rothenburgiem. Następnie toczył walki pod Geheege, Nieder Horka, Kollm, Jänkendorf i Diehsa. Bronił się pod Ödernitz, Niesky, Budziszynem, Grossdubrau, Grosswelka i Cölln, gdzie poniósł dotkliwe straty. Na północ od Budziszyna, gdzie działając pojedynczymi batalionami współdziałał z pododdziałami 1 KPanc. 1 batalion 34 pp ochraniał sztab 2 Armii WP w rej. Kleinwelka. W operacji praskiej pułk walczył pod Lobendavą i Mikulašovicami. Szlak bojowy zakończył pod miejscowością Ušték[2].

Okres powojenny[edytuj]

20 maja 1945 roku dowódca pułku wysłał na samochodach grupę operacyjną, która miała jak najszybciej wystawić posterunek na moście na Odrze w Krośnie Odrzańskim[3].

Od 28 maja 1945 roku pułk ochraniał zachodnią granicę Polski od Sadzarzewic do Zasiek[4]. Sztab pułku stacjonował w Brodach. 1 batalion pułku zorganizował na odcinku od Sadzarzewic do Strzegowa, strażnice w Sadzarzewicach, Markosicach i Późnej[4]; 2 batalion na odcinku od Strzegowa do Janiszowic zorganizował strażnice na południowy zachód od Strzegowa, w Mielnie, w lesie na południe od Mielna i w Janiszowicach[4], a 3 batalion ochraniał odcinek do Zasiek i zorganizował jedną strażnicę[4].

 Osobny artykuł: Granica na Odrze i Nysie.

Na podstawie rozkazu Nr 295 Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego z 28 sierpnia 1945 roku pułk otrzymał nazwę wyróżniającą „Budziszyński”[5].

W 1945 roku na bazie pułku została sformowana 38 Komenda Odcinka Komańcza[6].

25 stycznia, 28 marca i 13 kwietnia 1946 roku we wsi Zawadka Morochowska żołnierze pułku dopuścili się zbrodni wojennej na ukraińskiej ludności cywilnej.

Na podstawie rozkazu organizacyjnego Nr 053/Org. Naczelnego Dowódcy WP z 30 marca 1946 roku pułk otrzymał numer jednostki wojskowej „2873”.

Po zakończeniu wojny pułk stacjonował w Łodzi (Łódzki Okręg Wojskowy)[1].

28 marca 1947 roku w Lesku pułk był inspekcjonowany przez II wiceministra Obrony Narodowej, generała broni Karol Świerczewskiego, który następnego dnia zginął w zasadzce zorganizowanej przez żołnierzy UPA.

Jednostka wzięła udział w akcji "Wisła". W tym okresie pułkiem dowodził płk Jan Gerhard.

W dniach 7-9 czerwca 1949 roku jednostka została dyslokowana do garnizonu Słupsk[7] (Pomorski Okręg Wojskowy), gdzie zajęła koszary przy ulicy Rokossowskiego 61. W tym samym roku oddział został przeformowany w 34 Budziszyński Zmotoryzowany Pułk Piechoty.

W 1950 roku jednostka została podporządkowana dowódcy 16 Kaszubskiej Dywizji Zmechanizowanej i przeformowana w 34 Budziszyński Pułk Zmechanizowany. W październiku 1952 roku pułk został podporządkowany dowódcy 8 Drezdeńskiej Dywizji Zmechanizowanej.

Jesienią 1958 roku jednostka została przeformowana w 34 Budziszyński Pułk Piechoty i włączona w skład 23 Dywizji Piechoty.

W 1963 roku jednostka została przeformowana w 34 Budziszyński Pułk Desantowy.

Żołnierze pułku[edytuj]

Dowódcy pułku
Oficerowie pułku
Podoficerowie

Sztandar pułku[edytuj]

Pułk otrzymał sztandar prawdopodobnie w dniu przysięgi, 22 października 1944 roku[8].

Opis sztandaru:
Płat o wymiarach 98 x 124 cm, obszyty z trzech stron frędzlą złotą i przymocowany do drzewca za pomocą dziewięciu kółek. Drzewce z ciemno politurowanego drewna. Głowica w ksziałcie orła wspartego na kuli, która umieszczona jest na cokole skrzynkowym[a].

Strona główna:
Na czerwonym polu, aplikowany i haftowany biało-złoty orzeł. W prawym dolnym rogu haftowana biało-złotą nicią cyfra "34"[8].

Strona odwrotna:
Na białym polu biało-złotą nicią haftowany napis "HONOR I OJCZYZNA". W prawym dolnym rogu haftowana biało-złotą nicią cyfra "34"[8].

Uwagi

  1. puszka barwy złotej → Bigoszewska i Wiewióra 1974 ↓, s. 92

Przypisy

  1. a b Kajetanowicz 2005 ↓, s. 428.
  2. Komornicki 1965 ↓, s. 215.
  3. Rzepski 1970 ↓, s. 282.
  4. a b c d Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 90
  5. Rzepski 1970 ↓, s. 416.
  6. Dominiczak 1971 ↓, s. 84.
  7. Kajetanowicz 2005 ↓, s. 432.
  8. a b c Bigoszewska i Wiewióra 1974 ↓, s. 92.

Bibliografia[edytuj]

  • Wanda Bigoszewska, Henryk Wiewióra: Sztandary ludowego Wojska Polskiego 1943 - 1974. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1974.
  • Henryk Dominiczak: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1845-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
  • Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 1, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego : formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek piechoty. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej Warszawa 1965
  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960: skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 8388089676.
  • Stanisław Rzepski: 8 Dywizja Piechoty. Z dziejów 8 Drezdeńskiej Dywizji Piechoty im. Bartosza Głowackiego. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1970.
  • Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949…. Gubin: Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, 2011, s. 90. ISBN 978-83-88059-54-4.