Kościół św. Mikołaja i klasztor Trynitarzy we Lwowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół św. Mikołaja i klasztor Trynitarzy
Костел Святого Миколая (Львів)
cerkiew parafialna
Ilustracja
Fasada świątyni
Państwo  Ukraina
Obwód  lwowski
Miejscowość Coat of arms of Lviv.svg Lwów
Adres ul. M. Hruszewskiego 2
Wyznanie prawosławne
Kościół Kościół Prawosławny Ukrainy
Eparchia lwowsko-sokalska
Wezwanie św. Mikołaja (przed 1945)
Покрови Богородиці (Opieki Matki Bożej) (obecnie)
Wspomnienie liturgiczne 1/14 października
Położenie na mapie Lwowa
Mapa lokalizacyjna Lwowa
Kościół św. Mikołaja i klasztor Trynitarzy
Kościół św. Mikołaja i klasztor Trynitarzy
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Kościół św. Mikołaja i klasztor Trynitarzy
Kościół św. Mikołaja i klasztor Trynitarzy
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Kościół św. Mikołaja i klasztor Trynitarzy
Kościół św. Mikołaja i klasztor Trynitarzy
Ziemia49°50′03,9″N 24°01′54,1″E/49,834417 24,031694

Kościół św. Mikołaja i klasztor Trynitarzy – świątynia we Lwowie, położona przy ul. Michajły Hruszewskiego 2 (ukr. Михайла Грушевського 2, przed 1945 – św. Mikołaja) w centrum miasta. Obecnie sobór (cerkiew) Opieki Matki Bożej Kościoła Prawosławnego Ukrainy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Mikołaja obok stary Uniwersytet Lwowski

Drugi po kościele Trójcy Przenajświętszej konwent Trynitarzy we Lwowie powstał dzięki fundacji podstolego żydaczowskiego, Mikołaja Strzałkowskiego z 1694; ofiarował on na ten cel 40 000 złotych; po jego śmierci w 1696 dzieło kontynuowała wdowa po nim. Gmachy klasztoru wraz z drewnianym kościołem zbudowano na zboczach Góry Kaleczej, na parceli zwanej Chorążczyzną. Obok klasztoru, pod kierunkiem ojca Kazimierza od Krzyża Jezusowego (Gronackiego), pochodzącego z Lublina architekta-amatora i (prawdopodobnie) według projektu Włocha Placidiego, wzniesiono w latach 1739–1745 drugi, murowany kościół w stylu barokowym pw. Trójcy Przenajświętszej i św. Mikołaja Biskupa. W 1751 r. obok kościoła wzniesiono nowy klasztor z rokokowym frontonem, nawiązującym do fasady kościoła. Prace wykończeniowe uświetniła konsekracja z 1777 r.

W 1784 w ramach reform józefińskich zakon, który liczył 9 kapłanów i 3 braci, uległ kasacji. Kościół św. Mikołaja został zamieniony w 1786 na parafialny a klasztor na probostwo. W 1796 roku przed kościołem ustawiono barokową rzeźbę św. Jana Nepomucena.

W latach 1842–1844 obok kościoła wybudowano gmach Uniwersytetu Lwowskiego. Kościół św. Mikołaja stał się kościołem uniwersyteckim.

Po roku 1945 kościół św. Mikołaja został zamieniony na cerkiew, a potem zamknięty.

W 1990 kościół i klasztor zostały przekazane Ukraińskiemu Kościoła Prawosławnemu Patriarchatu Kijowskiego. Od 2018 r. świątynia należy do Kościoła Prawosławnego Ukrainy.

Opis, architektura[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze świątyni

Fasadę kościoła rozczłonkowują pilastry i zdobią woluty. Fryzy dzielą ją na trzy kondygnacje. Wnętrze kościoła jest trójnawowe, z długim prezbiterium, arkadowe, zdobione sztukaterią, wykonaną około 1746 r. przez ojca Łukasza od św. Feliksa (Pieczyckiego), przedtem szlachcica z Podlasia. Z tego też okresu pochodzi ołtarz główny wykonany przez Fesingera oraz ambona w kształcie Łodzi Piotrowej, częsty w owym czasie motyw dekoracyjny. Po obu stronach ołtarza są dwie kaplice ze sklepieniami krzyżowymi. W nawach bocznych umieszczono pięć rokokowych ołtarzy oraz przeniesiony z katedry, z kaplicy św. Krzyża, manierystyczny ołtarz (ok. 1595) fundacji Jana Szolc-Wolfowicza, wypełniony misternymi rzeźbami z alabastru, rozmieszczonymi w dziesięciu polach, przedstawiającymi sceny pasyjne – od modlitwy Jezusa w Ogrójcu poprzez jego pochód na Golgotę (w części centralnej) po Zmartwychwstanie.

Jakub Sito przypisuje Sebastianowi Fesingeru rzeźby w ołtarzach bocznych[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Betlej, Sibi, deo, posteritati: Jabłonowscy a sztuka w XVIII wieku, Kraków, 2010, s. 125. ISBN|978-83-61033-38-7. [dostęp 2016-12-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]