Cerkiew św. Ducha we Lwowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew św. Ducha we Lwowie
Дзвіниця церкви Святого Духа (Львів)
Ilustracja
Dzwonnica Cerkwi św. Ducha
Państwo

 Ukraina

Miejscowość

Lwów

Wyznanie

katolickie

Kościół

obrządku bizantyjsko-ukraińskiego

Wezwanie

św. Katarzyna Sieneńska (do 1783)
Duch Święty (1783-1941)

Położenie na mapie Lwowa
Mapa konturowa Lwowa, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Cerkiew św. Ducha we Lwowie”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Cerkiew św. Ducha we Lwowie”
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa konturowa obwodu lwowskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Cerkiew św. Ducha we Lwowie”
Ziemia49°50′11,728″N 24°01′22,973″E/49,836591 24,023048

Cerkiew św. Ducha we Lwowie – jest położona przy ul. Kopernika 36 (ukr. Коперника 36). Pierwotnie był to kościół św. Katarzyny Sieneńskiej.

Historia kościoła św. Katarzyny Sieneńskiej i cerkwi św. Ducha[edytuj | edytuj kod]

Informacje o początkach zakonu dominikanek we Lwowie są skąpe i niepewne. Według tradycji dominikańskiej pierwszy lwowski klasztor miał powstać już w XIII w. za życia św. Kingi. Prawdopodobnie nastąpiło to dopiero w czasach jagiellońskich.

W 1619 roku przeprowadzono reformę zakonu pod nadzorem ojców dominikanów z kościoła Bożego Ciała. Klasztor sióstr dominikanek został przy tej okazji uposażony posagiem Konstancji Mądrowiczówny. W roku 1627, po pożarze, siostry przeniosły się na przedmieście Halickie. Po kolejnym pożarze został zbudowany w latach 1722-1729 nowy kościół. Nosił on wezwanie św. Katarzyny Sieneńskiej. Był niewielką budowlą barokową, jednonawową z półokrągłą absydą.

W chwili pierwszego rozbioru Polski w 1772 w klasztorze żyło 25 dominikanek. W sierpniu 1782 klasztor uległ kasacie w wyniku reform józefińskich przeprowadzonych przez cesarza Józefa II. Siostry rozproszyły się. W 1783 klasztor i kościół zostały przekazane Rusinom (ob. Ukraińcy) z przeznaczeniem na cerkiew greckokatolicką. Kościół przebudowano i zmieniono jednocześnie wezwanie na Ducha Świętego. Ikonostas i ołtarze udekorował lwowski malarz Łukasz Doliński. W budynkach klasztoru zorganizowano seminarium duchowne. Jego uczniem był m.in. poeta romantyczny i działacz społeczny Markijan Szaszkewycz, a także liczni rusińscy pisarze i działacze społeczni XIX w. W 1890 Sylwestr Hawryszkewycz zbudował nowy gmach seminarium.

W 1941 w rezultacie nalotów i bombardowań niemieckich budynki cerkwi i seminarium uległy zniszczeniu. Za całego kompleksu pozostała tylko przykościelna wieża nazywana odtąd Dzwonnicą Cerkwi św. Ducha.

Dzwonnica, przykład lwowskiego baroku z XVIII w., została wzniesiona z kamienia ciosanego na planie kwadratu. Składa się z trzech kondygnacji oddzielonych od siebie gzymsami i jest zwieńczona smukłym hełmem i czterema kamiennymi wazami w narożach. Każda kondygnacja jest flankowana pilastrami i półkolumnami. Zegar na wieży (1786) pochodzi ze Skitu Maniawskiego.

W roku 1987 zegar został poddany renowacji. W tym samym roku od strony zachodniej wybudowano pomieszczenia dla muzeum ”Rusałki Dniestrowej”, poświęconego pierwszej książce, jaka została wydana w 1836 roku w Galicji w języku ukraińskim przez działaczy Ruskiej Trójcy.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Chanas, Janusz Czerwiński, Lwów, Przewodnik turystyczny, wyd. Ossolineum 1992, Wrocław, ISBN 83-04-03913-3
  • Bartłomiej Kaczorowski, Zabytki starego Lwowa, wyd. Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1990, ISBN 83-85083-02-2
  • Aleksander Medyński, Lwów. Przewodnik dla zwiedzających miasto, wyd. nakładem autora, Lwów 1937