15 Pułk Piechoty (LWP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 15 Pułku Piechoty ludowego Wojska Polskiego. Zobacz też: 15 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 15.
15 Pułk Piechoty
Ilustracja
Barwy piechoty noszone na kołnierzach kurtek
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 5 lipca 1944
Żytomierz,  Ukraina
Rozformowanie 2 kwietnia 1957
Tradycje
Nadanie sztandaru 9 maja 1948
Dowódcy
Pierwszy płk Stanisław Rozciecha
Działania zbrojne
Operacja łużycka
Organizacja
Numer JW 1594[1]
Dyslokacja Skwierzyna[2]
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 5 Saska Dywizja Piechoty[2]

15 Pułk Piechoty (15 pp) – oddział piechoty ludowego Wojska Polskiego.

Pułk sformowany został we wsi Małe Koszaryszcze w rejonie Żytomierza na podstawie rozkazu Nr 0130 dowódcy 1 Armii Polskiej w ZSRR z 5 lipca 1944, w oparciu o sowiecki etat Nr 04/501 pułku strzeleckiego. Oddział wchodził w skład 5 Saskiej Dywizji Piechoty z 2 Armii WP.

Walki[edytuj | edytuj kod]

Od chwili sformowania do zakończenia wojny pułk walczył w składzie 5 Dywizji Piechoty. W czasie przemarszu pułku na front z jego składu wyłączono 1 i 2 batalion piechoty. W walkach nad Nysą Łużycką pułk bił się siłami 3 bp oraz pododdziałów specjalnych, tocząc najcięższe walki pod Kamenz. Jego 1 i 2 bp w drugiej fazie operacji zostały podporządkowane dowódcy 13 pp i w składzie tego pułku stoczyły walki o przełamanie niemieckiego oporu nad rz. Schwarzer Schöps. Walczący samodzielnie w obronie 15 pp, 24 kwietnia 1945 odpoczywał. Oprócz 9 Dywizji, były to jedynie wojska ze zgrupowania uderzeniowego 2 Armii WP pozostające pod Dreznem. 25 i 26 kwietnia przed frontem pułku również było spokojnie. 26 kwietnia pułk otrzymał rozkaz o przejściu 5 DP do odwodu armii. Po południu wyruszył trasą: Laske - Rolbitz - Eutrich i wieczorem doszedł do przedmieść Konigswarthy. Tam po raz pierwszy w walkach na Łużycach połączyły się wszystkie grupy 15 pp. Podczas operacji praskiej, działał w pierwszym rzucie dywizji i ścigał nieprzyjaciela wzdłuż skalistych wąwozów w pobliżu przełomu Łaby. Szlak bojowy zakończył pod Rychnov[3].

5 saska dp 1945.png Operacja luzycka.png Operacja berlin 1 1945.png Operacja berlin 2 1945.png
Budziszyn 1945 b.png Budziszyn 1945 a.png

Dowódcy pułku[edytuj | edytuj kod]

  • płk Stanisław Rozciecha
  • ppłk Wasyl Humeniuk (od VII 1944[4])
  • mjr Jerzy Wilczyński (od X 1946[4])
  • ppłk Walerian Kuczyński (od VII 1947[4])
  • mjr Zdzisław Bobecki (V 1948[4] - IV 1950)
  • ppłk Zygmunt Stawski (był w 1956)[5]

Skład etatowy[edytuj | edytuj kod]

dowództwo i sztab

  • 3 bataliony piechoty
  • kompanie: dwie fizylierów, przeciwpancerna, rusznic ppanc, łączności, sanitarna, transportowa
  • baterie: działek 45 mm, dział 76 mm, moździerzy 120 mm
  • plutony: zwiadu konnego, zwiadu pieszego, saperów, obrony pchem, żandarmerii

Razem:

żołnierzy 2915 (w tym oficerów - 276, podoficerów 872, szeregowców - 1765).

Sprzęt:

162 rkm, 54 ckm, 66 rusznic ppanc, 12 armat ppanc 45 mm, 4 armaty 76 mm, 18 moździerzy 50 mm, 27 moździerzy 82 mm, 8 moździerzy 120 mm

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Koszary w Skwierzynie

Rozkaz dowódcy 2 Armii WP Nr 17 z 19 maja 1945 nakazywał 5 Dywizji Piechoty, z dniem 20 maja 1945, przystąpić do obsadzenia granicy państwowej. 15 Pułk Piechoty obsadził odcinek od Szumiłowa do Orzechowa. Sztab rozmieścił się w Barwicy (Mieszkowice)[6].

Po przekazaniu odcinka granicy oddziałom WOP, pułk przedyslokowany został do Skwierzyny. 7 czerwca, 1946 pułk skierowany został w rejon Bielska Podlaskiego. Bataliony pełniły tam służbę ochronną w okresie tzw. "referendum". Rozmieszczono je w Boćkach, Ciechanowcu, Siemiatyczach i Drohiczynie; sztab pułku stacjonował w Bielsku Podlaskim. 18 lipca pułk zakończył służbę i odjechał transportem kolejowym do Skwierzyny.

9 maja 1948 15 Pułk Piechoty otrzymał sztandar wojskowy.

W wykonaniu rozkazu Ministra Obrony Narodowej nr 0045/org. z 17 maja 1951 roku, 15 pułk piechoty w terminie do 1 grudnia 1951 przeformowany został na etat nr 2/120 o stanie 1974 wojskowych i 35 kontraktowych[7].

W 1952 roku, będąc w składzie 2 KA, stacjonował w Skwierzynie[8].

Rozkaz MON Nr 0025/Org. z 2 kwietnia 1957 rozformowywał 5 Dywizję Piechoty, a w tym także 15 Pułk Piechoty.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz organizacyjny Naczelnego Dowódcy WP Nr 053/Org. z 30.03.1946 roku
  2. a b Kajetanowicz 2005 ↓, s. 428.
  3. Komornicki 1965 ↓, s. 201.
  4. a b c d Ginalski 1972 ↓, s. 351.
  5. Nalepa 1992 ↓, s. 88.
  6. W książce Kalendarium Gubina 1945-2009 wyd. Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, Gubińskie Towarzystwo Kultury czerwiec 2010 na str.12 podano, że w okresie wrzesień-październik sztab pułku został ulokowany w Gubinie
  7. Piotrowski 2002 ↓, s. 125.
  8. Kajetanowicz 2005 ↓, s. 429.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Edmund Ginalski: Od Żytomierza do Litomeric. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1972.
  • Edward Kospath-Pawłowski: 5 Dywizja Piechoty w dziejach oręża polskiego. Pruszków: Ajaks, 1997. ISBN 83-87103-20-9.
  • Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, T. 1, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego: formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek piechoty. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1965.
  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960: skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
  • Edward,Jan Nalepa: Pacyfikacja zbuntowanego miasta. Wojsko Polskie w czerwcu 1956 r. w Poznaniu w świetle dokumentów wojskowych. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1992. ISBN 83-11-07959-5.
  • Paweł Piotrowski: Śląski Okręg Wojskowy: przekształcenia organizacyjne, 1945-1956. Warszawa: Wydawnictwo TRIO: Instytut Pamięci Narodowej, 2003. ISBN 83-88542-53-2.