Kościół i klasztor ss. Sacré-Cœur we Lwowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół i klasztor ss. Sacré-Cœur we Lwowie
Монастир Святого Серця (Львів)
Ilustracja
Były klasztor sióstr Sacré-Cœur - lewe skrzydło
Państwo  Ukraina
Miejscowość Lwów
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie Serce Jezusa
Położenie na mapie Lwowa
Mapa lokalizacyjna Lwowa
Kościół i klasztor ss. Sacré-Cœur we Lwowie
Kościół i klasztor ss. Sacré-Cœur we Lwowie
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Kościół i klasztor ss. Sacré-Cœur we Lwowie
Kościół i klasztor ss. Sacré-Cœur we Lwowie
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Kościół i klasztor ss. Sacré-Cœur we Lwowie
Kościół i klasztor ss. Sacré-Cœur we Lwowie
Ziemia49°50′11″N 24°00′48″E/49,836389 24,013333
Fronton byłego klasztoru
Portal byłego klasztoru

Kościół i klasztor ss. Sacré-Cœur we Lwowie – były żeński klasztor rzymskokatolicki położony przy pl. św. Jura 1/2 (ukr. площа Святого Юра 1/2), nieopodal soboru św. Jura. Obecnie istnieje tylko jedno skrzydło klasztoru, jednak nie służy już ono potrzebom religijnym.

Historia kościoła i klasztoru[edytuj]

Zakon sióstr Sacré-Cœur (fr. Société du Sacré-Cœur de Jésus, łac. Religiosa Sanctissimi Cordis Jesu – RSCI) został założony 21 listopada 1800 w Paryżu przez Magdalenę Zofię Barat (fr. Madeleine Sophie Barat), uznaną później za świętą. Jednym z zadań, jakie postawił przed sobą zakon, była edukacja młodych dziewcząt.

Zakon zaczął szybko rozprzestrzeniać się po świecie, dotarł również na ziemie polskie. Klasztor ss. Sacré Coeur i zakład wychowawczy dla dziewcząt założono we Lwowie w 1843 przy poparciu namiestnika arcyksięcia Ferdynanda d’Este (którego imię nosił w swoim czasie Plac Mickiewicza) i arcybiskupa Franza de Paula Pištka. Dla pierwszych czterech sióstr sercanek wynajęto budynek przy pl. św. Jura, a po roku rozpoczęto jego wieloletnią przebudowę. Budynek klasztoru był gotowy w 1855. W latach 18601864 zbudowano niewielki kościół przy klasztorze sióstr Sacre Coeur, na rogu dzisiejszej ul. Karpińskiego i placu św. Jura. Projekt wykonał w popularnym wtedy stylu neogotyckim lwowski architekt Wincenty Rawski (starszy). Kościół dobudowano do gmachów klasztornych od strony wielkiego sadu.

24 maja 1864 kościół poświęcił Najświętszemu Sercu Pana Jezusa i Najświętszej Marii Pannie arcybiskup Franciszek Ksawery Wierzchleyski. W latach 18841897 architekci Jan Lewiński i Jan Kudelski przebudowali pomieszczenia kościoła i klasztoru Sacré-Cœur.

W okresie międzywojennym w kompleksie Sacré-Cœur mieściło się elitarne gimnazjum i internat dla dziewcząt. W czasie okupacji niemieckiej w budynkach klasztoru ulokowano szpital wojskowy. Ukrywał się tu przed okupantem m.in. profesor lwowskiego uniwersytetu Leon Halban. Po przejęciu władzy przez ZSRR w 1944 kościół i klasztor zostały zamknięte, dokładnie w 100 lat od rozpoczęcia ich budowy.

W 1946 siostry sercanki wraz z innymi Polakami zostały przymusowo wysiedlone ze Lwowa, a cały zespół Sacré-Cœur przeszedł w posiadanie nowych władz Politechniki Lwowskiej. Jeszcze w grudniu tego samego roku na bazie wydziału rolniczego i leśnego Politechniki zorganizowano w budynkach poklasztornych Instytut Rolniczy. W latach 60. XX wieku Instytut przeniesiono do Dublan a pomieszczenia wróciły do Politechniki Lwowskiej. Około 1972 kaplicę, sierociniec oraz sad poklasztorny zlikwidowano a na pozyskanym w ten sposób terenie zbudowano nowe gmachy Politechniki Lwowskiej.

Аrchitektura[edytuj]

Kościół Sacré-Cœur był jedną z pierwszych budowli na ziemiach polskich, wzniesionych w stylu neogotyckim. Jako budulca użyto czerwonej cegły. W ścianie bocznej świątyni wybudowano jej fasadę. Otrzymała ona bogatą dekorację rzeźbiarską i zwieńczona została stromą wieżyczką, flankowaną parami pinakli. Do świątyni prowadziły reprezentacyjne schody zaś wejście stanowił perspektywiczny, uskokowy portal zwieńczony strzelistą wimpergą. Całości wystroju zewnętrznego dopełniały ostrołukowe okna i wieloboczna absyda.

Wystrój wnętrza również był neogotycki z elementami rokoka. W 1882 12-głosowe organy wykonał przybyły rok wcześniej do Lwowa Ignacy Żebrowski wraz z synem Aleksandrem[1].

W latach 18921893 świątynia została gruntownie odnowiona. Na ścianach prezbiterium umieszczono neogotyckie figury świętych pod baldachimami autorstwa Piotra Harasimowicza. W 1892 rzeźbiarz Tadeusz Sokulski zbudował nowy neogotycki ołtarz główny wg projektu architekta Jana Kudelskiego. Prace malarskie i pozłocenie wykonał Konstanty Kaliszewski. Na przebudowanym chórze umieszczono organy francuskiej firmy Cavaille – Colla, wykonane w 1882. Prace ślusarskie wykonał Jan Daschek, a pracownia braci Wczelaków – prace stolarskie. Lwowska filia wiedeńskiej firmy Dittmara wykonała stylowe wiszące i stojące lampy. W 1925 w okna wstawiono sześć witraży wykonanych w krakowskim zakładzie S. G. Żeleńskiego[2].

Przypisy

  1. Maciej Babnis: Działalność organmistrzowska rodziny Żebrowskich w Galicji (po 1881 roku). Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej w Gdańsku, z. XXIX-XXX, 1991, s. 205
  2. Jurij Smirnow: Historia świątyń rzymskokatolickich Lwowa (pol.). [dostęp 2011-04-24].

Bibliografia[edytuj]

  • Ryszard Chanas, Janusz Czerwiński, Lwów, Przewodnik turystyczny, wyd. Ossolineum 1992, Wrocław, ​ISBN 83-04-03913-3
  • Aleksander Medyński, Lwów. Przewodnik dla zwiedzających miasto, wyd. nakładem autora, Lwów 1937

Linki zewnętrzne[edytuj]