Centralny kościół baptystyczny we Lwowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Centralny kościół baptystyczny
we Lwowie
Центральна Церква Євангельських Християн Баптистів м. Львова
Dom modlitwy
Ilustracja
Fasada centralnego kościoła baptystycznego we Lwowie
Państwo  Ukraina
Miejscowość Lwów
Wyznanie protestanckie
Kościół Wszechukraiński Związek Stowarzyszeń Ewangelicznych Chrześcijan Baptystów
Imię do 1784: św. Urszuli
Położenie na mapie Lwowa
Mapa lokalizacyjna Lwowa
Centralny kościół baptystycznywe Lwowie
Centralny kościół baptystyczny
we Lwowie
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Centralny kościół baptystycznywe Lwowie
Centralny kościół baptystyczny
we Lwowie
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Centralny kościół baptystycznywe Lwowie
Centralny kościół baptystyczny
we Lwowie
Ziemia49°50′04,92″N 24°02′12,48″E/49,834700 24,036800

Centralny kościół baptystyczny we Lwowie – jest położony przy ul. Zielonej 11-A w dzielnicy Łyczaków i stanowi główną świątynię baptystyczną we Lwowie. Uprzednio, w latach 16851784 budynek służył jako rzymskokatolicki kościół św. Urszuli, a następnie, w latach 17861945 miejscowemu kościołowi ewangelicko-augsburskiemu.

Historia[edytuj]

Stanisław Jan Jabłonowski – fundator świątyni

Fundatorem kościoła św. Urszuli i klasztoru dla dominikanów-obserwantów (odłamu zakonu dominikanów o zaostrzonej regule) był w 1678 kasztelan krakowski i hetman wielki koronny Stanisław Jabłonowski. Prace budowlane trwały do 1685. Wnętrze świątyni zdobiono freskami Józefa Marry’ego, nadwornego artysty Jabłonowskich.

Twórcą placówki był ojciec Ambroży Skokowski (16311705), jeden z założycieli polskiej gałęzi ruchu obserwanckiego wśród dominikanów. Zgodę na powstanie placówki dał prowincjał ruski, ojciec Jacek Kłoński.

Klasztor lwowski był najmniejszym z 12 istniejących w Rzeczypospolitej domów zakonnych dominikanów-obserwantów.

W 1772, w momencie zajęcia Lwowa przez Austriaków w wyniku I rozbioru Polski w konwencie żyło tylko trzech braci zakonnych. W 1784 Klasztor uległ kasacie w wyniku reform józefińskich przeprowadzonych przez cesarza Austrii Józefa II. Opuszczony kościół został przekazany lwowskiej wspólnocie ewangelicko-augsburskiej i dostosowany do potrzeb kultowych protestantów. W ołtarzu głównym pojawił się obraz Józefa Rejchana, Ukrzyżowanie.

W 1842 w kościele odprawiono nabożeństwo za duszę rosyjskiego generała Piotra Wittgensteina, uczestnika wojny z 1812, który zmarł, przejeżdżając przez Lwów.

W 1929 na fasadzie kościoła wbudowano tablicę pamiątkową z okazji 400-lecia protestantyzmu i 150. rocznicy istnienia Kościoła ewangelickiego we Lwowie.

Po 1945 w kościele ulokowano magazyn płyt wytwórni Melodia.

Po 1990 budynek kościoła został przekazany Wszechukraińskiemu Kościołowi Ewangelicznych Chrześcijan Baptystów – wschodniosłowiańskiej gałęzi ruchu baptystycznego. Do 1997 kościół przebudowano i odrestaurowano.

Architektura[edytuj]

Kościół wzniesiony został w stylu barokowym, ma dwie wieże i oryginalną, lekko wklęsłą fasadę, o chłodnym wystroju architektonicznym, charakterystycznym dla budowli zakonu dominikanów – pierwotnych właścicieli świątyni.

Przebudowa i odnowienie budynku związane było z przystosowaniem go do potrzeb protestanckiego kultu. O ile fasada świątyni i jego architektura zewnętrzna nie uległa większym zmianom, jego wnętrze zostało urządzone na potrzeby zboru baptystycznego. W wystroju świątyni brak jest ołtarzy i obrazów. Centralne miejsce prezbiterium stanowi ambona oddzielona balaskami, za którą znajduje się pięciorzędowy chór, również od boków i z przodu otoczony balaskami. Pod amboną i poniżej balasek oddzielających ambonę i chór znajduje stół komunijny z zastawionymi od tyłu krzesłami, użytkowany do sprawowania Wieczerzy Pańskiej[1].

Na ścianie frontowej prezbiterium powyżej ambony i chóru znajduje się drewniana rzeźbiona tablica ograniczona dwiema kolumnami i licznymi zdobieniami o motywie roślinnym przy kątach i u dołu, zwieńczona u góry łukiem, na której widnieje złocony napis biblijny zaczerpnięty z 1 Kor 1,23–24: „My zwiastujemy Chrystusa ukrzyżowanego, który jest mocą Bożą i mądrością Bożą”. Poniżej tekstu na tablicy znajduje się wśród innych zdobień o motywie roślinnym, także rzeźbiony symbol stołu na którym leży Biblia z kielichem komunijnym[1].

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Ryszard Chanas, Janusz Czerwiński, Lwów, Przewodnik turystyczny, wyd. Ossolineum 1992, Wrocław, ​ISBN 83-04-03913-3​.
  • Bartłomiej Kaczorowski, Zabytki starego Lwowa, wyd. Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1990, ​ISBN 83-85083-02-2​.
  • Aleksander Medyński, Lwów. Przewodnik dla zwiedzających miasto, wyd. nakładem autora, Lwów 1937.